រដ្ឋាភិបាល​ផ្តើម​ឈប់​គេច​វេះ​ពីការ​រិះគន់?

ចាប់តាំងពីពេលធ្វើកំណែទម្រង់ក្រោយការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៣មក គេសង្កេតឃើញថា រដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៥នេះ បានផ្តើមទទួលយកការរិះគន់ ឈប់គេចវេះ ហើយហ៊ានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាច្រើនជាងមុន។ ការផ្តើមឈប់គេចវេះពីការរិះគន់នេះ គឺគេអាចឃើញយ៉ាងច្បាស់ក្នុងវិស័យកំណែទម្រង់អប់រំ និងបរិស្ថានជាដើម។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅមានវិស័យសំខាន់ៗផ្សេងទៀត ដែលរដ្ឋាភិបាល ត្រូវបើកចំហចិត្តទទួលយកការរិះគន់និងកែលម្អ ដើម្បីវឌ្ឍនភាពសង្គម និងដើម្បីទាក់ទាញចិត្តពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោត។

សូមស្តាប់ ហេង ឧត្តម ៖

14079703_1079219148793248_3788629387634893736_n

មុនកំណែទម្រង់ក្រោយការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៣ គេសង្កេតឃើញជាទូទៅ ថារដ្ឋាភិបាល ហាក់បានព្យាយាមគេចវេះពីបញ្ហា បដិសេធ ឬច្រានចោលតែម្តង ចំពោះការរិះគន់របស់សង្គមស៊ីវិល ហើយរកមូលហេតុផ្សេងៗដើម្បីការពារខ្លួន និងថែមទាំងចោទត្រឡប់ទៅក្រុមសង្គមស៊ីវិលវិញថា មាននិន្នាការលម្អៀង និងមើលឃើញតែចំណុចខ្មៅ ឬចំណុចអាក្រក់របស់រដ្ឋអំណាច។

ក៏ប៉ុន្តែ ប៉ុន្មានរយៈពេលចុងក្រោយនេះ រដ្ឋាភិបាល បានសម្តែងសមានចិត្ត ហ៊ានទទួលស្គាល់ការពិត និងមើលឃើញអ្វីដែលជាការលើកឡើងរបស់សង្គមស៊ីវិលថាជាបញ្ហា ហើយទទួលស្គាល់ថាជាការខ្វះចន្លោះរបស់ខ្លួន ហើយជំរុញឲ្យចូលរួមដោះស្រាយទាំងអស់គ្នា។

គេមានឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងមួយចំនួនដើម្បីពន្យល់រឿងនេះ។ ទី១គឺក្នុងវិស័យបរិស្ថានតែម្តង ដែលក្រុមសកម្មជនការពារធនធានធម្មជាតិនិងសង្គមស៊ីវិលខាងបរិស្ថានមួយចំនួន បានប្រឹងស្រែកតវ៉ានិងធ្វើយុទ្ធនាការផ្សេងៗ ដើម្បីទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់ និងដំណោះស្រាយពីរដ្ឋាភិបាល។ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលពីមុន បញ្ហាមិនត្រូវបានដោះស្រាយទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានចំណាត់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្សេងៗ រហូតដល់ចាប់ចង់ និងបង្ករឿងក្តីក្តាំដល់ពួកគេទាំងនោះទៀតផង។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ការបើក«វេទិកាការពារនិងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ» នៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ គឺបានបង្ហាញពីឆន្ទៈដោះស្រាយបញ្ហា ហើយក៏បង្ហាញពីការឈប់គេចវេះពីបញ្ហារបស់រដ្ឋាភិបាល យ៉ាងពិតប្រាកដ។ លើសពីនេះ ក្នុងវិស័យដីធ្លីវិញ ការផ្តើមដោះស្រាយវិវាទដី និងការផ្តល់ដីកម្មសិទ្ធិដល់ពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់ពិត ព្រមទាំងការដកដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចពីក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនមកវិញ ក៏ជាការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាដែលសង្គមស៊ីវិលតែងតែរិះគន់ផងដែរ។

មួយវិញទៀត ក្នុងវិស័យអប់រំ ដែលធ្លាប់តែរងការរិះគន់ពីគ្រប់ទិសទី ក៏ត្រូវបានកែប្រែច្រើនជាងមុន ទាំងពីកម្រិតប្រាក់បៀវត្សរ៍មន្ត្រីអប់រំ ជាពិសេសគឺកំណែទម្រង់ការប្រឡងបាក់ឌុបតែម្តង ដែលទោះបីនៅមានចំណុចខ្វះខាតខ្លះ ក៏បានឃើញពីការកែប្រែទៅកាន់ភាពប្រសើរជាបណ្តើរៗហើយ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ នៅមានវិស័យសំខាន់ៗខ្លះទៀត ដូចជាពាណិជ្ជកម្ម ការអនុញ្ញាតឲ្យមានការចុះបញ្ជីតាមប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណិត គឺអាចលុបបំបាត់អំពើពុករលួយបានខ្លះ។ ចំណែកវិស័យដឹកជញ្ជូន គឺរដ្ឋាភិបាល បានបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលនិងសម្រួលច្រើនដល់ការធ្វើលិខិតស្នាមនានារបស់អ្នកប្រើប្រាស់យានយន្ត ព្រមទាំងការកែប្រែគុណភាពផ្លូវថ្នល់ជាដើម។ ទាំងនេះ គឺជាអ្វីដែលមជ្ឈដ្ឋានទូទៅធ្លាប់រិះគន់ ហើយក៏អាចមើលឃើញពីការកែប្រែជាក់ស្តែងនឹងភ្នែកស្រាប់។

