ហេតុអ្វី​ស្រ្តី​​ត្រូវ​រៀន​ច្បាប់?

មិន​មែន​ជា​ការ​ចៃ​ដន្យ​នោះ​ទេ ក្នុង​ការជ្រើស​រើ​ស​មុខ​វិជ្ជា​​ណា​មួយ​ដើម្បី​សិក្សា​ ព្រោះ​ជម្រើ​ស​នេះនឹង​​ជះ​ឥទ្ធិ​​ពល​យ៉ាង​ខ្លាំង​​ចំពោះ​អនាគតសាមីខ្លួន​ផ្ទាល់ និង​សង្គម​​ជាតិ​ទាំង​មូល​។ ច្បាប់ក៏​ជា​មុខ​វិជ្ជា​មួយ​លំបាក​រៀន​​ដូច​មុខ​វិជ្ជា​​ផ្សេង​​ទៀត​ដែរ តែ​អ្វី​ដែលគេ​​កត់​សម្គាល់ឃើញ​ថែ​ម​ទៀត​នោះ គឺ​មុខ​វិជ្ជា​មួយនេះ​​មាន​និស្សិត​ស្រី​ចូល​រៀន​តិចតួច​​ជាង​និស្សិត​ប្រុស។ ហេតុនេះ បរិមាណ​ស្រ្តី​ដែល​ចេះ​ដឹង​ពី​វិស័យ​ច្បាប់​នៅ​មាន​កម្រិត ហើយ​អាច​នឹង​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​អវិជ្ជមាន​ចំពោះ​ស្រ្តី​ខ្លួន​ឯង និង​សង្គម​ផង​ដែរ។

ជាក់​ស្តែង​សង្គម​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​ អត្រា​នារី​​រង​គ្រោះមាន​​ច្រើន​។ បញ្ហា​ជា​ច្រើនដែល​គេ​តែង​តែ​ឃើញ​កើត​មាន​​ឡើង​​លើ​ស្រ្តី​ខ្មែរ​នោះ​គឺ​ បញ្ហា​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​សេរី​ភាព​​ វិសមភាព​យេនឌ័រ​ ការ​ជួយ​ដូរ​កុមារី​និ​ងស្ត្រី ការ​ប្រើ​អំពើ​​ហិង្សា ការ​រំលោភ​សេពសន្ថវៈជា​ដើម​ ហើយ​ថ្មីៗ​នេះ​​គឺ​បញ្ហា​ពលការិនី​ដែល​កំពុង​រង​គ្រោះ​​​ដោយ​បម្រើ​ការ​ងារ​នៅ​​​បរទេស​​។

