Archives de Catégorie: កវី អ្នកនិពន្ធខ្មែរ

Les blogueurs se mobilisent pour la littérature khmère

អក្សររលត់ ជាតិរលាយ អក្សរពណ្ណរាយ ជាតិថ្កើងថ្កាន

“Si les lettres disparaissent, la nation disparaît, si les lettres brillent, la nation est excellente.”

Source, http://fr.globalvoicesonline.org/: Cambodge : Les blogueurs se mobilisent pour la littérature khmère

Ce travail m’intéresse pour la raison que la littérature est une tâche artistique difficile. Seuls quelques personnes talentueuses peuvent le faire. Ayant un don particulier pour la littérature, je veux donc devenir écrivain. – Sok Chanphal

Le “Groupe des Jeunes Ecrivains” est créé par un groupe d’étudiants qui suivent le cours de formation à la littérature de l’Association littéraire Nou Hach. Ce groupe a changé ultérieurement son nom en “Ecrivains de la Jeunesse Khmère” sur le conseil de l’écrivaine khmère Mme Pech Sangwawan.

 

រឿង«មេរៀន​ជីវិត​មួយ​របស់​ពុក​» ជ័យលាភី​លេខ​១ ក្នុង​កម្មវិធី​ប្រកួ​ត​ប្រលោម​លោក​ខ្នាត​ខ្លី របស់​សមាគម​យុវជន​ខ្មែរ​

ជ័យលាភីលេខ១ យុ​វជន​ ហេង​ ឧត្តម ចែក​រំលែក​បទ​ពិសោធ​ក្នុងការប្រកួត​ប្រជែង​«បុរសល្អ»

Dr. Chea Samnang and HENG Oudom.DSCF6759

ថ្ងៃទី៥ កក្កដា ២០១៣ ភ្នំពេញ – កាសែត​កោះ​សន្តិភាព៖ «បុរស​ល្អ» ដែល​ជា​កម្ម​វិធី​មួយ​ដែល​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​សម​ភាព​​យេន​ឌ័រ​ក្នុង​សង្គម លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​ស្ត្រី និង​ការ​ផ្តល់​តម្លៃ​​ឱ្យ​ស្ត្រី។ ការ​ប្រកួត​ប្រជែងអត្ថបទ​សំណេរ កំណាព្យ ប្រលោម​លោក​ខ្នាត​ខ្លី និង​រឿង​ខ្លី​អម​ដោយ​រូប​ភាព​ ក្រោម​ប្រធាន​បទ«បុរស​ល្អ» ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ ​សមាគមយុវជន​ខ្មែរ​ ក្រោម​ការ​សម្រប​សម្រួលរបស់​​អង្គការ​សន្តិភាព​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍ និង​ដឹក​នាំដោយ​ក្រសួង​កិច្ច​ការនារី។

ក្នុងចំណោម​បេក្ខជន​ជាប់​ជ័យលាភី​ទាំង១១នាក់​​ កោះ​សន្តិភាព​​សូម​លើក​យក​យុវ​ជន​ម្នាក់​​ដែល​ទទួល​ជ័យ​លាភី​លេខ​១​ ផ្នែក​​រឿង​ប្រលោម​លោក​ខ្នាត​ខ្លី គឺ​យុវ​ជន​ ហេង​ ឧត្តម ដើម្បី​បង្ហាញ​ និង​ចែក​រំលែក​បទ​ពិសោធ​ដល់​យុ​វ​ជន ​​ឬ​និស្សិត​ឯទៀត​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ ក្នុង​ការសរសេរ​ ប្រលោម​លោក​ខ្នាត​ខ្លី​។

DSC02952

យុវ​ជន​ ហេង​ ឧត្តម ជា​និស្សិត​ឆ្នាំទី​២ ផ្នែក​នី​តិសាស្រ្ត​ប្រៀប​ធៀប​ នៃ​មជ្ឈ​មណ្ឌល​​សហ​ប្រតិ​បត្តិ​ការ​បារាំង​ នៅ​មហា​វិទ្យាល័យ​នី​តិសាស្រ្ត ​នៃ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ភូមិន្ទនី​តិ​សាស្រ្ត​និង​វិទ្យា​សាស្រ្ត​សេដ្ឋកិច្ច។ ​ក្នុង​វ័យ​២១ឆ្នាំ​ លោក​ទទួល​ជ័យ​លា​ភី​លេខ​១​ ​រង្វាន់ទឹក​ប្រាក់​១លាន​រៀលនិង​បណ្ណ​សរសើរ​​១​ ក្នុង​កម្ម​វិធី​ប្រកួត​សរសេរ​ប្រលោម​លោក​ខ្នាត​ខ្លី ទាក់​ទង​ប្រ​ធាន​បទ​ បុរស​ល្អ កាល​ពី​ល្ងាច​ថ្ងៃទី​២៣ ខែឧសភា​ ឆ្នាំ២០១៣ កន្លងទៅនេះ​ នៅ​​សមាគមយុវជន​ខ្មែរ​។

ប្រភព​ព័ត៌មាន​ពីអ្នក​គ្រប់​គ្រង់​កម្មវិធីប្រកួត​នេះ បាន​ប្រាប់​ថា ​ការ​ទទួល​អត្ថបទ​ប្រលង គឺ​ចាប់​ផ្តើ​ម​ពី​ខែ​មិថុនា ដល់​ខែ​កញ្ញា​ ឆ្នាំ​២០១២ ហើយ​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​បេក្ខជន​ទូទាំង​ប្រទេស​ប្រមាណ​ជាង​១០​០​ស្នាដៃ​។

ឧត្តម ថ្លែង​ថា៖​ «ខ្ញុំ​រីក​រាយ​ដែល​បាន​ជាប់​ជា​ជ័យ​លាភី​មួយ​រូប​ក្នុង​វិ​ញ្ញាសា​តែង​និពន្ធរឿង​ប្រលោម​​លោក​ខ្នាត​​ខ្លី​។  ​រឿង​ដែល​ខ្ញុំ​និពន្ធ​ចង​ក្រង​សម្រាប់​ការ​ប្រលង​នេះ​ មាន​ចំណង​ជើង​ថា ​«មេរៀន​ជីវិត​មួយ​របស់ពុក» ខ្ញុំបាន​​ចំណាយពេលគិតគូររៀបចំសាច់រឿង​ ដំណើររឿង​រ៉ាវ​ និង​គំនិត​បង្កប់ក្នុងសាច់រឿង​អស់​រយៈ​ពេល​​ច្រើន​គួរសម ហើយបាន​ប្រើ​ពេល​សរសេរ​ឡើង​វិញ​ប្រមាណ​៣ថ្ងៃមុន​ថ្ងៃ​ឈប់ទទួល​សំណៅ​ប្រលង»​។

គួរ​បញ្ជាក់​ផង​ដែរថា កម្មវិធី​ប្រលង​ប្រណាំង​សរសេរ​អត្ថបទ​ខាង​លើ​ផ្តោត​លើ​ប្រធាន​បទ​«បុរសល្អ» ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​យុវជន​ស្វែង​យល់​ពី​អត្ថន័យ​និង​ខ្លឹម​សារ​ តើ​បុរសល្អ​មាន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​​ល្អ​អ្វី​ខ្លះទើប​ហៅ​ថា​បុរស​ល្អ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ជាតិ​បច្ចុប្បន្ននេះ?

បន្ទាប់ពីទទួល​បាន​ជ័យលាភី​ក្នុង​ការតែង​និពន្ធ​ យុវជន​ ហេង​ ឧត្តម បាន​បង្ហាញពីវិធី​សាស្រ្តល្អៗក្នុង​ការ​ទទួល​ជ័យលាភី​ផ្នែក​តែង​និពន្ធ​គ្រា​នេះដូច្នេះ​ថា៖ «ចំពោះ​បទពិសោធរបស់​ខ្ញុំ ដើម្បី​បាន​ទទួល​រង្វាន់​លើ​កនេះ គឺខ្ញុំ​ត្រូវ​ខិត​ខំ​ស្រាវជ្រាវ​សៀវភៅ​ផ្សេង​ៗជា​ច្រើនដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ប្រធាន​បទ​​តាម​បណ្ណាល័យ និង​រក​ទិញ​នៅ​បណ្ណាគារ ព្រម​ទាំង​សាកសួរ​ពី​អ្នក​នៅ​ជុំ​វិញ​ខ្លួន ចាស់​ទុំ និង​មិត្ត​ភក្តិ​ផង​ដែរ អំពី​ការ​យល់​ដឹង​របស់​ពួក​គាត់​ចំពោះ​ប្រធាន​បទ។ ក្រោយ​ពី​ប្រមូល​ព័ត៌​មាន​​បាន​ច្រើន​ហើយ ខ្ញុំ​ចាប់​ផ្តើម​រៀប​ចំ​ដំណើរ​សាច់​រឿង និង​បញ្ជ្រាប​បញ្ចូលសារ​អប់រំ និង​គោល​ការណ៍​ដែល​ប្រធាន​បទ​ត្រូវការ»។ ឧត្តម​ សង្កត់​ធ្ងន់​ថា ក្នុងនាម​ជា​កូន​ខ្មែរ ការ​ប្រើប្រាស់​អក្សរ​ជាតិ ពិសេស​​​ការ​គិត​ពី​អក្ខរា​វិរុទ្ធ​​ខ្មែរ ត្រូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ក្នុង​ប្រើប្រាស់​ឱ្យ​បាន​ល្អ​តាម​ក្រឹត្យ​ក្រម​អក្សរ​សាស្ត្រ​​ជាតិ។ លោក​បន្តថា៖ «យើង​មិន​អាច​ចៀស​រួច​ពី​កំហុស​ទេ តែការ​ប្រើ​ប្រាស់​អក្សរ​ជាតិ​គួរតែ​ត្រូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​»។

DSCF6751

ថ្លែង​ពី​ស្នាដៃ​ជាប់​ជ័យ​លាភី​​វិញ ​ឧត្តម បន្ថែមថា៖ «រឿង​ មេរៀន​ជីវិត​មួយ​របស់ពុក ​គឺ​ជា​រឿង​ប្រឌិត​មួយ​ដែល​សរសេរ​ឡើង​ក្នុង​គោល​បំណង​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​ស្រ្តី​ គោ​រពឱ្យ​តម្លៃស្រ្តី​ ធានា​ឱ្យ​មាន​ការគោរព​សិទ្ធិស្មើ​ភាព​គ្នារវាង​បុរស និងស្រ្តី​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ ព្រម​ទាំង​ចូលរួម​បញ្ជ្រាប​ការយល់​ដឹងអំ​ពីយេនឌ័រ​ក្នុង​ជីវភាព​សង្គម​ខ្មែរ»។