ជារួម លទ្ធផលទាំងនោះ ក៏ជាចូលរួមចំណែកពីការរិះគន់របស់ក្រុមសកម្មជននិងក្រុមសង្គមស៊ីវិល មិនអាចប្រកែកបាន។ សង្គមស៊ីវិលដែលខ្លាំងជាងមុន និងក្រុមសកម្មជនដែលយល់បញ្ហាច្បាស់ គឺបានជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាល ងាកមករកពួកគេទាំងនោះ ហើយស្តាប់មតិយោបល់របស់ពួកគេ និងយកពួកគេជាដៃគូ ដូចដែលគេឃើញកើតមាន នៅក្នុង«វេទិកាការពារនិងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ» នៅវិមានសន្តិភាព កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះស្រាប់។ ជាមួយគ្នានេះ លទ្ធផលរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលខំប្រឹងកែទម្រង់កន្លងមក ក៏មកពីការមើលឃើញចំណុចស្លាប់រស់របស់ខ្លួន ដែលត្រូវតែកែប្រែជាចំបាច់ ដើម្បីទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាព និងដើម្បីបំពេញចិត្តពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោតផងដែរ។

យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ នៅមានវិស័យសំខាន់ជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលពលរដ្ឋចង់ឃើញការពង្រឹង និងការឈប់គេចវេះពីការរិះគន់។ ដំបូងបំផុតគឺវិស័យសុខាភិបាលតែម្តង។ ការបាត់ទំនុកចិត្តចំពោះវិស័យសុខាភិបាលរបស់ប្រទេសខ្លួន ទើបគេឃើញអ្នកជំងឺមានលុយកាក់ល្មមនិងអ្នកមាន ចេញទៅព្យាបាលជំងឺនៅបរទេស។ ចំណែកអ្នកក្រ ប្រហែលជាគ្មានជម្រើសច្រើនទេ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្នុងវិស័យសិទ្ធមនុស្ស និងវិស័យប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា រួមរឹតដោយអំពើអយុត្តិធម៌សង្គម និងកង្វះភាពស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់។ ទាំងនេះគឺជារឿងរស៊ើបដែលរដ្ឋអំណាច ហាក់នៅតែពុំទាន់បានទទួលយកការរិះគន់ទាំងស្រុងពីបណ្តាអ្នកសង្កេតការណ៍ ឬទទួលយកមតិរិះគន់របស់ក្រុមសង្គមស៊ីវិល នៅឡើយទេ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលក្នុងផ្នែកទាំងនេះ បែរជាត្រូវរងរឿងក្តីក្តាំឡើងតុលាការជាបន្តបន្ទាប់ថែមទៀតផង។

ដូច្នេះ ដើម្បីបន្តការទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាពនិងដើម្បីបំពេញចិត្តពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោត រដ្ឋាភិបាល គួរតែចៀសវាងការច្រានចោលមតិរិះគន់ក្នុងវិស័យសិទ្ធមនុស្សនិងវិស័យយុត្តិធម៌ ហើយងាកមកយកពួកគេជាដៃគូពិភាក្សា ដូចដែលបានធ្វើជាមួយក្រុមសង្គមស៊ីវិលខាងបរិស្ថានកន្លងមក នោះគឺច្បាស់ជានឹងបង្កើនការគាំទ្រ ជាក់ជាពុំខាន៕

រដ្ឋមន្ត្រី​អប់រំ ៖ វិញ្ញាសា​ប្រឡង​បាក់ឌុប​ឆ្នាំនេះ មិន​ធូរ​ឬ​ខ្សោយ​ជាង​ឆ្នាំមុនទេ តែ​មកពី​សមត្ថភាព​កូន​សិស្ស​កើន​ឡើង!