បើ​គេ​និយាយ​ដល់បញ្ហា​ការ​រំលោភ​សេពសន្ថវៈ ដំណោះ​ស្រាយ​ភាគ​ច្រើន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សំណង​ផ្លូវ​ចិត្ត​ តែ​មិន​សូវ​បាន​ដោះ​ស្រាយត្រឹម​ត្រូវ​​ទៅ​តាម​នីតិ​វិធី​រដ្ឋ​ប្ប​វេណី និង​ក្រម​នីតិ​វិធីព្រហ្មទណ្ឌ​​​នោះ​ឡើយ​​។​ ករណី​នេះ អាច​ប្រហែល​មក​ពី​​​​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរមួយ​ចំនួន​ ពិសេស​គឺ​​ស្ត្រីខ្លួន​​ឯង​ផ្ទាល់ ពុំ​បាន​ឈ្វេង​យល់​ច្បាស់​​​ពី​​វិស័យ​ច្បាប់​ ហើយ​ពួកគេ​ហាក់ពុំ​មាន​ជំនឿ​​លើ​ភាព​យុត្តិធម៌​ដែល​ផ្តល់​ឪ្យ​ដោយតុលាការ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ភាគ​ច្រើននៃ​ស្ត្រី​និង​កុមារី​រង​គ្រោះ គឺឋិត​ក្នុង​គ្រួសារ​ដែល​​មាន​ស្ថានភាព​ជីវភាព​ខ្សត់​ខ្សោយ។ ហេតុនេះ សំណង​​ផ្លូវ​ចិត្ត​ជាថវិកា បាន​ត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ​ជា​ច្រើន​ករណី​កន្លង​មក​ហើយ។ មួយ​វិញ​ទៀត ឪពុកម្តាយ​ខ្មែរដែល​មាន​កូន​ស្រី​រង​គ្រោះ​​ទៀត​សោត​ ហាក់​មិន​ចង់​បន្ត​ក្តីក្តាំ​ឡើង​តុលាការ​ឡើយ​ ព្រោះ​ពួកគេ​យល់ថា ខាត​បង់​ពេល​វេលា និង​មិន​ទុក​ចិត្ត​​ចំពោះ​ដំណោះ​ស្រាយ​យុត្តិធម៌របស់​តុលាការ​ ឬ​ក៏​ដោយ​ហេតុ​អវិជ្ជាមិន​យល់​ពី​ដំណើរ​ការ​​នីតិ​វិធី​​តែ​ម្តង​។ លើស​​​ពីនេះ ពួក​គេ​អាច​នឹង​យល់​ព្រមសម្រុះ​សម្រួល​ដោយ​ស្ងាត់ៗ ហើយ​បង្ខំលួង​លោម​​ឱ្យ​​​កូន​ស្រី​ខ្លួន​រៀប​ការ​នឹង​ជន​​ល្មើស(ជន​ជាប់​សង្ស័យ​)​តែម្តង ដោយ​ពុំ​បាន​គិត​ដល់​​ស្ថានភាព​វេទនារម្មណ៍របស់​នាងនោះឡើយ និង​ដោយ​​លេស​ថា រក្សា​កិត្តិយស​មុខ​មាត់​គ្រួសារ​​ជាដើម។

កញ្ញា ចាន់ ស៊ីណេត

ទាក់​ទង​នឹង​បញ្ហា​​ដូច​ដែល​បាន​រៀប​រាប់​មក​នេះ កញ្ញា ចាន់ ស៊ីណេត រៀន​ថ្នាក់ទី​១២ នៅ​សាលា​​បញ្ញា​សាស្ត្រ បាន​ប្រាប់​ថា កញ្ញា​ចង់​រៀន​ច្បាប់​តាំង​តែ​​ពីតូច​មក​ម្ល៉េះ ព្រម​ទាំង​ចង់​ក្លាយ​ជា​មេធាវី​ទៀត​ផង។ នាង​ថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់ច្បាប់​​ តាំងតែ​រៀន​បឋមសិក្សា​មក​ម្ល៉េះ។ កាលពីតូច ខ្ញុំ​​អត់​មាន​អ្នកមើល​ថែរក្សា​ ព្រោះ​ខ្ញុំ​កំព្រា​អត់​មាន​ឪពុក​ម្តាយ។ វាជា​ជីវ​ភាព​​មួយ​​ទន់​ខ្សោយ​អត់​មាន​អ្នក​ការ​ពារ​ មួយ​វិញទៀតខ្ញុំ​ជា​មនុស្ស​ស្រី​ងាយ​នឹង​រង​គ្រោះ និងត្រូវ​គេ​ធ្វើ​បាប»។