ក្នុង​រឿងនេះអ្នកនិពន្ធបាន​ប្រឌិត​បង្កើត​ស្ថានភាព​គ្រួសារ​មួយ ​ដែល​មាន​តួឪពុក​ជាអតីត​យុទ្ធជន​ពិការ​ជើង​​ម្ខាង​ ជាបុគ្គល​តំណាង​ឧត្តម​គតិដែល​បំផុស​ឱ្យ​មាន​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ​ឱ្យ​តម្លៃ​ គោរព​ និង​ផ្តល់​ឱកាស​ចំពោះ​​ស្រ្តី។ ជាក់ស្តែង​តាម​ដំណើរ​រឿង​ឪពុក​រូប​នេះ​បាន​ជួយ​ការងារ​ភរិយា​ ជួយ​ផ្តល់​យោបល់​ ជជែក​ពិភាក្សា​ជាមួយ​នឹង​ភរិយា​ ជាបុគ្គ​ល​មិន​អត្តនោម័ត​​តែ​ម្នាក់​ឯង​ដោយ​អាង​អំណាច​ខ្លួន​ជា​ប្តី​តាម​ទំនៀម​ទម្លាប់​ពី​មុន​ ក្រៅ​ពី​នេះ​បុរស​ដែល​ជាតួ​ឪពុក​ធ្វើល្អ​ចំពោះ​កូន​ ​ស្រ​លាញ់​កូន​ៗ និង​ផ្តល់​ឱកាស​រៀន​សូត្រ​ចំពោះ​កូនមិន​ថា​ប្រុស​ស្រី​ ហើយ​កូន​ប្រុស​ទៀត​សោតក៏ចេះ​ស្រលាញ់​គ្នា​និង​ចេះ​ជួយ​ការ​ងារ​ផ្ទះ​ដោ​យ​មិន​គិតថា​កិច្ច​ការផ្ទះ​គឺ​សម្រាប់​តែ​កូន​ស្រី​នោះ​ឡើយ។

ok DSCF6760

ជា​សារ​ ដែល​ឧត្តម​ចង់​និយាយក្នុង​ខណៈ​គឺ «យើង! ចាប់ផ្តើមពីយើងម្នាក់ៗ ដើម្បី​ពួក​យើង​​ទាំង​អស់​គ្នា!» ។ លោក​បន្តថា៖ ស្របពេលដែលសង្គមទូទៅ ទាំងរាជរដ្ឋាភិបាល សមាគម អង្គ​ការ​សង្គ​ម​ស៊ីវិល អង្គការជាតិ-អន្តរជាតិជួយជំរុញលើកកម្ពស់ការគោរពនិងផ្តល់តម្លៃឱ្យស្ត្រី ជាមួយ​​គ្នា​នេះ​គឺ​ស្ត្រី​ខ្លួនឯងផ្ទាល់ ក៏ត្រូវងើបឈរ តស៊ូ ពង្រឹងសមត្ថភាពចំណេះដឹង ធ្វើខ្លួន​ជា​បុគ្គល​​ដែល​គួរគោរព​ និងឱ្យតម្លៃប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរដែរ!​៕

ដោយ​៖ សារ៉េត

សូម​អញ្ជើញ​អាន​រឿង​នេះ​ដូច​តទៅ៖

រឿងប្រលោម​លោក​ខ្នាត​ខ្លី 

មេរៀន​ជីវិត​មួយ​របស់​ពុក​

«ស្រប​ពេល​ដែល​សង្គម​ទូទៅ ទាំង​រដ្ឋាភិបាល សមាគម អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល អង្គការ​ជាតិ​-អន្តរជាតិ​

ជួយ​ជំរុញលើក​កម្ពស់ការ​គោរព​និង​ផ្តល់​តម្លៃ​ឱ្យ​ស្ត្រី ជាមួយ​​គ្នា​នេះគឺស្ត្រី​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​ ក៏​ត្រូវ​ងើប​ឈរ

តស៊ូ ​ពង្រឹង​សមត្ថភាព​ចំណេះ​ដឹង​ ធ្វើ​ខ្លួន​ជា​បុគ្គល​ដែល​គួរ​គោរពនិង​ឱ្យ​តម្លៃប្រកប​ដោយ​ក្តី​ថ្លៃថ្នូរដែរ​!

ចាប់​ផ្តើម​ពីយើង​​​ម្នាក់ៗ ដើម្បី​ពួក​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា!»

..@HENG Oudom

លោក ហេង ឧត្ដម កើត​​ឆ្នាំ​១៩៩១ នៅ​ខេត្ត​កំពង់​ចាម និង​ធំ​ដឹង​ក្តី​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប​។

បច្ចុប្បន្ន​ លោក​ជា​និស្សិត​ឆ្នាំ​ទី២ ផ្នែក​នីតិសាស្ត្រ​ប្រៀបធៀប នៃ​​មជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិ​ការបារាំង

នៅ​​មហាវិទ្យាល័យ​នីតិសាស្ត្រ នៃ​សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ​​នីតិសាស្ត្រនិង​វិទ្យាសាស្ត្រ​សេដ្ឋកិច្ច  ក្រុង​ភ្នំពេញ។

  

ម៉ោង​១៥និង​៣០នាទី​ រថយន្ត​ក្រុង​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​វិល​កង់​ចាក​ចេញ​ពីស្ថានីយ៍នៃ​​រាជធានី​ដ៏​ឆើត​ឆាយ​របស់​កម្ពុជា ក្នុង​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ខេត្ត​សៀម​រាប​ ដែល​ជា​ទឹកដីនៃ​មាតុភូមិ​អង្គរ។

នៅ​ក្នុង​ឡាន​ មាន​មនុស្ស​ចម្រុះ​ជាតិ​សាសន៍​ ជជែក​គ្នា​យ៉ាង​អ៊ូអរ​​ ពុំ​ខុស​ពី​ចាប​ចូល​សម្បុក​។

ឯ​​យុវ​បុរស ជំនិត​ ជាមនុស្ស​​ដែល​ចូល​ចិត្ត​ស្តាប់​ច្រើន​ជាង​និយាយ​ ក៏ទាញ​យក​សៀវភៅ​មក​អាន ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​វេលា​រំលង​ទៅ​ដោយ​ឥត​ប្រយោជន៍​។ នៅ​ក្នុង​កាបូប​របស់​គេ​មាន​សៀវភៅ​ជា​ច្រើន ដូច​ជា​«ចំណេះ​​ដឹង​យេនឌ័រ» «មាគ៌ា​ឆ្ពោះ​ទៅរកសមភាព​យេន​ឌ័រ​» «ចំណែក​ស្មើភាព​សម្រាប់​នារី» «សារៈ​សំខាន់​នៃ​អនុសញ្ញា​ស៊ី.ដ.​(CEDAW)» «ទស្សនា​វដ្តីសំឡេង​ស្រ្តីខ្មែរ» និង​«ព្រឹត្តិបត្រនារីរតនៈ» ជា​ដើម​។

«ប្អូន​ជា​និស្សិត​មែនទេ?» សំឡេង​របស់​បុរស​វ័យ​ប្រមាណ​៤០ឆ្នាំប្លាយ ដែល​អង្គុយ​កៅអី​ជាប់​គ្នា។

«បាទ​លោកពូ!»  ជំនិត​បន្តដោយ​ស្នាម​ញញឹម​​ «ពេល​ជិះ​ឡាន​ដូច្នេះ ទំនេរ​ច្រើន​ ​ ខ្ញុំ​ក៏​អាន​សៀវភៅខ្លះ​​ដើម្បី​ពង្រីក​ចំណេះ​ដឹង! ម្យ៉ាង​ទៀត​ ពេល​ដល់​ស្រុក ខ្ញុំ​មាន​ពេលវេលា​ខ្លះ ​ ខ្ញុំ​ចង់​ឈ្វេង​យល់​​ពី​សិទ្ធិ​ស្រ្តី និង​សម​ភាព​​យេន​ឌ័រ​​ បន្ថែម​ទៀត។»

«ល្អ​ណាស់​ក្មួយ! ប្រសិន​បើ​និយាយ​ពី​សាសន៍​បរទេស​ខ្លះ​​ គេ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​អានសៀវភៅ​ អាន​កាសែត​​ណាស់! ហើយមិន​ថា​នៅសាលារៀន​ នៅ​ផ្ទះ​ ​លើឡាន រថភ្លើង ឬទី​សាធារណៈទេ សូម្បី​តែ​ទៅ​ដើរ​លេង​កម្សាន្ត​នៅ​ព្រៃភ្នំ និង​មាត់​សមុទ្រ​ ក៏​គេ​​ដាក់​សៀវភៅ​អាននៅ​​ជាប់ខ្លួន​​ជានិច្ច។ អាន​ច្រើន​ ចេះច្រើន​ណា​​ក្មួយ!»

«បាទ!​ ដោយ​យល់​ឃើញ​ដូច្នេះ​ហើយ ទើ​ប​ក្មួយ​ខំប្រឹង​អាន»។ ផ្អាក​​បន្តិច និស្សិត​រូប​នេះ​បន្ថែម «ពេលខ្ញុំ​ទម្លាប់​​អានដំបូង​ៗ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​អ្នក​ដទៃ​ ​ ខ្ញុំ​រាង​ខ្មាស់​គេបន្តិ​ច​ដែរ​ តែដល់​ទម្លាប់​យូរៗទៅ​ ខ្ញុំ​មាន​ទម្លាប់​ល្អ​ និង​ធ្វើ​ជា​គំរូ​ល្អ​មួយ! ខ្ញុំ​ចេះ​ដឹង​ និង​យល់​ដឹង​ច្រើន​ណាស់​តាម​រយៈ​ការ​អាន​សៀវភៅ​។​»

«ត្រឹម​ត្រូវ​ហើយ​ក្មួយ​! តែ​ក៏​មិន​គួរ​​មាន​អ្វី​ត្រូវ​អៀន​ខ្មាស់​ទេ! សូម្បី​ពូ​ក៏​ដាក់​សៀវភៅ​ជាប់​តាម​កាបូ​ដែរ!»

លោក ជ័យ​ វីរៈ ទាញ​កាតាប​មកបង្ហាញ ក្នុង​នោះ​ឃើញ​មាន​​«ព្រឹត្តិបត្រ​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​អភិវឌ្ឍ​ន៍​សង្គម» «របាយ​​ការ​ណ៍​ជាតិ ​ស្តីពី ការ​អនុវត្ត​អនុសញ្ញា​លុបបំបាត់​ទម្រង់​នៃ​ការ​រើស​អើង​ប្រឆាំង​នឹង​ស្ត្រីភេទ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា» «ក្បួន​ទូន្មាន​យុវជន»​ «ច្បាប់​ប្រុស​ច្បាប់​ស្រី» «វិធី​ចិញ្ចឹម​អប់រំកូន​ រៀបរៀង​ដោយ គឹម ចាន់ណា» និង​សៀវភៅ «ម៉ែ!» និង«កូន​មាស​ឪពុក» ដោយ ប៊ុត សាវង្ស។

ដោយ​ឃើញ​លោក វីរៈ ក្នុងសម្លៀក​បំពាក់សមរម្យស្អាត​បាត​ទំនង​​ជា​អ្នក​ធ្វើ​ការ​ ជំនិត​ក៏សួរ៖

«មើល​ទៅ​លោកពូ ពុំ​មាន​មែនជា​អ្នក​ជំនួញ មែនទេ​?»