 

ថ្ងៃទី២៣សីហានេះ គឺជាថ្ងៃបិទបញ្ចប់ការប្រឡងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប ឆ្នាំ២០១៦។ ដូច្នេះភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងនៅយប់នេះ គឺលោក ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ថា ការបើកចម្លង ការយកទូរសព្ទនិងសំណៅឯកសារចូលបន្ទប់ប្រឡង គឺអាចលុបបំបាត់បាន ស្ទើរតែទាំងស្រុង។

ចំពោះវិញ្ញាសាប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំនេះវិញ លោក ហង់ ជួនណារ៉ុន អះអាងថា  មិនធូរឬខ្សោយជាងឆ្នាំមុននោះទេ តែគឺមកពីសមត្ថភាពកូនសិស្សកើនឡើង! ក៏ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីឲ្យមានតម្លាភាពនិងភាពជាក់ច្បាស់មែនទែន ក្រសួងនឹងបង្កើតគណៈកម្មការវាយតម្លៃចំពោះកម្រិតវិញ្ញាសានេះបន្ថែមទៀត។

រីឯចំពោះសិស្សពិការមួយចំនួនវិញ លោករដ្ឋមន្ត្រីសារភាពថា ក្រសួងទទួលព័ត៌មានមិនអស់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ! ប៉ុន្តែលោកសន្យានឹងកែសម្រួលឲ្យកាន់តែប្រសើរសម្រាប់ឆ្នាំក្រោយទៀត។

Hang Chuon Naron 1

តទៅនេះ សូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាសទាំងស្រុងរវាង ហេង ឧត្តម និងលោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា ៖ 

http://km.rfi.fr/cambodia/-ITW-Hang-Choun-Naron-ministre-education-Bacc-II-RFI-Oudom-23-08-2016

 

 

តើ​ជំនួប​រវាង​នាយករដ្ឋមន្ត្រីនិង​សង្គម​ស៊ីវិលខាង​បរិស្ថាន គឺជា​ជោគជ័យ​របស់​ក្រុម​សកម្មជន​អ្នក​ការពារ​ធនធានធម្មជាតិឬ​?

14079703_1079219148793248_3788629387634893736_n

ពីម្សិលមិញនេះ អង្គការសង្គមស៊ីវិលខាងការពារបរិស្ថាន ក្រុមព្រះសង្ឃ  សកម្មជនជាច្រើននាក់ ដែលធ្លាប់តែរិះគន់រដ្ឋាភិបាលមិនសំចៃមាត់ ត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យចូលរួមក្នុងវេទិកា ស្តីពី ការការពារនិងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ នៅវិមានសន្តិភាព។ នៅក្នុងជំនួបលើកទី១ដ៏កម្រនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានស្តាប់ឮដោយផ្ទាល់ពីទុក្ខកង្វល់ ការព្រួយបារម្ភ និងសំណូមពររបស់ពួកគេទាំងនោះ ហើយលោកក៏បានសម្រេចដោះស្រាយភ្លាមៗ និងតាមដំណាក់កាល។ ដូច្នេះ តើនេះគឺអាចចាត់ទុកថាជាជោគជ័យរបស់ក្រុមសកម្មជនអ្នកការពារធនធានធម្មជាតិដែរឬទេ?

សូមស្តាប់ ហេង ឧត្តម ៖http://km.rfi.fr/cambodia/environment-forum-23-08-2016

14117725_1079219685459861_2559323394697705158_n

ក្រុមព្រះសង្ឃ  សកម្មជន និងសង្គមស៊ីវិលខាងការពារបរិស្ថាន ដែលកន្លងមកត្រូវរងការចោទប្រកាន់ពីរដ្ឋាភិបាលថាគាំទ្រផ្គាប់មុខលើបក្សប្រឆាំង ហើយក៏ធ្លាប់ខាំធ្មេញសម្លឹងមុខគ្នាក្នុងភាពជាសត្រូវផងដែរ! ប៉ុន្តែនៅពេលនេះ ពួកគេបែរជាងាកមកនិយាយជាមួយគ្នាដោយត្រង់ទៅត្រង់មក ហើយនេះគឺជារឿងដ៏កម្រ និងគួរឲ្យអបអរសាទរ។

ជំនួបលើកទី១ដ៏កម្រនេះ បានទម្លាយចេញនៅលទ្ធផលផ្លែផ្កាជាច្រើន ដូចជា ពីអំណឺះតទៅ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងក្រុមអង្គការស៊ីវិល នឹងត្រូវជួបប្រជុំគ្នា ឲ្យបានយ៉ាងតិចក្នុងមួយឆ្នាំម្តង ដើម្បីស្វែងរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ជុំវិញរឿងការពារបរិស្ថាន។ រីឯអង្គការសង្គមស៊ីវិលនិងក្រសួងពាក់ព័ន្ធនានាវិញ ក៏ត្រូវជួបជជែកគ្នាផងដែរ រៀងរាល់បីខែម្តង។ បន្ថែមពីនេះ គឺមានការប្រកាសឲ្យជ្រើសរើសឧទ្យានុរក្សបន្ថែម ចំនួន៣០០នាក់សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៧ និងការយល់ព្រមឲ្យសាងសងស្ពាននិងផ្លូវប្រវែង១៨គីឡូម៉ែត្រចូលទៅក្នុងតំបន់អារ៉ែងជាដើម។