កញ្ញា ស៊ីណេត បន្តថា៖ «ខ្ញុំមាន​ប្រភព​​​ចេញ​ពី​ស្ថាន​ភាព​មួយ​ដែល​លំបាកដូច្នេះ​ ហេតុ​នេះ​​បើ​សិន​ជាខ្ញុំ​​អត់​ចេះ​ច្បាប់​ទៀត​ ខ្ញុំ​នឹងកាន់តែ​លំបាក។ ខ្ញុំ​ចង់​​ចេះ​ច្បាប់​ដើម្បីការ​ពារ​ខ្លួន ខ្ញុំ​ចង់​ជួយ​ក្មេងកំព្រា ក្មេង​​លំបាកទីទ័លក្រ ដែល​ងាយ​រង​ការ​ធ្វើ​បាប។ ពេល​​ពួក​គេ​មាន​​បញ្ហា ដូចជាត្រូវបាន​​គេ​ជួញ​ដូរ ​គេ​ធ្វើបាប ប្រើអំពើ​ហិង្សា ឬ​ចាប់រំលោភ… ខ្ញុំ​យល់​ថា មាន​​តែ​ច្បាប់ទេ ដែល​អាច​ជួយ​ពួក​គេ​បាន»។

កញ្ញា ស៊ីណេត

នាង​បញ្ជាក់ថា កត្តា​ដែល​កាន់​តែ​​ជំរុញឱ្យ​នាង​ចង់​រៀន​ច្បាប់​ទៀត​​នោះ គឺ​​ដោយ​សារ​ស្ថាន​ភាព​សង្គម​បរិយាកាស ពោល​គឺ​នាង​​បាន​ឃើញ​ និង​ដឹង​ឮ​រឿង​​រ៉ាវ​អ​យុត្តិ​ធម៌​ក្នុង​សង្គម ការ​​​​កេង​ប្រវ័ញ្ច អំពើ​ពុក​រលួយ អ​ម​នុស្ស​​ធម៌ជាដើម។ ការ​ចាំ​បាច់​ណាស់​ដែល​មនុស្ស​ទួទៅ​ត្រូវ​​រៀនវិជ្ជានីតិសាស្ត្រ ពិសេស​​នារី​គួរតែ​ងាក​មក​ចាប់​​អារម្មណ៍​​សិក្សា​​មុខវិជ្ជា​នេះ​ ព្រោះ​​ដើម្បី​ការពារ​ខ្លួនឯង ជួយ​​ខ្លួន​ឯង​ និង​សង្គម​ជាតិ។ បើ​ពល​រដ្ឋគ្រប់​គ្នា​​ចេះ​ច្បាប់ យល់​ដឹង​ពី​ច្រើន បាន​ន័យថាធនធាន​មនុស្ស​របស់​ប្រទេស​ខ្លាំង ពល​រដ្ឋ​​គោរព​ច្បាប់ ដំណើរ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រកប​ដោយ​​នីតិវិធី​គតិយុត្តិ​ត្រឹមត្រូវ ជា​ហេតុ​ធ្វើឳ្យ​ប្រទេស​​មាន​នីតិរដ្ឋ មាន​ការ​គោរព​ច្បាប់បាន​ល្អ​ មានតម្លាភាព​ចំពោះ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​នៅក្នុងសង្គម។

កញ្ញា ចាន់ ស៊ីណេត

កញ្ញាស៊ីណេតបន្ថែមថា៖ «ច្បាប់ពិត​ជា​សំខាន់​មែន​សម្រាប់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប។ ការ​សិក្សា​មុខ​​វិជ្ជា​​ច្បាប់មិន​​មែនសម្រាប់​​តែ​ប្រុស​ទេ ស្រ្តី​ក៏​អាច​រៀន​បាន​ដែរ។ ជាការ​ពិត​ គេ​មិន​សូវ​ឃើញ​​មាន​នារី​រៀប​ច្បាប់​ទេ ខ្ញុំ​យល់ថា មុខវិជ្ជានេះ​លំបាករៀន​ ហើយ​ពេល​បំពេញ​ការ​ងារ​ អាច​នឹង​ងាយ​គ្រោះថ្នាក់ទៀត​ផង។ ទោះ​យ៉ាងណា​ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា ប្រសិន​បើជា​ពេល​​ខ្ញុំ​​រៀន​​ច្បាប់ចប់​​ និង​ក្លាយ​ជា​មេធាវី ខ្ញុំ​នឹង​ចូលរួម​ចំណែក​ជួយ​ម​នុស្ស​ទូទៅទាក់​ទង​នឹង​វិស័យ​​ច្បាប់​ ពិសេស​ស្រ្តី​និង​កុមារដែល​ជន​ងាយ​រងគ្រោះ»។