«ពូ​ជា​បុគ្គលិករបស់​​អង្គការ​ជួយ​ស្ត្រីមានវិបត្តិ! ពូ​ឃើញក្មួយ​មាន​សៀវភៅ​ឈ្វេង​យល់​ពី​យេនឌ័រ​ និង​ពី​សិទ្ធិ​ស្រ្ដី ព្រម​ទាំង​ចូល​ចិត្ត​អាន​​ដូច្នេះ! ពូ​សប្បាយ​ចិត្ត​ណាស់ដែល​ឃើញ​យុវជន​ជំនាន់​ថ្មី​​ចាប់​អារម្មណ៍​រៀន​សូត្រ និង​យល់​ដឹង​ពី​​ការ​ផ្តល់​តម្លៃ​ឱ្យ​ស្រ្តី​។»

«បាទអរគុណ​លោកពូ!» ស្ងាត់​បន្តិច ជំនិត​ពោលបន្ត «ខ្ញុំ​ឮ​វិទ្យុ​ផ្សាយ​អំពី​យុទ្ធនាការ​បូពណ៌​ស។ លោកពូ​ច្បាស់​ជា​ជ្រាប​ពី​ពិធី​ដ៏​សំខាន់​នេះ​ហើយ​មើលទៅ?»

លោក វីរៈ «មិន​ត្រឹម​តែអាន​សៀវភៅច្រើន​ទេ! ក្មួយ​តាម​ដាន​ព័ត៌មាន​ទៀត! គួរ​ឱ្យ​សរសើរ!»

ជំនិត​​ញញឹម ហើយ​បន្ត «បាទ! ខ្ញុំ​បាន​ដឹង​ថា​យុទ្ធនាការ​បូពណ៌​សនេះ​ ចាប់​ផ្តើម​ប្រារព្ធ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១ ហើយ​នៅ​ស្រុកខ្មែរ​​យើង ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០០​រហូត​មក។ ឱកាសនេះ​ គឺ​យើង​ប្រារព្ធ​ បំពាក់​បូពណ៌ស​ និង​ធ្វើ​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ចំនួន​១៦ថ្ងៃ គឺ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥វិច្ឆកាដែល​ជា​ទិវា​អន្តរ​ជាតិ​ស្តី​ពី​ការ​លុប​បំបាត់​អំពើហិង្សា​លើ​ស្ត្រី​ ដល់​ថ្ងៃ​១០ធ្នូ ទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ​។» ឈប់​បន្តិច នាយ​បន្ថែម«​ ឆ្នាំ​២០១២នេះ យើង​ធ្វើ​បាន​ចំនួន​៦ខេត្ត​ក្រុង ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា ឆ្នាំ​ក្រោយ​ៗ​យើង​នឹង​ពង្រីក​បាន​ទូទាំង​ផ្ទៃ​ប្រទេស​!»

«ពូ​ក៏​សង្ឃឹម​ដូច្នេះ! ហើយ​យើង​ត្រូវតែ​ជួយ​ផ្តើម​អនុវត្ត​និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ពី​យើង​ម្នាក់​ៗ ពី​ខ្លួន​យើង​​ទៅ! បើ​តាម​ពូ​យល់ឃើញ ស្រប​ពេល​ដែល​សង្គម​ទូទៅ ទាំង​រដ្ឋាភិបាល សមាគម អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល អង្គការ​ជាតិ​-អន្តរជាតិ​ ជួយ​ជំរុញលើក​កម្ពស់ការ​គោរព​និង​ផ្តល់​តម្លៃ​ឱ្យ​ស្ត្រី ជាមួយ​​គ្នា​នេះគឺស្ត្រី​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​ ក៏​ត្រូវ​ងើប​ឈរ តស៊ូ​ពង្រឹង​សមត្ថភាព​ចំណេះ​ដឹង​ ធ្វើ​ខ្លួន​ជា​បុគ្គល​ដែល​គួរ​គោរពនិង​ឱ្យ​តម្លៃប្រកប​ដោយ​ក្តី​ថ្លៃថ្នូរ!»

«បាទ! ប្រាកដ​ណាស់​!»

«និយាយ​អ៊ីចឹង តើ​ក្មួយ​មាន​ចូលរួម​ក្នុង​យុទ្ធធានារ​ការ​នេះទេ?»

«បាទ! ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ចូលរួម​ជា​យុវជន​ស្មគ្រចិត្ត​​ដើម្បី​រៀប​ចំ​យុទ្ធធានាការ​បូពណ៌​ស​ក្នុង​ខេត្ត​ខ្ញុំ​ដែរ​។​»

កំពុង​តែជជែក​គ្នា​ជក់​ចិត្ត​ រថយន្ត​បាន​ដល់​ចំណត​ឈប់​សម្រាក​ ដើម្បី​អ្នក​ដំណើរ​ទទួល​ទាន​អាហារ​ពេល​​ល្ងាច​ល្មម!

ស្រស់​ស្រូប​រួច​ យានយន្ត​ក៏​បន្ត​​ដំណើរឆ្ពោះ​ទៅ​គោល​ដៅ។

គូ​សន្ទនា​​យើងបាន​បន្ត​ជជែក​ពិភាក្សា​បន្ត​ទៀត​ យូរៗ​ម្តង​ ជំនិតនិង​លោកវីរៈ ពិសា​ទឹក​ផ្សើម​បំពង់​ក​ម្តង​។

រហូត​ដល់​ចំណត​រថយន្ត​ខេត្ត​សៀមរាប អ្នក​ទាំង​ពី​រ​នៅ​តែពុំ​ទាន់​អស់​ប្រធាន​បទ​និយាយទៀត។

វេលា​នេះ ជំនិត​បាន​រៀន​សូត្រ​ច្រើន​ពី​បទ​ពិសោធ​របស់​លោក​បុគ្គលិក​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​រូប​នេះ ពិសេស​គឺ​រឿង​រ៉ាវ​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​ដោះស្រាយ​ទំនាស់ និង​ការ​ជួយ​ស្ត្រី​មាន​វិបត្តិ​។

ដើម្បី​បង្កើន​ចំណង​​ទាក់​ទង យុវនិស្សិត​ជំនិត​បាន​សូម​នាម​បណ្ណរបស់​លោក​ ជ័យ វីរៈ ហើយ​ខ្លួន​ក៏​ជូនសារអេឡិចត្រូនិច [E-mail] និង​លេខទូរសព្ទ​ ទៅ​លោក​ វីរៈ វិញ​ដែរ។

អ្នក​ទាំង​ទ្វេ​បានជម្រាប​​លា​នៅ​ម៉ោង​២០និង​៣៥នាទី។ ជំនិត​ មិន​ទាន់ទៅ​ផ្ទះ​កំណើត​ទេ​ នាយ​ត្រូវ​រក​ផ្ទះ​សំណាក់​សម្រាក​សិន ព្រោះ​ថ្ងៃ​ស្អែក​គេត្រូវ​ប្រជុំ​ជាមួយ​ក្រុម​ការងារ​ដើម្បី​រៀប​ចំ​យុទ្ធនាការបូពណ៌​ស។ ឯ​លោក វីរៈ ទៅ​ស្នាក់​នៅ​ការិយាល័យ​នៃ​សាខា​របស់​អង្គការ​លោក។

គិត​ទៅរយៈពេល​ជិត​២ឆ្នាំ​ហើយ ដែល​ ជំនិត បាន​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពី​ស្រុក​កំណើត ព្រោះ​បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​មធ្យម​សិក្សា គេ​បាន​ទទួល​អាហារូបករណ៍​របស់​រដ្ឋាភិបាលទៅ​​បន្ត​ការ​សិក្សាមហាវិទ្យាល័យ​នៅ​​ក្រុង​ភ្នំពេញ ។ គេត្រឡប់​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​លើក​នេះ គឺ​ដើម្បី​មក​សួរ​សុខ​ទុក្ខ​គ្រួសារ​ដែល​ជា​ទី​នឹក​រលឹក​ និង​ចូល​រួម​ពិធី​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​របស់មិត្ត​សម្លាញ់​ម្នាក់ដ៏​កម្សត់​កម្រ​តាំងតែ​ពីកុមារ​ភាព​​ ហើយ​ជា​ពិសេស​នោះ​គឺ​ចូលរួមជា​យុវជន​ស្មគ្រ​ចិត្ត​រៀប​ចំ​​យុទ្ធនាការ​បូពណ៌​ស នៅក្នុង​ខេត្តសៀម​រាប​។

រាត្រីនេះ ​ទោះ​បី​អស់​កម្លាំង​បន្តិច​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ផ្លូវ​ឆ្ងាយ​ក្តី ក៏​យុវបុរស​ សម្បុរខ្មៅ​ស្រអែម ខិត​ខំ​អាន​​ពី ​«អនុសញ្ញា​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ស្ដីពី​ ការ​លុបបំបាត់ចោល​នូវ​​ទម្រង់​នៃ​ការ​រើស​អើង​ប្រឆាំង​​នឹង​ស្ត្រី (CEDAW)» ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​ការ​យល់​ដឹង​កាន់តែទូលាយ និង​ដើម្បី​ត្រៀម​គំនិត​ខ្លះសម្រាប់​កិច្ច​ការ​នៅ​ថ្ងៃស្អែក។

ទោះ​បី​មាន់​មិន​រងាវ ក៏​ថ្ងៃ​នៅ​តែ​រះ។

ព្រឹក​នេះ មាន​យុវជន ​និងប្រជា​ពលរដ្ឋ​ជា​ច្រើន​ចូលរួម និង​មាន​តំណាង​មក​ពីរដ្ឋាភិបាល​ គឺ​​ក្រសួង​កិច្ច​ការ​នារី និង​អតីតយុទ្ធជន​, តំណាង​ពី​សមគម អង្គការមិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ មាន​ដូចជា សមាគមយុវជនខ្មែរ​​, អង្គការ​ចម្រើន​ស្ត្រី, អង្គការ​យេនឌ័រនិង​អភិវឌ្ឍ​ដើម្បី​កម្ពុជា​, អង្គការសីលការ, អង្គការ​អាដហុក, អង្គការលីកាដូ​,​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា​, មជ្ឈមណ្ឌល​អភិវឌ្ឍ​សង្គម, មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​ស្ត្រីកម្ពុជា​ FM102 ។ល។

ជំនិត ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​តាំង​ឱ្យ​ទទួល​បន្ទុក​សហការ​ជាមួយ​នឹង​ខាង​មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​ស្ត្រីកម្ពុជា​ ដើម្បី​ឃោសនា​​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​យុទ្ធនាការ​បូពណ៌​ស ដោយ​មាន​ការ​ផលិត​ល្ខោន​វិទ្យុ ​សម្តែង​រឿងអបំរ់​ខ្លី និង​បញ្ចូល​សំឡេង​​សម្រាប់​ឃោសនា​… ជាដើម។​

ជំនិត ​បានរក​នឹកនិង​​ត្រៀម​ជា​ស្រេច​នូវ​​ពាក្យ​ស្លោកលើក​កម្ពស់​ស្ត្រី​ជា​ច្រើនសម្រាប់ការ​​ផ្សាយ។ ពាក្យ​​ស្លោក​សំខាន់​ៗ​ទាំង​នោះ​មាន​ដូចជា «ស្ត្រី​គឺ​ជា​ឆ្អឹង​ខ្នង នៃ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ និង​សង្គម​ជាតិ​យើង!»