ក្រៅពីលទ្ធផលដែលជាការសន្យា និងដែលធ្វើឲ្យគេឃើញជាចំនួនតួលេខច្បាស់ៗបែបនេះ គឺនៅមានការបញ្ជាក់ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលឲ្យមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម ជួយសម្របសម្រួល ដល់ក្រុមសកម្មជន ក្នុងដំណើរការការពារនិងអភរិរក្សបរិស្ថាន រួមទាំងការដាំកូនឈើឡើងវិញថែមទៀត។ ចំពោះសកម្មជននិងសង្គមស៊ីវិលខាងបរិស្ថាន, ប្រសាសន៍បើកផ្លូវដូច្នេះ គឺទំនងជាប្រៀបនឹងដាវអាជ្ញាសឹកមួយដូច្នោះដែរ។

តើទាំងអស់នេះ មិនរាប់ថាជោគជ័យចំពោះការខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុមសកម្មជនការពារធនធានធម្មជាតិទេឬយ៉ាងណា?

14051689_1079219295459900_516751898782147417_n

នៅពីក្រោយភាពជោគជ័យនេះ គេក៏ត្រូវទទួលស្គាល់ដែរថា រាល់អន្តរាគមន៍ទាំងអម្បាលម៉ាននេះ គឺធ្វើឡើងស្របពេលនឹងការបោះឆ្នោតជិតឈានចូលមកដល់ ដែលសូម្បីតែលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបលោកផ្ទាល់ ក៏ប្រកាសដែរថា គឺជាដំណាក់កាលនៃការដើរសុំសន្លឹកឆ្នោត។ ជាមួយគ្នានេះ បក្សកាន់អំណាច ក៏ទំនងជាអាចនឹងអូសទាញសមានចិត្តពីក្រុមអ្នកធ្លាប់តវ៉ាទាំងនោះ ដែលរដ្ឋអំណាចធ្លាប់វាយតម្លៃថាពួកគេគាំទ្រផ្គាប់មុខលើបក្សប្រឆាំង ឲ្យងាកមកខាងខ្លួនផង ក៏អាចថាបាន។

ធំដុំជាងនេះទៅទៀត ជំនួបដ៏កម្រនេះ បានបើកចំហចិត្តដល់គ្រប់ភាគី ឲ្យជួបគ្នា ជជែកគ្នា និងឈ្វេងយល់ពីគ្នាចំពោះការខ្វែងគំនិតគ្នានាពេលកន្លងទៅ។ ពិសេសនោះ គឺចំពោះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីផ្ទាល់តែម្តង ដែលមានឱកាសថ្លែងសារភាពពីវិប្បដិសារីចំពោះអ្នកធ្លាប់តវ៉ានិងអ្នកឈឺចាប់ ជុំវិញវិបត្តិដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច និងចំណាត់ការមួយចំនួនទៀតដែលបង្កជាបញ្ហាដល់បរិស្ថាន ក្នុងពេលដែលលោកកាន់អំណាច។ ការថ្លែងវិប្បដិសារីនេះ ទោះតិចឬច្រើន ក៏បានធ្វើឲ្យរង្ងាប់ចិត្តខ្លះដែរដល់អ្នកដែលពូកែតវ៉ា។

14046119_1079219675459862_9133972045312166177_n

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ជំនួបនិយាយត្រង់ទៅត្រង់មកដ៏កម្រ រវាងក្រុមអ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថាន និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាល គឺក៏ស្តែងចេញនូវដំណើរមួយព្រមគ្នានៅលើផ្លូវដ៏វិជ្ជមាន។ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺការអនុវត្តសាច់ការជាក់ស្តែង។ ត្រង់ចំណុចនេះ គឺមានរឿងពីរដែលគេត្រូវសើរើ និងត្រូវពិចារណាឡើងវិញ។

ទី១ ការបៀតបៀនដល់អាយុជីវិតរបស់អ្នកការពារបរិស្ថាន គឺមិនទាន់ត្រូវបានលុបបំបាត់ទាំងស្រុងនោះទេ។ កន្លងមក គេបានដឹងឮជាទូទៅរួចមកហើយពីការគំរាម ការប្រើហិង្សា រហូតដល់បាញ់សម្លាប់ ក៏ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានដំណោះស្រាយសមស្រប និងពន្លឺយុត្តិធម៌ចំពោះពួកគេនៅឡើយទេ។

ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង ដូចជាការលបលួចកាប់អ្នកការពារបរិស្ថានទាំងយប់នៅតំបន់ព្រៃឡង់ ហើយឃាតកម្មលើអ្នកកាសែតដែលសរសេររឿងកាប់ឈើខុសច្បាប់ និងការបាញ់សម្លាប់លោក ឈុត វុទ្ធី ដែលជាអ្នកការពារធនធានធម្មជាតិដ៏ល្បី ជាដើម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកសារព័ត៌មាននៅស្ថាប័នឯករាជ្យមួយចំនួន ដែលលូកដៃសរសេរសកម្មខាងបរិស្ថាន ក៏ត្រូវរងការគំរាមជាញឹកញយផងដែរ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត សកម្មជនការពារព្រៃឈើមួយចំនួន បែរជាមិនទាន់បានទទួលការកោតសរសើរនិងការយកចិត្តទុកខ្លាំងនៅក្នុងស្រុកនោះ តែបែរជាត្រូវបានគេប្រគល់ពានរង្វាន់អន្តរជាតិនៅក្រៅស្រុកទៅវិញ តួយ៉ាងករណីលោក អ៊ូច ឡេង ជាដើម។