កញ្ញា ឃី ស្រីស្រស់

ចំណែក​ កញ្ញា ឃី​ ស្រីស្រស់ ជា​អតីត​ជ័យ​លាភី​មេដាយ​មាស​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ ថ្នាក់​ទី​៩ ឆ្នាំ​​២០០៦ និងនៅ​​ថ្នាក់ទី​១២ ​កញ្ញា​ក៏​ជា​សិស្សពូកែ​លេខ​៧ទូទាំង​រាជធានីភ្នំពេញ និង​លេខ​១១ទូទាំង​ប្រទេស​ផង​ដែរ។ ស្រី​ស្រស់​យល់​ឃើញថា ​ករណី​រង​គ្រោះ​ដោយ​ការ​រំលោភសិទ្ធិ រំលោភ​សេពសន្ថវៈ ​អំពើ​ហិង្សានានា​ គឺ​ភាគ​ច្រើនជា​​ស្ត្រី​និង​កុមារី។ ហេតុនេះ​នារីខ្មែរ​គួរ​តែ​​ត្រូវ​រៀន​ច្បាប់​ ព្រោះកាល​ណា​យើង​ចេះ​ដឹង​ គេ​មិន​អាច​មក​រំលោភបំពាន​យើង​បាន​ទេ។

នាង​បន្តថា ការ​សិក្សា​វិជ្ជា​​ច្បាប់អាចជួយ​ឱ្យ​​យើងមាន​ចំណេះ​ទូលំទូលាយ ចេះ​​ការ​ពារ​ខ្លួន​ឯង គ្រួសារ អ្នក​ដទៃ និង​ចូល​ចំណែក​អភិវឌ្ឍ​សង្គម​ជាតិផង​ដែរ​។ មិន​តែប៉ុណ្ណោះ​​យើង​អាច​តស៊ូ​មតិជា​សាធារណៈ ដោយ​មាន​អំណះអំណាង​ត្រឹម​ត្រូវប្រកប​ដោយ​មូលដ្ឋាន​គតិយុត្ត ចៀស​​វាង​ពី​ការ​រំលោភបំពាន​ទាំង​ឡាយផង​ដែរ​​។ពេល​បញ្ចប់​វិទ្យា​ល័យ កញ្ញា ​ឃី​ ស្រីស្រស់ បាន​ទទួល​អាហា​​រូបករណ៍​បី​មហាវិទ្យាល័យ តែ​បច្ចុប្បន្ន​ ស្រីស្រស់ ​បន្តតែ​មួយ​ទេ គឺ​ផ្នែក​នីតិសាស្ត្រ ថ្នាក់​ពិសេស​ភាសា​បារាំង ឆ្នាំ​ទី៣ នៅ​​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​នីតិ​សាស្ត្រ និង​​វិទ្យាសាស្ត្រ​សេដ្ឋ​កិច្ច​។

កញ្ញា ស្រីស្រស់

កញ្ញា​បញ្ជាក់ថា ច្បាប់​ក៏​ជា​មុខវិជ្ជាវិទ្យាសា​ស្ត្រមួយ​ដែរ ហេតុនេះ​ច្បាប់​​មាន​ប្រយោជន៍​ខ្លាំង​ណាស់​នៅ​ក្នុង​សង្គម​នីមួយៗ។ កាល​​ណា​រដ្ឋ​មួយ​មិន​​មាន​ច្បាប់​ គឺ​នឹង​ក្លាយ​ជា​ដែន​​ដី​អនា​ធិប​តេយ្យ គ្មាន​សណ្តាប់​ធ្នាប់​ និង​គ្មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​​ឡើយ​។