«ជួយ​ស្ត្រី គឺ​ជួយ​ខ្លួន​ឯង»

«ចូលរួម​គ្នា​លុប​បំបាត់​អំពើហិង្សា​លើ​ស្ត្រី»

«ប្ដេជ្ញា​គោរព​សិទ្ធិនារី»

«គោរព​ស្ត្រី​ជា​សីលធម៌​ខ្ញុំ»

«ខ្ញុំ​គោរព​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​មិត្ត​ស្រីខ្ញុំ​»

«បុរស​ល្អ​ផ្ដល់​តម្លៃ​ឱ្យ​ស្ត្រី»

«ខ្ញុំ​តែង​តែ​ពិភាក្សា​គ្នា​ដើម្បី​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​»

«ខ្ញុំ​ជា​ឪពុក ក៏​ចូលរួម​ចំណែក​​អប់រំ​កូន​ផង​ដែរ»

«ខ្ញុំ​ជា​បុរសល្អ​! ខ្ញុំ​រីក​រាយ​ក្នុង​ការ​ចូលរួម​ចំណែក​ធ្វើ​ការ​ងារ​ផ្ទះ​» …។

កាសែត វិទ្យុ ទូរទស្សន៍​ បាន​​ផ្សាយយ៉ាង​សកម្មពីព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​ ជាពិសេស​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​ច្រើន​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​ពី​ចលនា​​យុវជនក្នុង​ក្រុង​សៀមរាប និង​ខេត្ត​គោល​ដៅ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ប្រទេស ពោល​គឺ​​​ចាប់តាំង​​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ វិច្ឆិកា ដែល​ជា​«​ទិវា​អន្តរ​ជាតិ​ស្តី​ពី​ការ​លុប​បំបាត់​អំពើហិង្សា​លើ​ស្ត្រី» ឃើញ​ថា​មាន​ការ    ​ផុល​​ផុស​យ៉ាង​សម្បើមនូវ​កម្លាំង​ឃោសនា​របស់​យុវជន​ស្មគ្រ​ចិត្រ​។ យុវ​ជន​ខ្មែរ​ខ្លះ​ដើរ​​ឃោសនា​តាម​ផ្ទះ, បំពាក់​បូ​ពណ៌​ស, ចែក​ខិតបណ្ណ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​… ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​បាន​យល់​ជ្រួល​ជ្រាប​ជា​ទូទៅ ហើយ​ចូលរួម​សហការ​លើក​កម្ពស់​និង​ផ្តល់​តម្លៃ​ឱ្យ​ស្ត្រី ព្រម​ទាំង​សហការដើម្បី​​បំបាត់​អំពើ​ហិង្សា​​លើ​ស្ត្រី។

រសៀល​ជ្រេ​ទាប​បន្តិច ការងារអាន​អត្ថបទ​ ថត​​សំឡេង​ និង​សម្តែង​រឿង​អប់រំខ្លី បាន​ថត​ទុក​​ចប់​រួច​រាល់ ដោយ​បាន​ចំណាយ​ពេល​វេលាស្ទើរ​​​ពេញមួយថ្ងៃ​។ ជំនិត​ ក៏​រក​រថ​យន្ត​ឈ្នួល​បន្ត​ទៅ​ភូមិ​កំណើត។

ភូមិ​ពិការ​ នៅ​ក្នុង​ស្រុក​បន្ទាយ​ស្រី ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជិត​៥០គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ទី​រួម​ខេត្ត​សៀម​រាប។ ភូមិ​នេះ​ជា​ទី​កំណើត​ដ៏​កម្សត់​កម្រ​របស់​ជំនិត។

ឪពុករបស់​ជំនិត ជា​អតីត​យុទ្ធជន។ គាត់​ពិការ​ជើង​ឆ្វេង និង​បាន​ទទួល​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ពី​រដ្ឋាភិបាល​​ ដោយ​បាន​ផ្តល់​ដី​មួយប្លង់​​ នៅ​ភូមិ​ពិការ។ ទោះ​បី​ពិការ​ជើង​​ម្ខាង តែ​គាត់​ពុំដែល​​ចុះ​ចាញ់​នឹង​ជីវិត​ឡើយ​ គាត់​ព្យាយាម​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ដោយ​សម្មាជីវោ និង​តែងតែ​​អប់រំ ជំរុញ លើក​ទឹក​ចិត្ត និង​ផ្តល់​ឱកាស​ឱ្យ​​កូន​ៗ​ទាំង​ប្រុស​ទាំង​ស្រី​ឱ្យ​បាន​រៀន​សូត្រ​ចេះ​ដឹង​ខ្ពង់​ខ្ពស់​គ្រប់ៗ​គ្នា​។ ជាក់​ស្តែង​បង​ស្រី​របស់​ជំនិត​បាន​បញ្ចប់​បរិញ្ញា​បត្រ​ផ្នែក​គណនេយ្យ ហើយ​ ជំនិត​ កំពុង​រៀនមហាវិទ្យាល័យ​​ឆ្នាំ​ទី២ ហើយ​ប្អូន​ស្រី​ពៅរបស់​ជំនិត​​ កំពុង​រៀន​វិទ្យាល័យ​ថ្នាក់​ទី​១១។

ផ្លាស់​ទី​ដោយ​ពាក់​ជើង​សិប្បនិម្មិត បិតា​ជំនិត​ជាជាង​ជួស​ជុស​ម៉ាញ៉េ និង​ប៉ះ​កង់​-ម៉ូតូ។ គាត់តែង​​ឆ្លៀត​ជួយ​ដាំបាយ​ទឹក​ និង​កិច្ច​ការ​ផ្ទះភរិយា។ មិន​តែប៉ុណ្ណោះ​ ពេល​ទំនេរ​ គាត់​ឆ្លៀត​ដាំ​បន្លែ​បង្ការ និង​ដើម​ឈើ​ហូប​ផ្លែ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ជុំវិញ​ផ្ទះ​ថែម​ទៀត។ លើស​ពីនេះ​ទៀត គាត់​ក៏​បាន​ឆ្លៀត​រៀន​បច្ចេក​ទេស​ចិញ្ចឹម​មាន់​ និង​បាន​ដំណើរ​ការ​ផលិត​កម្ម​មាន់​របស់​គាត់​ពីរ​ទ្រុងទំហំ​មធ្យ​ម​​ ដែល​មាន​ប្រភព​ចំណូល​សម្រាប់​ផ្គត់​ផ្តង់​គ្រួសារ​បាន​យ៉ាង​សមរម្យ។

ចេញ​ពី​សមរភូមិ​យូរឆ្នាំ​​ហើយ តែ​ទឹក​ចិត្ត​គាត់​នៅតែ​រក្សា​ភាព​រឹង​មាំ​ជានិច្ច។ គាត់​តែ​ងតែ​ជំរុញ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ម្តាយជំនិត​ឱ្យ​ចូលរួម​កិច្ច​ការ​សង្គម និង​ការ​ងារ​ក្នុង​ភូមិ​ គឺ​ពី​​​អ្នក​ស្មគ្រ​ចិត្ត​ភូមិ​ព្យាបាល​​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់ក្នុង​ភូមិ​ រហូត​ភរិយា​ជា​សមាជិក​ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ។

វីរភាព​និង​ការ​តស៊ូ​ព្យាយាម​ទាំង​អស់​នេះ ដក់​ជាប់​ក្រអៅ​ដួង​ចិត្ត​កូនៗ​ជានិច្ច។ ជំនិត​តែងតែ​ស្តាប់​បង្គាប់​​សម្តី​បិតា​ជានិច្ច។ មាន​មេរៀន​ជាច្រើន​ដែល​អតីត​យុទ្ធ​ជន​បាន​អប់រំ​កូន ហើយ​ភាគ​ច្រើន​ជា​សកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ​​​ផ្ទាល់ ដោយ​ពុំ​មែន​គ្រាន់​តែ​ជា​ពាក្យ​សម្តី។​

ម៉ោងប្រមាណ​​១៩យប់​ ជំនិត​ បាន​មក​ដល់​ភូមិ​ឋាន​របស់​ខ្លួន។

ដោយ​ចង់​ឱ្យ​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល កំលោះ​យើង​ពុំ​ទាន់​បាន​ជម្រាប​ដំណឹង​ពី​វត្តមាន​របស់​ខ្លួន​ដល់​អ្នក​ផ្ទះ​ជាមុន​នៅ​ឡើយ​ទេ​។

នៅលើគេហដ្ឋានសង់ពី​ឈើប្រក់​​ស្បូវ​ បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​កិច្ច​ការ​សាលារួច ស្រីអូន កូន​ពៅក្នុងគ្រួសារ​​នេះ​បាន​​រៀប​ចំ​បាយ​ទឹក​ និង​បើក​​វិទ្យុ​ស្តាប់​បណ្តើរ​ដែរ​។​

តាម​រលក​ធាតុ​អាកាសនៃ​វិទ្យុ​ជាតិ​ និង​កម្មវិធី​វិទ្យុ​មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​ស្ត្រីកម្ពុជា១០២អែហ្វអឹម សំឡេង​​​ដ៏​មាន​ទឹក​ដម​របស់អ្នក​ផ្សាយ​កំពុង​​​ផ្សាយ​ពី​​យុទ្ធនាការ​បូពណ៌ស​។ អ្នក​បញ្ចេញ​សំនៀង​​បាន​ដក​ស្រង់ ​«គោល​ដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្សវត្សរ៍» ៨ចំណុច​ មក​អាន​៖

១. លុប​បំបាត់​ភាព​ក្រីក្រនិង​ភាព​អត់​ឃ្លាន

២. សម្រេច​នូវ​ការ​អប់រំ​បឋម​សិក្សា​ជា​សាកល

៣. លើក​ស្ទួយ​សមភាព​យេនឌ័រ និង​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​ស្ដ្រី

៤. កាត់​បន្ថយ​មរណៈ​របស់​កុមារ

៥. ពង្រឹង​សុខភាព​របស់​មាតា

៦. ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​អេដស៍ ជំងឺ​គ្រុនចាញ់ និង​ជំងឺ​ដទៃ​ទៀត

៧. ធានា​ចេរភាព​បរិស្ថាន

៨. ពង្រីក​ភាព​ជា​ដៃ​គូ​ជា​សាកល​សម្រាប់​កិច្ច​អភិវឌ្ឍ។

ស្រីអូន ស្តាប់​ឡើង​ភ្ញាក់​ខ្លួន ព្រោះ​សំឡេង​នេះ​ ពីរោះ និង​ហាក់​ដូច​ជាស្រដៀង​​សំឡេង​ដែល​ខ្លួន​ធ្លាប់​បាន​ឮ។ នាង​ប្រហែល​ៗក្នុង​ចិត្តទៅ​នឹង​សំឡេង​របស់​នរណា​ម្នាក់។

សម្រឹប​ជើង​បាន​មក​ដល់​មាត់​ទ្វារ ស្រីអូន គ្រលៀស​ចុង​ភ្នែកនៅ​កាន់​ប្រភព​សំឡេង នាង​ស្ទើរតែ​ពុំ​ជឿ​នឹង​ភ្នែក​ចំពោះ​វត្តមាន​របស់​ភ្ញៀវ! នួន​នាង​បាន​រលះរលាំង​ទៅ​ឱប​បង​ប្រុស​​សម្លាញ់​។

«បង​ជំនិត! បង​មក​លេង​ផ្ទះ​ហើយ! អូន​នឹក​បងខ្លាំង​ណាស់​ ដឹង​ទេ!»