ចំណុចទី២ គឺនៅត្រង់ប្រសិទ្ធភាពនៃកិច្ចអន្តរាគមន៍របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនេះតែម្តង។ តាមអ្នកសង្កេតការណ៍មួយចំនួនមើលឃើញថា នៅពេលខ្លះ ខ្លឹមសារនៅលើការសន្យាតែនឹងមាត់ និងវិធានការនៅលើក្រដាស បើប្រៀបធៀបនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ហាក់មិនសូវជាទាន់អាចទុកចិត្តបាននៅឡើយទេ ហើយការសន្យាលើកនេះទៀតសោត ក៏មិនមែនជារឿងថ្មីដែរ ដោយសារតែមានស្នាមដៅពីមុនៗមកខ្លះៗរួចមកហើយ។

ដូច្នេះ គឺមានតែលទ្ធផលនៃការអនុវត្តនៅលើទីលានសាច់ការជាក់ស្តែងនោះទេ ដែលអាចវាស់ស្ទង់ និងកំណត់ពីជោគជ័យយ៉ាងពិតប្រាកដរបស់ភាគីទាំងអស់នៃអ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថាន៕

14100455_1079219358793227_7272277406784014524_n

លោក គួច ម៉េងលី៖ បោះ​ពុម្ពសៀវភៅ ខាត​ក៏ដោយឲ្យ​តែ​ចំណេញ​ដល់​យុវជន​និង​ជាតិ​ខ្មែរ​

IMG_0628

ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃរបស់វិទ្យុបារាំងយើងនៅយប់នេះ គឺលោកវេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី ដែលជាស្ថាបនិក ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងអគ្គនាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ.  គួច អេឌ្យូខេសិន (Mengly J.Quach Education)។ នៅថ្ងៃនេះ លោក គួច ម៉េងលី បានសម្ពោធសៀវភៅចំនួនពីរចំណងជើង គឺទីមួយ «ទស្សនៈអាជីវកម្ម» និងមួយទៀត គឺ«ជំនួបតុកាហ្វេរវាងដុកទ័រ ម៉េង លី និងខ្ញុំ» ដែលគ្រោងនឹងបោះពុម្ពចំនួន១ម៉ឺនក្បាល។ ប្រាក់ដែលបានពីការលក់សៀវភៅទាំងនេះ នឹងបញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីមូលនិធិសប្បុរស។ វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី បានបង្ហើបដែរថា ចំពោះគម្រោងបោះពុម្ពសៀវភៅនេះ គឺលោកបានចំណាយលុយសិបម៉ឺនដុល្លារ តែមិនបានសង្ឃឹមថា នឹងលក់បានថ្លៃដើមមកវិញទេ ក៏ប៉ុន្តែខាតក៏ដោយឲ្យតែចំណេញដល់យុវជននិងជាតិខ្មែរ។ ព្រោះថា ថវិកាដែលបានចំណាយនេះគឺនៅតិចតួចណាស់ បើធៀបនឹងផលអាស្រ័យបានពីចំណេះវិជ្ជារបស់យុវជនខ្មែរ។

នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង អ្នកជំនួញរូបនេះ ក៏បានពន្យល់ពីវិធីសាស្ត្រ និងគន្លឹះសមស្របសម្រាប់ធ្វើអាជីវកម្មនៅស្រុកខ្មែរ ពិសេសសម្រាប់សហគ្រិនវ័យក្មេង។ ដូច្នេះសូមលោកអ្នកនាងស្តាប់បទសម្ភាស របស់ ហេង ឧត្តម និងលោក គួច ម៉េងលី ៖ http://km.rfi.fr/cambodia/-ITW-Quach-Mengly-RFI-Oudom-21-08-2016

14063937_1260505580661565_6052671410593120533_n

 

 

​ប្រឡង​បាក់​ឌុប! ថ្លៃឈ្នួលផ្ទះ​សំណាក់​​នៅតែ​កើន​​ឡើង​ដូច​រាល់​ឆ្នាំ!