កញ្ញា ឃី​ ស្រីស្រស់ កត់​សម្គាល់​​ថា សង្គម​មាន​បញ្ហា​អយុត្តិ​ធម៌ជាច្រើន គឺ​ដោយ​សារ​​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​ធូរ​រលុង។ ហេតុដូច្នេះ បាន​ជា​នាង​សម្រេច​​រៀន​ច្បាប់​ដើម្បី​ចូល​រួម​​ចំណែក​​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សង្គម​​ជាតិ និង​រឿង​រ៉ាវ​អយុត្តិ​ធម៌​​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ បើ​មិន​បាន​ច្រើន​ ក៏​​អាច​រួម​ចំណែក​​ជួយ​ស្ត្រី​ខ្មែរ​រង​គ្រោះខ្លះ​ដែរ​​។

នាង​បន្តថា៖ «កន្លង​មក​ នារី​រង​ដោយ​​ការ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា ការ​​រំលោភ​សេព​សន្ថវៈ និង​បញ្ហា​​ផ្សេង​ជា​ដើម មិនហ៊ាន​និយាយ​ចេញបញ្ហារបស់​ខ្លួន​ទេ ពួក​គេ​ខ្មាស​អៀនខ្លាំង​​ណាស់ ហើយ​អ្នក​ប្រឹក្សា​​ច្បាប់​ភាគ​ច្រើនជា​បុរស​ទៀត ខ្ញុំ​យល់ថា បើ​មាន​ស្ត្រី​ច្រើន​ជា​អ្នក​ចេះ​​ដឹង​ច្បាប់ និង​ធ្វើ​ការ​ផ្នែក​នេះ មុខ​ជា​អាច​ជួយ​នារីៗយើង​ឳ្យ​កាន់​តែ​ប្រសើរថែម​ទៀត ព្រោះ​ស្រ្តី​អាច​យល់​ពី​ទុក្ខ​លំបាក​របស់​ស្រ្តី​ដូច​គ្នា ច្រើន​ជាង​បុរស​។ ទោះ​យ៉ាងណា ​ខ្ញុំ​សូម​​ឱ្យ​បង​ប្អូន​ស្រ្តី​ដែល​រងគ្រោះ​ទាំងឡាយ សូម​កុំ​​លាក់​លៀម​បៀមទុក​បញ្ហា​ទ្រាំ​ឈឺ​ចាប់​គ្រាំ​គ្រា បង​ប្អូន​ត្រូវ​តែ​ហ៊ានទៅ​រក​អ្នក​ប្រឹក្សា​ច្បាប់ អាជ្ញាធរមាន​សមត្ថកិច្ច និង​អាជ្ញា​ធរ​​យុត្តិធម៌ ដើម្បី​ជួយ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​​ដោយ​សន្តិវិធី»។

កញ្ញា ឃី ស្រីស្រស់

ជា​ការ​ប្រាកដ​ណាស់​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ វិសមភាព​នៃនារីនិងបុរ​ស​ក្នុង​ការ​កាន់​ការងារ​​ស្រុក​ទេស ហាក់​កំពុង​តែ​លំអៀង​ទៅ​ខាង​បុរស​ច្រើន​ កញ្ញា​ស្រីស្រស់​​​បាន​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា៖ «គេ​មិន​អាច​ថា សង្គមខ្មែរ​​បង្អាប់​បង្អោន​​​តម្លៃ​ស្ត្រី មិន​ឳ្យ​ស្រ្តី​កាន់​កិច្ច​ការ​ធំៗ​របស់​​​រដ្ឋ​​នោះ​​ទេ​ តាម​ពិត​ទៅប្រទេស​យើង​ត្រូវ​ការ​និង​ចង់បាន​ការ​​លើក​តម្កើង​ស្ត្រី​ឳ្យ​កាន់​មុខ​តំណែង​សំខាន់ៗ​ក្នុង​ក្រសួង​​ស្ថាប័ន​ដឹក​នាំរដ្ឋ​ណាស់ តែ​មក​ពី​ស្រ្តី​ភាគ​តិចតួច​​ណាស់​ដែល​ចេះ​ច្បាប់ និង​ទទួល​បាន​ការ​អប់រំ​កម្រិត​​ខ្ពស់​ ដូច្នេះអ្នក​កាន់​កិច្ច​ការ​ធំៗ​របស់​រដ្ឋ​គឺ​ភាគ​​​ច្រើន​លើស​លប់​ គឺ​ជា​បុរស​»​។