«ប្អូនស្រី​​សម្លាញ់បង​​! បង​ក៏​នឹក​ប្អូនដែរ នឹក​បង​ស្រីយើង​ និងនឹក​ពុក​នឹក​ម៉ែ​! នឹកៗ​ទាំងអស់​គ្នាហ្នឹង​ណា​!» ស្ងាត់​សំឡេង​រំភើប​បន្តិច ជំនិត​បន្ត «ចុះពុក​ម៉ែ​យើង​ទៅណា​ហើយ​អូន?»

«ចាស៎បង! តាំងតែ​ពី​ម៉ែ​យើង​​ជាប់​ជា​សមាជិកា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​ពិការ​យើង​ថ្មីៗមក​​នេះ​ គាត់​ជាប់​រវល់​ចុះ​ជួយ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​អ្នក​ភូមិ​យើង​ ស្ទើរ​រាល់​ថ្ងៃ​។ ​ល្ងាច​នេះ ពុក​គាត់​ជូន​ម៉ែ​ទៅ​ជួយ​​សម្រប​សម្រួលជម្លោះ​ពូ​ប្រុញ​មីងយាត់ ឯចុង​ភូមិ​ឯណោះ។ ដូច​បង​ដឹង​តាំងតែ​ពី​ដើម​ហើយ ពួក​គាត់ទាំង​ពីរ​​ឈ្លោះ​គ្នា​មិន​លស់​ថ្ងៃ​ទេ ឱ្យ​តែ​បាន​ស្រា​ចូល​ខ្លួន»​។

«ឱ! ពូ​ប្រុញ​នេះ មិន​ទាន់​ចោល​គំនិត​ប្រើ​ហិង្សា​លើ​ប្រពន្ធ​ទៀត​ណ៎! បង​សង្ឃឹមថា ពុក​​ម៉ែ​ជួយ​ពន្យល់​ណែនាំ​គាត់​បាន​សម្រេច​ផង​ចុះ! មើល​ទៅ​ម៉ែយើង​ក្លាហាន​ណាស់​តើឥឡូវ​នេះ​ ហ៊ាន​ចូល​ធ្វើ​ការ​ឃុំ​​ទៀត »​។

បុរស​និយាយ​ក្នុង​សំឡេង​ស្មើ តែ​​បង្កប់​ដោយ​អត្ថន័យ​លើក​សរសើរមាតា​ដែល​មាន​ក្តីក្លាហាន​ជួយ​សម្រាល​ការងារ​ឃុំ​សង្កាត់។

ស្រីអូន ងក់​ក្បាល​យល់​ស្រប ហើយ​បន្ថែម​ «ពុក​យើង​ជួយ​ជំរុញលើក​ទឹក​ចិត្ត​ម៉ែ និង​ជួយ​កិច្ច​ការ​ផ្ទះ​​ច្រើន​ណាស់ ទើប​ម៉ែ​មាន​ពេល​គ្រប់​គ្រាន់​ធ្វើ​កិច្ច​ការ​ឃុំ។ បង! ពុក​ម៉ែ​ផ្តាំ​ថា មិនឱ្យ​អូន​ចាំ​បាយ​ទេ ព្រោះ​គាត់​ឆៀង​ទៅ​លេង​​​ផ្ទះ​បង​លម្អង!»

«និយាយ​អ៊ីចឹង​ លម្អង​ មក​លេង​ផ្ទះដែរ​?» ជំនិត​សួរ​រន្ថើន។

«គាត់​ទើប​តែ​មក​ម្សិល​ម្ង៉ៃ​នេះទេ​បង! ​ម្សិលមិញ ពេល​ចេញ​ពី​រៀន ខ្ញុំ​​ជិះ​កាត់​ផ្ទះ​គាត់ និង​ចូល​លេង​គាត់​មួយ​ភ្លែត​​​ដែរ! ខ្ញុំ​ឃើញ កូន​គាត់​ស្អាត​ និង​ថ្លោះ​ណាស់​បង​! តែ​ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​គាត់​ដូច​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​សោះ ហើយ​ឃើញគាត់​ដូច​មិន​សូវ​ស្រួល​ខ្លួន និង​មុខ​មាន​ស្នាម​ជាំ​មិន​ទាន់​បាត់​​ផង​»

«អូន​ដឹង​ទេ នាងឈឺ​អី?»

«មិន​ច្បាស់​ដែរ! តែ​ដូច​ឮថា គាត់​ចង់​លែង​ប្តី! ព្រោះ​ប្តី​នោះធ្វើ​បាប​គាត់ពេក​ ហើយ​ស្នាម​ជាំ​នោះប្រហែល​ជា​គេ​វ៉ៃ​គាត់​ទៀត​ហើយមើលទៅ! ខ្ញុំ​អាណិត​បង​លម្អង​ណាស់​បង!»

ជំនិត​ មិន​ស្តី ក្រៅតែ​ពី​បញ្ចេញ​ស្នូរ​ដង្ហើម​ធំ ហើយ​ក៏​ទៅ​រៀប​ចំ​ទុក​ដាក់​អីវ៉ាន់។ ក្នុង​ចិត្ត​ នាយ​គិត​ច្រើន​ពី​លម្អង ដែល​ជាមិត្ត​រួម​ថ្នាក់ជិត​ស្និទ្ធ​ម្នាក់​​កាលពី​វិទ្យាល័យ​។ នរៈ​អាណិត​នារី​ខ្លោច​ចិត្ត​ គ្រា​ដែល​ឮ​ដំណឹង​មិន​ប្រពៃពី​ស្ថាន​ភាព​នាង។​

កាល​មុន លម្អង ​រៀន​​បាន​ត្រឹ​មថ្នាក់​ទី១១ ក៏ត្រូវ​ម្តាយ​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀប​ការ​ជាមួយ​នឹង​​កូន​ប្រុស​គេ​អ្នកមាន​នៅទីរួម​ខេត្ត។​  ចំណងអាវាហវិវាហ​នៃ​គ្រួសារថ្មី​នេះ បាន​កូន​ប្រុស​មួយ។

ប្តី​របស់លម្អង​វាយ​ធ្វើ​បាប​នាង​ ​ប៉ោង​ភ្នែក បែក​មុខ និង​បែក​ខ្នង​! ប្តី​នាង​បំបិទ​សិទ្ធិនាង​ ហើយ​ធ្វើ​  បា​ប​​ទាំង​ផ្លូវ​កាយ ផ្លូវ​ចិត្ត​ និង​ផ្លូវ​ភេទ។ មិន​តែប៉ុណ្ណោះ បំបិទ​សេដ្ឋកិច្ចនាង​ទៀត​ មិន​ខុសអ្វី​ដែល​គេ​ច្រៀងតែង​ច្រៀង​ចំអកពី«​ទុក្ខ​ស្រីប្តី​កាន់​លុយ​»នោះទេ។

សម្ផស្ស​នាង​រុះរោយច្រើន​ណាស់។ នាង​ចង់​ប្តឹង​លែង​ប្តី​ជា​ច្រើន​ដង​ហើយ តែនាង​អាណិត​កូន​ ដែល​មិន​ចង់​ឱ្យ​កូន​កំព្រា​ឪពុក ម្យ៉ាង​នាង​អាណិត​ម្តាយ​ សុខ​ចិត្ត​គ្រាំ​ក្រៀម​បៀមទុក្ខ​ម្នាក់​ឯង​។

ជំនិត​ ជញ្ចឹង​គិត និង​ស្រដី​ក្នុង​ចិត្ត​ម្នាក់​ឯង​ថា «ការ​បង្ខំ​ចិត្ត​កូន​ឱ្យ​រៀបការជាមួយ​អ្នកមាន ទាំង​ដែល​កូន​ចៅ​អត់​បាន​ស្រឡាញ់​គ្នា និង​ឈ្វេង​យល់​ចិត្ត​គ្នាសោះ ​ទស្សនៈ​សង្គមចាស់​គំរឹលក្នុង​ផ្នត់​គំនិត​មាតា​ខ្មែរនេះ​ ​នៅតែ​មាន​ដោយ​អន្លើ​នៅឡើយ ហើយ​តើ​នៅ​បន្សល់​ដល់​ពេល​ណា​ទៀត?»។ ម្យ៉ាង​នាយ​នឹក​អាណិត​ដល់​ការសិក្សា​របស់​លម្អង​ នៅតែ​មួយ​ឆ្នាំទៀត​សោះ បញ្ចប់​ទុតិយភូមិសិក្សា​​ហើយ។

ជំនិត​កំពុង​តែ​ស្លុង​អារម្មណ៍​ ស្រាប់​តែ​សំឡេង​មួយ​មក​កាត់។

«បង​! មក​ញ៉ាំ​បាយ​! ប្អូន​ស្រី​បង​រៀប​ចំ​រួច​ហើយ!» ស្រីអូន​ និយាយ​រាង​លេង​សើច​ផង។

«បាទ! អរគុណ​ប្អូន​បង! ម៉េច​មិន​ទុក​ឱ្យ​បង​ជួយ! ប្អូន​សម្លាញ់​បង!»

«មិនអីទេ! ចាំ​លាង​ចាន​ក៏​បា​នដែរ!» នាង​សើច​ដាក់​បង​ប្រុស។

«បានតើ! អ៊ីចឹង​ចាំ​បង​ជួយ​លាង​ចាន​វិញ។​» គិត​បន្តិច រួច​នាយ​បន្ត «អូនៀ! បង​គិតថា បង​ចង់​ចាំ​ពិសា​ជាមួយ​ពុក​ម៉ែវិញ​! បើ​អូន​ឃ្លាន​ញ៉ាំ​មុន​ចុះ​! ក្រែង​ប្រញាប់​ចូលរៀន រំលឹក​មេរៀន និង​ធ្វើ​កិច្ច​ការ​សាលា​នោះអី»

ប្អូន​ស្រី​ពៅ​ក៏​យល់​ព្រម​។​

ស្រប​គ្នា​នេះ​ដែរ វិទ្យុ​ក៏​បាន​ផ្សាយ​​ឡើង​វិញ​​ពី​«គោល​ការណ៍​ស្នូល​ទាំង​៦​ នៃ​យុទ្ធនាការ​បុរស​ល្អ​របស់​ក្រសួង​កិច្ច​ការ​នារី» ៖

១. ការ​ចូល​រួម​បញ្ឈប់​អំពើ​ហិង្សាលើ​ស្ត្រី

២. ការ​ចែក​រំលែក​កិច្ច​ការ​ផ្ទះ

៣. ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដោយ​ការ​ពិភាក្សា​គ្នា

៤. ការ​ធ្វើ​ខ្លួន​ជា​គំរូ​ក្នុង​ការ​លើក​កម្ពស់​សមភាព​រវាង​បុរស​ និង​ស្ត្រី

៥. ការ​ធ្វើការ​សម្រេច​ចិត្ត​រួម​គ្នា​

៦.ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​បុរស​ និង​ស្ត្រី​ស្មើ​គ្នា​។

តាម​រយៈ​រលក​​សំឡេងដ៏​ពីរោះ​ ​ឃើញថា អ្នក​អាន​ បាន​ផ្ចិត​ផ្ចង់​អាន និង​ខំ​បក​ស្រាយ​ចំណុច​ដោយ​លើក​ឧទាហរណ៍​​ឱ្យ​កាន់តែ​យល់​ជាក់​ច្បាស់​ផង​ដែរ។

ស្រីអូន ក៏​ឆ្ងល់​ និង​សួរ​បងប្រុស។

«បង! ​សំឡេង​ក្នុង​វិទ្យុនេះ ​ដូច​ជា​សំឡេង​បង​​មែន?»