ថ្ងៃច័ន្ទ ទី២២សីហា ស្អែកនេះ គឺជាថ្ងៃចាប់ផ្តើមដំបូងនៃការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប។ ចំពោះសិស្សានុសិស្សដែលមានផ្ទះឆ្ងាយពីមណ្ឌលប្រឡង ត្រូវជួលបន្ទប់ ឬផ្ទះសំណាក់ ដើម្បីស្នាក់នៅក្នុងអំឡុងពេលប្រឡង ក៏ប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញ ថ្លៃឈ្នួលនៅឡើងថ្លៃដូចរាល់ឆ្នាំដែរ ខណៈពេលដែលអាជ្ញាធរដែនដីតិចតួចណាស់ដែលជួយសម្រាលបន្ទុករឿងនេះ។ ហេង ឧត្តម រាយការណ៍ ៖

e5593ff1-3a2c-4f07-96f0-72fce27c81d9

Photo, Everyday

ប្រធានស្តីទីសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យ អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី បានបញ្ជាក់ប្រាប់វិទ្យុបារាំងថា អាជ្ញាធរដែនដីតិចតួចណាស់ដែលជួយសម្រាលបន្ទុករឿងថ្លៃឈ្នួលផ្ទះសំណាក់សម្រាប់សិស្សប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំនេះ។ ចំពោះអ្នកស្រី គឺមានតែខេត្តកំពង់ស្ពឺមួយ ដែលមានលេចឮដំណឹងល្អថា បានជួយគិតគូរហាមប្រាមមិនឲ្យម្ចាស់ផ្ទះសំណាក់ កុំឲ្យឡើងថ្លៃពេក រួមទាំងថ្លៃម្ហូបអាហារជាដើម។ ចំណែកខេត្តខណ្ឌដទៃទៀត គឺឃើញតែអ្នកសន្យា ថាឲ្យរង្វាន់នេះនោះ ទៅដល់សិស្សដែលបានប្រឡងជាប់និទ្ទេសល្អ ដែលចំពោះអ្នកស្រី គឺជាការរំពឹងតែប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួន ច្រើនជាងខ្វាយខ្វល់ពីសុខទុក្ខរបស់សិស្សានុសិស្ស។

យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ សមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យ មើលឃើញថា ដំណើរត្រៀមរៀបចំការប្រឡង ប្រព្រឹត្តទៅបានរលូនល្អ និងមិនទាន់មានអ្វីខុសប្រក្រីតីនៅឡើយទេ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាការព្រួយបារម្ភរបស់អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី គឺសុវត្ថិភាពកូនសិស្ស និងស្មារតីលោកគ្រូអ្នកគ្រូដែលហាក់ដូចជាខ្លាចរអាល មិនស្រណុកចិត្ត ចំពោះក្រុមក្មេងៗអ្នកសង្កេតការណ៍ ដែលចេញពីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ! រហូតដល់គ្រូៗខ្លះ ប្រាប់អ្នកស្រីថា មិនចង់ឲ្យក្មេងៗយាមពួកគាត់ដូចជាអ្នកទោសនោះឡើយ។

សូមជម្រាបថា អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ACU បានដាក់អ្នកសង្កេតការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត ប្រមាណ ៦២០០ នាក់។ ចំនួននេះ គឺកើនជាង១ពាន់នាក់ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ពួកគេទាំងនោះ នឹងចុះទៅគ្រប់ខេត្តក្រុង ដើម្បីតាមដាន និងសង្កេតការណ៍គ្រប់មណ្ឌលប្រឡង។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ នៅល្ងាចថ្ងៃទី២១សីហា មួយថ្ងៃមុនប្រឡង វិទ្យុRFI មិនអាចទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយណាមួយបានទេ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ហ្វែសបុករបស់ក្រសួង បានប្រកាសទទួលរាល់សំណូមពរ មតិយោបល់ បណ្ដឹង និងសំណួរផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រឡងនេះ។

សូមបញ្ជាក់ដែរថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនៅឆ្នាំនេះ មាន ១៥៧ មណ្ឌលសំណេរ ត្រូវជា៣.៧៨១បន្ទប់។ នៅក្នុងនោះ គឺមានបេក្ខជនទាំងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រពិត និងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម សរុបជាង ៩៣.៧៥២ នាក់ (ស្រី ៤៥.២៣៧នាក់) ។

នៅក្នុងសម័យកំណែទម្រង់ គឺការប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំនេះ គឺនឹងតែបន្តតឹងតែងដូចឆ្នាំមុនៗដែរ។ គេឃើញថា ចាប់តាំងពីព្រឹកថ្ងៃទី២១ខែសីហា  លេខតុ លេខបន្ទប់របស់បេក្ខជន និងបទបញ្ញត្តិផ្សេងៗ បានបិទផ្សាយរួចស្រេច។ ចំណែកធុងហិបវិញ្ញាណ បានបញ្ជូនទៅគ្រប់សាលារាជធានី-ខេត្ត តាំងពីថ្ងៃទី១៩សីហាមកម្ល៉េះ៕

 

 

ផ្តល់​ឈាមនៅ​​ថ្ងៃខួបកំណើត មាន​រៀបចំ​កាដូ និងនំ​ខួប​កំណើត​ជូន​!