ក្នុង​វ័យ២០ឆ្នាំ កញ្ញា​បង្ហាញ​ពី​គោល​បំណងផ្ទាល់​ខ្លួន​ដែល​សិក្សា​ផ្នែក​នីតិសាស្ត្រ​នេះថា៖ «តាំងពី​តូច​មក ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​ផ្នែក​ច្បាប់ ព្រោះ​ទៅទី​ណា​ក៏​គេ​ត្រូវ​ការ​ច្បាប់​ដែរ។ នៅ​ពេល​បញ្ចប់​​បរិញ្ញាបត្រ​ បើ​មាន​ឱកាស​ល្អ និង​សមត្ថ​ភាព​គ្រប់​គ្រាន់ ខ្ញុំ​សង្ឃឹមថា​ខ្ញុំ​នឹង​បាន​អាហារូបករណ៍​ទៅ​បន្ត​អនុបណ្ឌិតនីតិឯកជន និង​បណ្ឌិត​​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​។ បើ​មិន​ដូច្នោះ​​ទេ ខ្ញុំ​​​នឹង​ចូល​បម្រើការ​ជា​ទីប្រឹក្សា​ច្បាប់​នៅ​ការិយាល័យ​មេធាវីណា​មួយ ហើយ​បន្ត​ស្វែង​រក​អាហារូបករណ៍​សិក្សា​បន្ថែម​ទៀត»​។ នាង​បង្ហាញ​ឆន្ទៈថា៖ «ខ្ញុំ​ចង់​ក្លាយ​ជា​មេធាវីនារី​ដ៏​ឆ្នើម និង​ជា​សាស្រ្តាចារ្យ​នីតិសាស្ត្រដ៏​ល្បី​​នៅ​ពេល​អនាគត»។

កញ្ញា មិន្ទស៊ុំ សូលីដា

ទន្ទឹម​នឹង​នេះ កញ្ញា មិន្ទស៊ុំ សូលីដា ជា​សាស្ត្រាចារ្យនីតិសាស្ត្រ និង​ជាអ្នក​សម្រប​សម្រួល​​​ទូទៅ នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្រាវជ្រាវ​អនុវត្ត​ច្បាប់នៃសហប្រតិបត្តិការបារាំង ប្រចាំ​នៅ​​​​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និង​​វិទ្យាសាស្ត្រ​សេដ្ឋ​កិច្ច បាន​មា​ន​ប្រសាសន៍​ថា​៖ «ការជ្រើសរើស​មុខវិជ្ជា​ដើម្បី​បន្តការ​សិក្សា​ថ្នាក់​ឧត្តម​ពុំមែនជា​រឿង​ងាយ​ស្រួល ហើយ​ក៏ពុំមែនជារឿងដែលធ្វើឡើងតាមការចៃដន្យនោះដែរ។​ សម្រាប់រូបខ្ញុំផ្ទាល់ ការជ្រើស​រើស​យក​មុខ​វិជ្ជា​នីតិសាស្រ្ត​​សម្រាប់ការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ឆន្ទៈ​ផ្ទាល់​ខ្លួនផង និងឆន្ទៈរបស់​ឪពុក​ម្តាយ ព្រមទាំង​ឱកាស​​ដែល​ហុចឱ្យ​ផងដែរ គឺខ្ញុំ​បាន​ទទួល​អារូបករណ៍​សម្រាប់​ការសិក្សា​ផ្នែក​នីតិសាស្រ្ត នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​នីតិ​សាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច។ ម្យ៉ាង​ខ្ញុំមានបំណងក្លាយខ្លួនជា​អ្នកច្បាប់​ម្នាក់​តាំង​ពី​នៅ​​ក្មេង​​វ័យមក​ម្ល៉េះ​ ដោយ​យល់​​ឃើញថា វិជ្ជានេះ​​នឹងបានចូលរួមចំណែក​ក្នុង​ការ​អភិ​វឌ្ឍ​​ខ្លួ​នឯង និងសង្គមជាតិ ពី​ព្រោះ​ថា​សង្គមមនុស្ស​ត្រូវ​គ្រប់គ្រង​​ដោយ​ច្បាប់»។