បង​ប្រុស​សើច​ញឹមៗ។

សំឡេង​ទោចក្រ​យានយន្ត​ឪពុក​ម្តាយពួក​គេ​ក៏​​មកដល់​ល្មម​។​ ជំនិត​ស្ទុះ​ទៅ​ទទួល​មាតា​បិតា​យ៉ាង​រីករាយ​។ នាយ​ប្រណម្យ​ហត្ថា​​សំពះ​លោក​អ្នក​មាន​គុណ​ទាំង​ទ្វេ​យ៉ាងទន់​ភ្លន់​។

«ជំនិ​ត​កូន​ម៉ែ! ម៉ែ​អរ​ណាស់​នៀ! ម៉េច​មិន​ប្រាប់​ដំណឹង​អី​បន្តិច​សោះ​អ៊ីចឹងកូន» ម្តាយ​ឱប​កូន​យ៉ាង​ណែន​។

«មក​ពី​ចង់​ឱ្យ​ពុកម៉ែ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ហ្នឹងណា!!» ជំនិត​តបដោយ​ស្នាម​ញញឹម​។

ឪពុក​ជំនិត​ញញឹម​ពព្រាយ​ ទះ​ស្មា​បុត្រ​តិចៗ​ដោយ​ក្តីស្រឡាញ់ រួច​ស្រដី៖

«បាយ​ទឹក​ហើយ​នៅ​កូន? តោះ​ទៅ​លាង​ដៃ​ជើង​បាយ​ជុំ​គ្នា​ម្តង!»

សមាជិក​គ្រួសារ​ទាំង​បួន​អង្គុយ​ដំ​កង់​ទទួល​ទាន​អាហារ​ល្ងាច​យ៉ាងឆ្ងាញ់​ពិសា ដោយ​ជជែក​គ្នា​ពី​នេះ​ពីនោះ​។ នឹក​ដល់​បង​ស្រី​ធំ​ ជំនិត​ក៏​និយាយ៖

«ស្ដាយ​! បង​ស្រី​អត់​​មកលេងពុក​ម៉ែ​ដែរ​!»

ស្រីអូន​ ដែល​បម្រុង​នឹង​ដួស​សម្ល​ដាក់​មាត់​ ក៏​ឧទាន៖ «បង​ស្រីធំមិន​អីទេបង គាត់​សុខសប្បាយ​ទេ។ គាត់​ហៅទូរសព្ទ​មក​លេង​ពុក​ម៉ែ​ស្ទើរ​រាល់​ថ្ងៃតែ​ហ្នឹង​! ប្តី​គាត់​ស្រឡាញ់​គាត់​ណាស់​បង​អើយ! បង​ស្រី​យើង​សរសើរ​​ប្តីគាត់ថា ចេះ​ជួយ​ធ្វើ​ម្ហូប បោស​ជូត​ផ្ទះ​ជំនួសគាត់ ដោយ​មិន​ប្រកាន់​ខ្លួន​​ឡើយ ហើយ​ជួយ​មើល​កូន​ថែម​ទៀត! បង​ដឹងទេ? បង​ស្រី​យើង​ជិតចូល​​រៀន​ត​អនុបណ្ឌិត ​ផ្នែក​ធនាគារ​ហើយ​ណា! គឺ​ប្តី​គាត់​ចង់​ឱ្យ​ប្រពន្ធ​​រៀន​បានច្រើន! គិត​ទៅ​ច្រណែន​ដល់​ហើយ!!»

ស្តាប់​ចុះ! កូនស្រី​ពៅ​នេះ​ពូកែ​សម្តីណាស់។

គិត​មួយ​សន្ទុះ​ នាង​បន្ថែម៖

«ពុកម៉ែ! ល្ងាច​មិញ ពេល​ទៅ​ផ្ទះ​បង​លម្អង បាន​ស្តាប់​វិទ្យុ​ទេ​? ខ្ញុំ​ឮ​សំឡេង​បង​​ជំនិត​ផ្សាយ​ពី​យុទ្ធធនាការ​បូ​ពណ៌​ស​ផង​ណា! បង​ប្រុស​ខ្ញុំ​ពិត​ជា​ពូកែ​មែន​!»

ជំនិតតបដោយ​ក្តីសរសើរ​ចំពោះ​ប្អូន​ស្រី​៖ «ចុះ​ក្រែង​អូន​ឯង​ក៏​មិន​អន់​ដែរ​តើ​! កំពុង​រៀន​វិទ្យាល័យ​ទី​១១​ហើយរៀន​ក៏​ពូកែ និង​ឆ្លៀតចូល​ជា​យុវជន​ស្មគ្រ​ចិត្ត​«មិត្ត​អប់រំ​មិត្ត» អប់រំគេ​​ពីការ​ប្រើប្រាស់​ស្រោម​អនាម័យ​ទៀត​។​​»

ឪពុក​ជំនិត​ក៏​និយាយ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​កូន​បន្ថែម៖ «ពុក​បើក​វិទ្យុ​តាម​ទូរសព្ទ​ស្ដាប់​តើ! ពុក​ម៉ែ​សប្បាយ​ចិត្ត​ដែល​កូនៗចេះ​ចូលរួម​កម្មវិធី​ល្អ​ៗ​ដូច្នេះ ហើយស្រីអូន​វិញ ពុក​ម៉ែ​និង​បងៗ ចង់​ឱ្យ​កូន​ឯង​រៀន​ឱ្យ​បាន​ខ្ពស់​! ខំ​ទៅ​ណា​កូន មានតែ​យើង​ជួយ​ខ្លួន​ឯ​ង​ឱ្យ​បាន​ច្រើន​ជា​មុន​សិន​នោះទេ ទើប​អ្នក​ដទៃ​គេ​រីករាយ​នឹង​ជួយ​តម្កើង​យើង​ថែម​ទៀត។»

បន្តិច​មក អ្នក​ម្តាយ​បន្ថែម៖ «​ម៉ែបាន​ស្នើ​យោបល់​ទៅ​ខាង​ឃុំយើង​ ដើម្បី​ចាត់​ចែង​រៀប​ចំ​យុទ្ធធនាការ​នេះ​នៅ​ភូមិ​ឃុំ​យើង​ដែរ។ ជំនិត​ចាំ​ជួយ​គិត​ម៉ែ​ផង​អ៊ីចឹង!»

«បាទ​ម៉ែ! ខ្ញុំ​បាន​យក​សៀវភៅ​មួយ​ចំនួន​ដែរ ចាំ​ខ្ញុំ​ជូន​ម៉ែ​អាន។ មាន​ចំណុច​ខ្លះ​ ខ្ញុំ​បាន​សង្ខេប​ដូចជា     «គោល​ការណ៍​ស្នូល​ទាំង​៦​ នៃ​យុទ្ធនាការ​បុរស​ល្អ​របស់​ក្រសួង​កិច្ច​ការ​នារី», «គោល​ដៅ​៨ចំណុច​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្ស​វត្សរ៍», ហើយ​ខ្ញុំ​ត្រៀម​​ពាក្យ​ស្លោកជា​ច្រើន​សម្រាប់​ធ្វើ​បដាផ្សព្វផ្សាយ​ ដូច​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​រួម​សហការ​ជាមួយ​​នឹង​ខាង​វិទ្យុ​ដូច្នោះ​ដែរ​ និង​កូន​មាន​សៀវភៅ​ស្តីពី​សិទ្ធិស្ត្រី​និង​យេន​ឌ័រ​ខ្លះទៀត»។

«ល្អណាស់! ចាំ​បាយ​រួច ​បង្ហាញ​ម៉ែ​ផង!»

«បាទ​ម៉ែ!»

បាយ​ទឹករួច​រាល់ ជំនិត​ ក៏​រៀប​ចំ​លាង​ចាន​ក្បានដោយ​ឱ្យ​ប្អូន​ស្រី​សម្រាក និង​រំលឹក​មេ​រៀន​របស់​នាង​​។ ឯ​ឪពុក​ជំនិត​ទៅ​មើល​ទ្រុង​មាន់​របស់គាត់។

ទុក​ដាក់​ចាន​ឆ្នាំង​ហើយ ជំនិត ទៅ​ជិត​មាតា​និង​រៀប​ចំ​សៀវភៅ​បង្ហាញ​ម្តាយ។

ព្រឹក​ឡើង​ ប្អូន​ស្រី​រៀប​ចំ​ខ្លួន​ទៅសាលា ហើយ​ម្តាយ​ចេញ​ទៅ​សាលា​ឃុំ ឯ​ជំនិត​ បន្ទាប់ពី​ជួយ​មើលដាក់​ចំណី​​មាន់ នាយ​បាន​ជួយ​រៀប​ចំ​​សម្ភារៈ​​ជួស​ជួល​ម៉ូតូ​ខ្លះៗរបស់​ឪពុក​។

ជិត​ដល់​ម៉ោង​សិស្សសាលា​ចេញពី​រៀន​ ជំនិត​ រៀបចំដណ្តាំ​​​បាយ​ទឹក​ទុក​ជា​ស្រេច​ ដោយ​ពុំ​ឱ្យ​ប្អូន​ស្រី​មក​វិញ​ហត់​នឿយ​ច្រើន។

ថ្ងៃ​បន្តិច​ នាយ​កំលោះ​រៀប​កាយ​ទៅ​ចូលរួម​ពិធី​រៀប​ការ​របស់​មិត្ត​។

ភ្លេង​ការ​រហ៊ឹម។

«ជំនិត​មក​ដល់​ហើយតើ!» សំឡេង​កូនកំដរ។

ជំនិត​លើក​ដៃ​សំពះ​ម្ចាស់​ពិធីគឺគូស្វាមី​ភរិយាថ្មី និង​អ្នកមុខ​អ្នក​ការ​ទាំងពី​រខាង ហើយ​និយាយ៖

«ភក្តី​ ជួយ​ត្រេក​អរ​ផងណា ក្នុង​ទិវា​ដ៏​មង្គល​របស់​ឯង!! គ្នា​សូម​ជូន​ពរ សូម​ឱ្យ​រស់​នៅ​សុខសាន្ត​នឹងគ្នា រក​ស៊ី​មាន​បាន​ណា។​»

«អរគុណ​ណាស់ ​ជំនិត ចំពោះ​វត្តមាន​យ៉ាង​កិត្តិយស​របស់​មិត្ត» កូន​កំលោះតប និង​បន្ត៖ «​តោះ​ទៅ​រកអង្គុយ​​តុ​​ខាងណោះ​ នោះ​ជិត​មិត្ត​រួម​ថ្នាក់យើង​​កាល​ពី​វិទ្យាល័យ​ ហើយ​ លម្អង​ ក៏​មក​ដែរ​ណា! ចាំ​ទំនេរ​បន្តិច​គ្នា​ទៅ​ដែរ!​»