guech hong

ក្នុងខែសីហានេះ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្តល់ឈាម បានធ្វើកម្មវិធីថ្មីមួយ សម្រាប់លើកទឹកចិត្តដល់អ្នកដែលបរិច្ចាគឈាម! នោះគឺមានការរៀបចំពិធីខួបកំណើតជូន។ បើទោះបី ពិធីមិនធំដុំក្តី តែការរៀបចំនេះ បានធ្វើឲ្យអ្នកផ្តល់ឈាមនៅថ្ងៃកំណើត កាន់តែរំភើបជាខ្លាំងចំពោះអំពើល្អរបស់ខ្លួន។ នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍នេះ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្តល់ឈាម  បានរៀបចំនំខួប និងរង្វាន់ផ្សេងៗមួយចំនួន ជូនដល់សប្បុរសជនពីរបីនាក់ ដែលបានផ្តល់ឈាមដោយស្មគ្រចិត្ត ក្នុងថ្ងៃកំណើត ដែលជាថ្ងៃពិសេសរបស់ខ្លួន។ ហេង ឧត្តម អ្នកកាសែតវិទ្យុបារាំង បានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះ ហើយរៀបចំបទយកការណ៍ជូនលោកអ្នកនាងស្តាប់។

ដូច្នេះសូមអញ្ជើញស្តាប់ដូចតទៅ ៖ http://km.rfi.fr/cambodia/-donation-sang-RFI-Oudom-20-08-2016

IMG_0570

គ្រាន់តែ​ហាម​​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ កុំ​​​ជួល​ដី​នៅព្រំ​ដែនឲ្យ​ជនបរទេស​ គឺមិនទាន់​​គ្រប់គ្រាន់ទេ​!

ថ្មីៗនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងដាច់ខាតថា មិនឲ្យជួលដីជាប់ព្រំដែនទៅឲ្យប្រជាជនវៀតណាម។ ការប្រកាសនេះ មិនមែនជារឿងថ្មីទេ ព្រោះថា កាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ធ្លាប់បានចេញសារាចរណែនាំដូចគ្នានេះម្តងដែរ គឺបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពជួលដីនៅព្រំដែនទៅឲ្យប្រទេសជិតខាងទាំងអស់។ ក៏ប៉ុន្តែចំពោះក្រសែភ្នែកវិភាគ គេមើលឃើញថា គ្រាន់តែហាមប្រាមដូច្នេះ គឺនៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ។

សូមស្តាប់ ហេង ឧត្តម ៖ http://km.rfi.fr/cambodia/land-along-border-18-08-2016

Border Post2

នៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៥ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា បានចេញសារាចរណែនាំដល់គ្រប់អភិបាលខេត្តទាំងអស់ ដែលនៅជាប់ប្រទេសវៀតណាម ថៃ និងឡាវ ឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពជួលដីនៅតាមព្រំដែន ទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងអស់នេះ។ នោះគឺដោយសំអាងហេតុថាជៀសវាងកុំឲ្យលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រង និងដែលអាចបង្កឲ្យមានភាពស្មុគស្មាញនានា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គឺដើម្បីចៀសវាងបញ្ហា ដីខ្មែរស្រែឡាវ ឬដីខ្មែរស្រែថៃ ឬក៏ដីខ្មែរ ស្រែវៀតណាម ជាដើម។

ជិតមួយឆ្នាំក្រោយមក! ពោលគឺពីពេលថ្មីៗនេះតែម្តង ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានប្រកាសជាថ្មីទៀត គឺហាមដាច់ខាតការជួលដីឲ្យប្រជាជនវៀតណាម។ នេះគឺជាការក្រើនរម្លឹកជាថ្មីម្តងទៀតរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស ទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋនិងអាជ្ញាធរខេត្តទាំងអស់ ដែលនៅជាប់ព្រំដែនជាមួយនឹងប្រទេសវៀតណាម។

ក្រៅពីនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏បានណែនាំឲ្យអាជ្ញាធរខេត្តខណ្ឌជាប់ព្រំដែន ទប់ស្កាត់អំពើនេសាទខុសច្បាប់ និងពន្លឿនការបោះបង្គោលព្រំដែនឲ្យបានលឿនបំផុត តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ថែមទៀតផង។

បើទោះបីសារាចរណែនាំលើកទី១ ពុំសូវមានប្រសិទ្ធភាពក៏ដោយ ក៏ចំណាត់ការតាមរយៈការក្រើនរម្លឹកជាថ្មីនេះ ត្រូវបានទទួលការសាទរជាច្រើន។ ហើយទោះចង់មិនចង់! វិធានការនេះ គឺទំនងជាកំពុងបង្ហាញពីឆន្ទៈ ក្នុងការលុបបំបាត់ ការចោទប្រកាន់ដែលថា រដ្ឋអំណាចបណ្តោយឲ្យគេលួចរំកិលចូលដីខ្មែរ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ គេក៏ប្រហែលជាត្រូវចោទសួរដែរថា តើហេតុអ្វីពលរដ្ឋខ្មែរដែលជាអ្នកស្រឡាញ់ទឹកដីរបស់ខ្លួនផងនោះ ម្តេចក៏ទៅជួលដីឲ្យជនបរទេសទៅវិញ?