កញ្ញា មិន្ទស៊ុំ សូលីដា

នៅឆ្នាំ ២០០៧ កញ្ញា មិន្ទស៊ុំ សូលីដា បាន​ទទួល​សញ្ញា​បត្រ​​បរិញ្ញាបត្រនីតិសាស្រ្តពី​ក្រសួង​​អប់រំ​ខ្មែរផង និង​បរិញ្ញា​បត្រ​​នីតិសាស្រ្តបារាំង សាកល​វិទ្យាល័យលីយ៉ុង ២ ពី​ក្រសួង​អប់រំបារាំងផង​ តាម​រយៈ​​កម្មវិធី​អប់រំ​​នីតិ​សាស្រ្ត​ថ្នាក់​ពិសេសភាសាបារាំង។ បន្ទាប់មក កញ្ញាបានទទួល​អាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​លីយ៉ុង​​៣ ប្រទេស​បារាំង និងបានទទួល​សញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែកអចលនវត្ថុ នៅ​ឆ្នាំ​២០១០​។ សព្វថ្ងៃ កញ្ញា​ក៏​កំពុង​សិក្សា​ថ្នាក់​បរិញ្ញាបត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​​​មួយទៀតផ្នែកនីតិជំនួញ​អន្តរជាតិ​ដែល​មាន​សហប្រតិបត្តិ​ការរវាង​សាកល​​​វិទ្យា​ល័យ​ភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និង​​វិទ្យាសាស្ត្រ​សេដ្ឋ​កិច្ច ជាមួយ​នឹង​សាកលវិទ្យាល័យ​បារាំង​ ប៉ង់​តេអុង អាសាស ប៉ារីស២។

តាមការមើលឃើញជាក់ស្តែង និង​ការបង្រៀន​ដោយ​ផ្ទាល់​កន្លង​មក​ កញ្ញាសាស្ត្រាចារ្យ មិន្ទស៊ុំ សូលីដា ថ្លែង​ថា នៅក្នុងថ្នាក់នីមួយៗ​ ចំនួន​សិស្សនារីតិចជាងចំនួនសិស្សបុរស ពី​២​ទៅ៣​ ដងឯណោះ បើទោះបី​ជា​គេ​សង្កេត​​ឃើញថា​ការស្វែងរកការ​អប់រំ​នៅ​ថ្នាក់​ឧត្តម​សិក្សា​របស់នារីខ្មែរមាន​ការ​កើន​ឡើងលើគ្រប់​មុខវិជ្ជាក៏ដោយ។​