ជំនិត​ ទុក​មិត្ត​ឱ្យ​នៅ​ទទួល​ភ្ញៀវ ហើយ​ដើរ​តម្រង់​ទៅ​កាន់​តុ​ដែល​ ភក្តី​ ចង្អុល។ នាយ​ជួប​ជុំ​មិត្ត​ភក្តិ​ចាស់ និង​បាន​ជជែក​គ្នា​ពី​រឿង​ការងារ​ សិក្សា និង​ជីវិត​។ អ្នក​ខ្លះ​ក៏​រៀន​ត អ្នក​ខ្លះ​ចូល​ធ្វើការ​សិន និង​ខ្លះ​ទៀត​ក៏​រក​គ្រួសារ​​បណ្តើរៗ​ទៅហើយ។ ជំនិត​ឧស្សាហ៍​ក្រឡេក​ទៅ​មើល​ លម្អង ដែរ។ នាង​ដឹង​ពី​ទំហំ​ទុក្ខ​នៃ​អតីត​មិត្ត​នារី​រួម​ថ្នាក់​របស់ខ្លួន​ណាស់។

សំឡេង​ភ្លេង​ការ​បន្ថយ​បន្តិច​ម្តង​ៗ រហូត​ស្ងាត់។ មាតាបិតា​ខាង​ប្រុស​ខាង​ស្រី​ចាប់​កាន់​ឧឃ្ឃោសនសព្ទ​ដើម្បី​ជូន​ពរ​កូន​កំលោះ​ក្រមុំ។

ចាប់​ផ្តើម​ឡើង មាតា​ខាង​កូន​ក្រមុំ​មាន​ប្រសាសន៍ ដោយ​ចាប់​ដៃ​កូន​ទាំង​ពីរ​៖ «សូម​រួម​រស់​នៅ​ឱ្យ​បាន​ក្តី​សុខ​ណា។ រំដួល​កូនស្រី​​ម៉ែ  កូន​សំណាង​ណាស់​បាន​កូន​ភក្តី​។ ម៉ែ​ត្រេ​ក​អរ​សប្បាយ​ចិត្តណាស់​​ ដែល​ប្តី​កូន​ជា​មនុស្ស​ល្អ! ភក្តី ​គោរព​និង​ផ្តល់​តម្លៃ​គ្រួសារ​យើង​ណាស់! តាំង​ពីដើម​មក និង​រហូត​ដល់​​ភ្ជាប់​ពាក្យ​ជាង​ពីរ​ឆ្នាំ​មក​នេះ ម៉ែ​បាន​សង្កេត​ឃើញ ភក្តី​គោរព​និង​ផ្តល់​តម្លៃ​ឱ្យ​កូន​ណាស់ ព្រម​ទាំង​គោរព​ទំនៀម​ទម្លាប់​ប្រពៃ​ណី​ខ្មែរ​បាន​យ៉ាង​ល្អ។» បិតា​បន្ត៖ «កូន​ទាំង​ពី​រ​បាន​បំពេញ​មុខ​ម៉ែ​ឪហើយ កូន​ៗ​បាន​រៀប​ការ​ថ្វាយ​បង្គំ​ដូន​តា​ក្រាប​ក្បាល​ដល់​កន្ទេលតាម​ប្រពៃណី​ហើយ​ ពុក​ម៉ែ​សូម​ជូន​ពរ​កូន​ទាំងពីរ​រក​ស៊ី​មាន​បាន​ រស់​នៅ​ត្រជាក់​ត្រជុំ​នឹង​គ្នា និង​ឱ្យ​សុខសប្បាយ​រហូតត​ទៅ​»។

សំឡេង​ស្នូរ​ទះ​ដៃ​អបអរ​ក៏​លាន់​រំពង ហើយ​ឪពុក​ម្តាយ​ខាង​ប្រុស​ក៏​ឡើង​សម្តែង​ចំណាប់​អារម្មណ៍​និង​ជូន​ពរ​ដល់​គូស្វាមីភរិយា​ថ្មី​ដែរ។

ជំនិត​ លម្អង និង​មិត្ត​រួម​ថ្នាក់​កាល​ពី​វិទ្យាល័យ​ផ្សេង​ទៀត​ បាន​មក​ស្វាគមន៍​ និង​អបអរ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ ដោយ​រីករាយ​រំភើប​ក្រៃ​លែង។ លម្អង​ ក៏​ចាប់​ផ្តើម​ញញឹម​ជូន​ពរ​មិត្ត​ដែរ។

ពិធី​ស្រស់​ស្រូប​អាហារ​ថ្ងៃ និង​ចង​ដៃ​​រួច ភ្ញៀវ​​ខ្លះ​ក៏​នៅ​រាំ​ច្រៀង​សប្បាយ ខ្លះក៏​រៀប​ចំ​ទៅ​គេហដ្ឋាន​ ឬ​បំពេញ​ការងារ​ផ្សេងៗ។

រំដួល និង​ភក្តី​ មក​សំពះ​ជម្រាប​លា​និង​ថ្លែង​អំណរ​គុណ​ចំពោះ​វត្តមាន​របស់​ភ្ញៀវ​កិត្តិយស​ទាំងអស់។

«អរគុណ​ច្រើន​ជំនិត! ខំ​មក​តាំងតែ​ពី​ភ្នំពេញ​ មក​ការ​គ្នា» ភក្តីស្រដី។

ជំនិត​ឆ្លើយ៖ «បាទ! មិន​អី​ទេ​សម្លាញ់! ស្តាប់​ប្រសាសន៍​ឪពុក​ម្តាយ​ក្មេង​ឯង គ្នា​សូម​សរសើរ​ឯងណាស់​ បុរស​ល្អផ្តល់​តម្លៃ​ឱ្យ​ស្រ្តី! គ្នា​នឹង​រៀន​សូត្រ​តាម​ឯងដែរ!»

«មិន​ទេ! សរសើរ​គ្នា​ពេក​ហើយ​ គ្នា​ទេ​ដែល​ត្រូវ​រៀន​សូត្រ​ពី​ជំនិត​ឯង​នោះ!» ពួក​គេ​ក៏​សើច​ទាំង​អស់​គ្នា។

ឃើញ​ លម្អង រក​ទៅ​ផ្ទះ​ដែរ តែ​ពុំ​មាន​អ្នកផ្ទះ​មក​ទទួល​។ ភក្តី​ក៏​និយាយ​៖ «អូ! លម្អង ខ្ញុំ​និង​ភរិយា សូម​អរគុណ​ច្រើន​ហើយណា! ហើយ​តើ​មាន​អ្នក​ជូន​ទៅ​ផ្ទះ​ឬ​នៅ?»

រំដួល​ថ្លែង «ជំនិត​ បើ​ទំនេរ​ជួយ​ជូន ​លម្អង​ ទៅ​ផ្ទះ​ផង​ណា»។

ជំនិត ក៏​ស្មគ្រ​ចិត្ត​ជូន។ តាម​ពិត​ទៅ នាយ​ចង់​ជួយ​ជូន​នាង​​យូរ​ហើយ តែ​នាង​គិតក្រែង​មិន​សមភ្នែក​ញាតិ​។

នៅ​តាម​ផ្លូវ​ ជំនិត​ បង្កើន​សេចក្តីក្លាហាន​ជួយ​និយាយ​សម្រាល​ទុក្ខ​ លម្អង ខ្លះ​ៗដែរ​។ ពេល​មកផ្ទះ​លម្អង​ ជំនិត​បាន​កត់​អាសយដ្ឋាន​នាម​បណ្ណ លោក ជ័យ វីរៈ បុគ្គលិក​អង្គការ​ជួយ​ស្ត្រី​មាន​វិបត្តិ ឱ្យ​ទៅ​លម្អង។ ​

«លម្អង ទុក​នាម​បណ្ណនេះ​ចុះ ហើយ​អាច​ទាក់​ទង​គាត់​បាន​ បើ​ត្រូវ​ការ​ជំនួយ» ឈប់​បន្តិច ក៏​បន្ថែម «ស្អែក​ខ្ញុំ​ទៅ​រៀន​នៅ​ភ្នំពេញ​វិញ​ហើយ សូមលម្អង​ថែ​ខ្លួន​ណា ហើយ​បើ​មាន​បញ្ហា​អ្វី​ ម៉ែ​ខ្ញុំ ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​ស្រាប់។ ខ្ញុំ​គិតថា ​ស្ត្រី​អាច​យល់​ចិត្ត​ស្ត្រី​ច្រើន​ និង​ដឹង​ទុក្ខ​ធុរៈ​ស្ត្រី​ដូច​គ្នា។ លម្អង​អាច​ពឹង​ពាក់​គាត់​បាន​គ្រប់​ពេល​!»

«អរគុណ​ហើយ​ជំនិត!»

«បាទ! ខ្ញុំ​លាហើយ​ណា!»

ដល់​ថ្ងៃ​ត្រូវ​ចូលរៀន​វិញ​ហើយ ជំនិត បញ្ចប់​កិច្ច​ការ​ទាំង​អស់​ដូច​ដែល​បាន​គ្រោង​ទុក​។ នាយ​ក៏​រៀបចំធ្វើ​ដំណើរ​មក​ក្រុង​ភ្នំពេញ​។ ជំនិត ​បាន​ផ្តាំ​ម្តាយ​ឱ្យ​ជួយ​មើល​​លម្អ​ង និង​បាន​ផ្តល់​អាសយដ្ឋាន​នាម​បណ្ណ លោក ជ័យ វីរៈ បុគ្គលិក​អង្គការ​ជួយ​ស្ត្រី​មាន​វិបត្តិ ទៅ​ម្តាយ​ផង​ដែរ។​

ថ្ងៃ​ខែ​ចេះ​តែ​រំលង​ ហាក់​ដូច​មាន​ស្លាប​ហើយ។

លម្អង ខឹង​ប្តីនាង។ លើក​នេះ នាង​មក​ផ្ទះ​ម្តាយ​នាង​ជាង​១ខែ​ហើយ ពុំ​ឃើញ​ប្តី​នាង​មក​តាម​ដូច​លើក​មុន​សោះ។

មួយ​សប្តាហ៍​ក្រោយ​មក ម្តាយ​ជំនិត​ ដើរ​សួរ​សុខ​ទុក្ខ​អ្នក​ភូមិ និង​ដើរ​សួរ​មតិ​យោបល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ភូមិ​ និង​ស្តាប់​សំណើ​របស់​ពួក​គាត់ ដូច​រាល់​គាត់​ធ្វើ​រាល់​ដង។ ថ្ងៃ​នេះ​ គាត់​ឆៀង​ចូល​លេង​ផ្ទះ​លម្អង ចំ​​ពេល​ដែលប្តី​នាង​ក៏​មក​រក​នាងដែរ​​។

លោកចក្រា ឃើញ​លោកស្រី​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​មក ក៏​មាន​ចិត្ត​រអា​បន្តិច​ដែរ។ មក​ផ្ទះ​លើក​នេះ លោកចក្រា​ ហាក់​ដូច​ជា​ស្លូត​ជាង​មុនបន្តិច។

លោក​បានដាច់​ចិត្ត​​ស្នើ​ឱ្យ​ម្តាយ​ជំនិត​ជួយ​អង្វរ​លម្អង​ឱ្យ​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ។

«មីង​អើយ! ខ្ញុំពិបាក​ចិត្ត​ណាស់ មក​លួង លម្អ​ង​ ទៅ​ផ្ទះ​វិញ តែ​នាង​មិន​ព្រម​សោះ! សូម​មីង​ជួយ​និយាយ​នឹង​នាង​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ផង​!»