ពិតណាស់ ពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើននៅតាមបណ្តោយព្រំដែន គឺជាកសិករធ្វើស្រែចម្ការ។ ក៏ប៉ុន្តែ ពួកគេពុំមានលទ្ធភាពបង្កបង្កើនផលបានពេញលេញ លំបាកគ្រប់សព្វបែបយ៉ាង ព្រោះថា គ្មានប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រគ្រប់គ្រាន់ គឺជាចំណោទមួយ ហើយខណៈដែលដំណើរការផលិតចំណាយទុនច្រើនផង តែដល់ពេលលក់ចេញ គឺត្រូវឈ្មួញបរទេសជាប់ព្រំដែន បន្ថោកតម្លៃទៅវិញ។ នេះក៏ជាការប្រឈមមុខធំមួយទៀត។

ដូច្នេះចំពោះកសិករខ្មែរទាំងនោះ មធ្យោបាយល្អ គឺមានតែជួលដីឲ្យសាសន៍ដទៃ ហើយចាំតែអង្គុយរយភាគលាភវិញ ប្រហែលជាល្អជាង។

ម្យ៉ាងវិញទៀត នៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ បើហាមប្រាមពួកគេមិនឲ្យជួលដីឲ្យជនបរទេសទៀតនោះ គឺទំនងជាអាចនឹងបណ្តាលឲ្យដាច់កម្រៃរបស់ពួកគេ ថែមទៀតផង ក៏ថាបាន។

ដូច្នេះ តើអ្វីទៅជាដំណោះស្រាយដ៏ប្រសិទ្ធភាពចំពោះអ្នកនៅតាមព្រំដែនទាំងនោះ?

ជំហានមួយក្នុងចំណោមវិធីសាស្ត្រទាំងឡាយ គឺការប្រែក្លាយទីស្មសាននៅតាមព្រំដែន ឲ្យទៅជាទីប្រជុំជន។ ពោលគឺនៅតាមព្រំប្រទល់ដែន ត្រូវតែស្ថាបនាហេដ្ឋារចនាសម្ព័នសង្គម  សាងសង់សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ វត្តអារាម និងផ្សារលក់ដូរផ្សេងៗ ព្រមទាំងកសាងបណ្តាញផ្លូវថ្នល់ និងផ្លូវជាតិ ជាដើម។

ជាពិសេសទៀតនោះ គឺប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ដែលធំនិងរឹងមាំ គឺជាតម្រូវការចាំបាច់ណាស់សម្រាប់ប្រជាកសិករខ្មែរ។ លើសពីនេះ ការជួយសម្របសម្រួល និងរកទីផ្សារលក់ដូរផលិតផលកសិកម្ម ដល់ពួកគេទាំងនោះ គឺជាអ្វីដែលរដ្ឋអំណាច មិនអាចមើលរំលងបាននោះឡើយ។

ការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងប្រព័ន្ធគមនាគមន៍គ្រប់គ្រាន់ នៅតាមខ្សែព្រំដែន គឺនឹងបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ទៅរស់នៅទីនោះកាន់តែច្រើន ហើយ បើធ្វើបានដូច្នេះ ប្រាកដណាស់ ពួកគេនឹងមានជីវភាពធូរធារ។ នៅពេលនោះ ច្បាស់ជា នឹងអាចកាត់បន្ថយបញ្ហាចំណាកស្រុក បានផងដែរ។

ក្រៅពីយកប្រជាពលរដ្ឋជារបងការពារព្រំដែនហើយនោះ គេក៏ត្រូវសាងសង់សំណង់រឹងមាំផ្សេងទៀត ព្រមទាំងកសាងរោងចក្រធំៗជាដើម។ ចំណែកការសាង់សង់តែកាស៊ីណូធំៗនៅតាមព្រំដែនតែមួយមុខ ក៏ពុំមែនជាដំណោះស្រាយល្អគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយដែរ។

រីឯសាខាបក្សនយោបាយ និងសង្គមស៊ីវិលផ្សេងៗ ក៏គួរតែត្រូវបង្កើតមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួននៅព្រំដែនឲ្យបានimagesច្រើនដែរ ដើម្បីតំណាងឲ្យសំឡេងរបស់ពួកគេទាំងនោះ ហើយស្ថាប័នអស់នោះ ក៏អាចជាជំហរដល់ពួកគេ និងអាចជួយប្រឹក្សាយោបល់ផ្សេងៗ ដល់ពលរដ្ឋទាំងនោះផងដែរ។

ជារួម ការហាមប្រាមមិនឲ្យជួលដីជាប់ព្រំដែនឲ្យជនបរទេសតែមួយមុខ គឺនៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ។ គឺប្រការសំខាន់ ត្រូវធ្វើឲ្យប្រជាជនខ្មែរដែលនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ក្លាយជារបងការពារដ៏រឹងមាំ និងជាព្រំដែនសន្តិភាព ទើបជាការប្រសើរ៕