កញ្ញា មិន្ទស៊ុំ សូលីដា

កញ្ញាសាស្ត្រាចារ្យសង្កត់​ធ្ងន់ថា ការ​ពិត​ទៅ​មុខ​វិជ្ជាច្បាប់ ពុំមែន​សម្រាប់​តែនារី​រៀន​ ឬមួយសម្រាប់​តែ​បុរស​ទើប​រៀន​បាន​នោះ​ឡើយ ប៉ុន្តែ​គឺវា​ជា​មុខវិជ្ជា​ដ៏សំខាន់​មួយ​ ដែលពលរដ្ឋគ្រប់រូបត្រូវតែចេះដឹង។ ម៉្យាង​​វិញ​ទៀតចំពោះ​​កម្ពុជាដែល​ជា​ប្រទេស​​​កំពុង​អភិវឌ្ឍ ការ​ពង្រឹង​វិស័យ​ច្បាប់​​ត្រូវបាន​មើលឃើញ​ថាមាន​សារៈ​សំខាន់​ នៅ​​ក្នុង​គ្រប់​បរិបទ។ តួយ៉ាងដូចជា នៅ​​ក្នុងវិស័យវិនិយោគ ក្រប​ខណ្ឌ​ច្បាប់​ដ៏​ច្បាស់លាស់​គឺជាកត្តាមួយក្នុងការ​ទាក់​​ទាញ​​ការ​វិនិយោគពីបរទេសផងដែរ។​ ក្នុងន័យនេះ ការចូលរួម​ពីនារី​ក្នុង​វិស័យ​នេះ​​គឺជាការចូលរួមមួយ​យ៉ាង​ធំ​ធេង​​ស្រប​ពេលដែលសង្គមត្រូវការ​ធន​ធានមនុស្ស។ សម្រាប់រូបនារីផ្ទាល់ ការ​សិក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់​អាច​​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ងាយរងគ្រោះ​ដែល​នារី​ជួប​ប្រទះដោយ​សារ​​ភាព​ទន់​ខ្សោយ​ខាង​កម្លាំងកាយ ដោយ​សារថានារីមាន​ការពិចារណាបានវែងឆ្ងាយ យល់ដឹងពីច្បាប់ ពីនីតិវិធី​ក្នុង​ការ​ប្តឹងក្នុងករណី​មានការ​រំលោភ​បំពាន មានក្តីក្លាហាននឹងបញ្ចេញយោបល់ និងផ្តល់​អំណះ​អំណាង​។

កញ្ញា សូលីដា

​យោ​ង​តាមការសង្កេតឃើញ​របស់កញ្ញាសាស្ត្រាចារ្យរូបនេះ​ តាមរយៈបណ្តាញសារព័ត៌មាន មានករណី​ជាច្រើន​ទាក់​ទង​នឹងការទទួលរងគ្រោះ​របស់នារី ដូចជាការរំលោភសេពសន្ថវៈ អំពើ​ហិង្សា​​ក្នុងគ្រួសារ ការធ្វើ​អាជីវ​កម្ម​​ផ្លូវភេទ ការរំលោភ​បំពាន ឬវិសមភាពក្នុងវិស័យការងារ ការរើសអើង…​ ភាគច្រើនៃករណីរងគ្រោះទាំងនេះ តែងផ្សារភ្ជាប់​​មូលហេតុទៅនឹង​ភាពមានកម្រិតនៃចំណេះដឹងរបស់នារីរងគ្រោះទាំងនោះ។ ដូច្នេះ​ការពង្រឹង​ចំណេះ​​​​ដឹង​​របស់​នារីឱ្យកាន់តែប្រសើរ ជាពិសេសចំណេះដឹងខាងផ្លូវច្បាប់​ នឹងចូលរួមក្នុងការកាត់បន្ថយ​ភាព​ងាយ​រង​គ្រោះ​ដែល​នារីកំពុងជួបប្រទះនាពេលបច្ចុប្បន្ន៕

ផ្សាយ​ក្នុង«ទស្សនាវដ្តីខ្ញុំ» ឆ្នាំទី២ លេខ៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១២, ទំព័រ៣៦-៣៧

ដោយ ហេង ឧត្ដម

Laisser un commentaire

Choisissez une méthode de connexion pour poster votre commentaire:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s