ឮសំណើដូច្នេះ ម្តាយ​ជំនិត បាន​ឱកាស​និយាយ​ទៅ​កាន់​លោក​ចក្រា។ គិត​មួយ​សន្ទុះ​ ក៏​តប៖

«ក្មួយ! មីង​ឧស្សហ៍​មក​លេង​លម្អង​ដែរ នាង​បាន​ប្រាប់​មីង​ច្រើន​ណាស់​ពីទុក្ខ​លំបាក​របស់​នាង។ នេះ​មកពី​ក្មួយ​ធ្វើ​បាប​នាង​ពេក​ រហូត​នាងឆ្អែត​ចិត្ត​​ទ្រាំ​លែង​បាន! ក្មួយ​សាក​គិត​មើល ស្រី​ណា​មិន​ស្រឡាញ់​ប្តី មិន​ស្រឡាញ់​កូន? មិន​ចង់​ឱ្យ​គ្រួសារ​រស់​នៅ​ជួប​ជុំ​ សុខសប្បាយនោះ​?»

លោក​ចក្រា​ស្ងាត់​មាត់ដូច​គេ​ចុក។ ម្តាយ​ជំនិត​បន្ត៖

«លម្អង ​គ្នា​នៅមាន​​កូន​តូច​ផង ណា​បាយ​ទឹក​កូន រៀបបាយឱ្យ​ប្តី! ទៅ​ផ្សារ បោកគក់​ខោអាវ រៀប​ចំ​ផ្ទះ​សម្បែង​ កិច្ចការ​ផ្ទះរាប់​រយ​ជំពូក! ក្មួយ​ត្រូវ​គិត​ពី​កម្លាំង​គ្នា​ផង​! ការងា​រផ្ទះ​ហត់នឿយ​​ណាស់ណា​ក្មួយ រួច​ពីនេះ ធ្វើ​នោះ មិន​ចេះ​ចប់​ទេ!»

លោក​ចក្រា​ស្តាប់​មួយៗ និង​ទន់​ចិត្ត​បន្តិច​ដែរ។

«មីង​សូម​ទោស​ចុះ​ដែល​ជជែក​វែក​ញែក​ក្នុង​គ្រួសារ​ក្មួយ​ តែមីង​និយាយ​ឱ្យ​ក្មួយ​ជ្រាប​ មាន​ចំណុច​សំខាន់​មួយ​ដែល​មីង​ចង់​រម្លឹក​ក្មួយដែរ។ ការ​រំលោភ​​ភេទ ទោះ​បី​ជា​ប្រពន្ធខ្លួន​ឯង​​ក៏ដោយ បើ​ប្រពន្ធ​មិន​មាន​អារម្មណ៍​ចំណង់រួម​ភេទទេ​ ហើយ​ប្តី​បង្ខំ​រួម​ភេទទៀតនោះ​ ចាត់​ទុក​ដូច​ជា​ការ​រំលោភ​ដែរ​ណា!» ផ្អាកបន្តិច ក៏​បន្ត៖ «មីង ឮ​លម្អង​ប្រាប់ថា ពេល​ខ្លះ​ ក្មួយ​វ៉ៃ​តប​នាង​ផង មែនទេ? ហើយ​ពេល​ស្រវឹង​ម្តងៗ ក្មួយ​ប្រើ​ដៃជើង​ធ្វើ​បាប​លម្អងទៀត​! ក្មួយ​ដឹង​ទេ​? នេះ​ជា​ការ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ណាស់! ប៉ូលិស​អាច​ចាប់​ក្មួយ​ដាក់​ពន្ធ​ធនាគា​​និង​ទាម​ទារ​ឱ្យ​បង់​ពិន័យ​បាន! នេះ​សំណាង​ហើយ ដែល​ ​លម្អង​មិន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​!!»

ដោយ​បើ​ក​ចំហ​ចិត្ត​ស្តាប់ លោក​ចក្រាកាន់តែ​យល់​ពី​ទង្វើ​របស់​ខ្លួន​។

បញ្ចេញ​ដង្ហើម​ធំ​បន្តិច​ ម្តាយ​ជំនិត​ បន្ថែម៖ «ក្មួយ​ចក្រា​នៅ​មាន​ឱកាស​ បើ​ខំ​សាង​ខ្លួន​ឡើង​វិញ! មីង​ឮ​ថា លម្អង​ឆ្អែត​ចិត្ត​នឹង​ក្មួយ​មែន​ទែ​ន​ហើយ ហើយនឹង​ចង់​ដាក់​ពាក្យ​លែង​លះ​ បើ​ក្មួយ​នៅតែ​ប្រកាន់​ខ្លួន​មិន​ល្អ ទៀត​!»

លោក​តប​យ៉ាង​ប្រញាប់​​៖

«អ្នកមីង​ ខ្ញុំ​លង់​ខ្លួន​យល់​ខុស និង​ធ្វើ​ខុស​ច្រើន​ហើយ​កន្លង​មក! អាង​តែអំណាច​ខ្លួន​ជា​ប្តី! ធ្វើ​អ្វី​ស្រេច​នឹង​ចិត្ត​! ពេល​នេះ ខ្ញុំ​ដឹង​ខ្លួន​ខុស​​ហើយ! ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ឱ្យ​លម្អងប្តឹង​​លែង​ខ្ញុំ​ទេ។ ខ្ញុំ​ក៏​ចេះ ស្រឡាញ់​កូន​ស្រឡាញ់​ប្រពន្ធ​ដែរ! អ្នកមីង​! ខ្ញុំ​នឹង​ខំ​កែ​ខ្លួន! ខ្ញុំ​សូម​សន្យា!​ ​ខ្ញុំមិន​ប្រព្រឹត្ត​​ខុស​ជាថ្មី​ទៀតទេ​ សូម​អ្នកមីង​​ជា​សាក្សី​ផង​ចុះ! លើក​ក្រោយ បើ​ខ្ញុំ​ចង់​បាន​ ឬ​ធ្វើ​អ្វី​មួយ ខ្ញុំ​ត្រូវ​សួរ​ចិត្ត​លម្អង និង​ពិភាក្សានឹង​នាង​ជាមុន​សិន​ ហើយ​សូម​ការ​យល់​ស្របពី​នាង​សិន​ដែរ​។ តែ!​ តែអ្នកមីង​សូម​ជួយ​និយាយ​លួង​លោម​លម្អង​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ផង នាង​ខឹង​នឹង​ខ្ញុំ​សម្បើម​ណាស់!»

«តែ​ក្មួយ​ ត្រូវ​ជួយ​ការងារ​ផ្ទះ​លម្អង​ផង! ហើយ​កិច្ច​ការ​ណា អាច​​ធ្វើ​បាន​ខ្លួន​ឯង ធ្វើ​ទៅ ដូចជា​​បោក​ខោអាវ ដាំ​បាយ​ទឹក លាង​ចាន​ឆ្នាំង សុទ្ធតែ​អាច​ជួយ​ធ្វើ​គ្នា​បាន​តើ!»

«បាទ! ខ្ញុំ​អាច​ធ្វើ​បាន​»។ លោក​ចក្រា​បន្ត​និយាយ​ដោយ​អរ «អ៊ីចឹង​ មីងព្រម​ជួយ​ខ្ញុំ​ហើយមែនទេ?»

ម្តាយ​ជំនិត​ញញឹម ហើយ​លោក​ចក្រា​ក៏​ត្រេក​អរ​មិន​តិច​ដែរ។

ពី​ថ្ងៃ​នោះ​មក លោកចក្រា​បាន​នាំ​លម្អង​ទៅ​ផ្ទះ​នៅ​ទីរួម​ខេត្ត​វិញ ហើយ​លោក​ក៏​ខំ​កែ​ខ្លួន​យ៉ាង​ច្រើន​ដែរ​។ ការ​ងារ​ផ្ទះ​ខ្លះ​ដែល​លោក​មិន​ធ្លាប់​ធ្វើពី​មុន​មក​ ពេល​ចាប់​ធ្វើ​ដំបូង​ហាក់​ដូចជា​ឆ្គង​ដែរ តែ​លម្អ​ង​ជួយ​បង្ហាញ​ណែ​នាំ​ប្តី​។

ពេល​មក​ពី​ធ្វើ​ការ​ល្ងាច​ថ្ងៃ​សៅ​រ៍​អាទិត្យ លោក​ចក្រា​តែបញ្ជិះ​ម៉ូតូ​ដុប​ភរិយា​និង​កូន​ដើរ​លំហែ​មុខ​ប្រាសាទ​អង្គរ ​ស្រូប​យក​ខ្យល់​អាកាស និង​ចូល​ក្រុង​វិញ​តាម​ផ្លូវ​ស្ទឹង​សៀមរាបដ៏​ស្រស់​ស្អាត​ ដែល​មាន​បរិយា​កាស​​ល្អ​។

លម្អង បាន​ធូរ​ស្រាល​ចិត្ត​ច្រើន ហើយ​នាង​មាន​ក្តី​សង្ឃឹម​នឹង​ជីវិត​ឡើង​វិញ។ នាង​បាន​ហៅទូរសព្ទ​ទៅ​ថ្លែង​អំណរ​គុណ​ចំពោះ​ម្តាយ​ជំនិត​ដែល​បាន​ជួយ​សម្រប​សម្រួល​គ្រួសារ​នាង។

អ្នក​ស្រីសមាជិកា​​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​ប្រាប់​ដំណឹងល្អ​​ពី​គ្រួសារ​លម្អង​ទៅ​ជំនិត​ដែរ​។ ជំនិត​រីករាយ​ណាស់ ដែល​ប្តីប្រពន្ធលម្អង បានត្រូវ​រ៉ូវ និងរស់​នៅ​ចុះ​ចម្រុង​នឹង​គ្នា​ឡើង​វិញ។​ នាយ​ក៏ត្រេក​អរ​ និង​សរសើរ​មាតា​ខ្លួន​ដែល​បាន​​ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​របស់​អ្នក​ភូមិ​បាន​កាន់តែ​ច្រើន​។

ដើម្បី​ឱ្យ​ម្តាយ​ជំនិត កាន់​តែ​​បាន​ចូលរួម​សកម្មភាព​សង្គម​កាន់តែ​ច្រើន ឪពុក​ជំនិត​បាន​ជំរុញ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ភរិយា​ឱ្យ​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​មេ​ឃុំ នៅ​អណត្តិ​ថ្មី​។ ជំនិត​ គាំទ្រ​គំនិត​ឪពុក​ណាស់ នាយ​ខំ​ប្រឹង​ស្រាវជ្រាវ​ឯកសារ​ និង​និទ្និន័យ​ផ្សេងពី​យេនឌ័រ សិទ្ធិស្រី្ត និង​គោល​នយោបាយ​ភូមិ​ឃុំ​សុវត្ថិភាព… ​មក​ឱ្យ​ឪពុក​ម្តាយ​អាន​។

ឪពុក​ជំនិត​យក​ក្រដាស​មួយ​សំណុំ​មក​ឱ្យ​ភរិយា។

បុរស​ចំណាស់​ថ្លែង៖ «ម៉ែវា​មើល​នៀក គឺ អនុ​ក្រឹត្យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ ដែល​ចេញ​ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​ស្ត្រី​ឱ្យ​ចូលរួម​ជួយ​បម្រើ​ជាតិ ​ដោយត្រូវ​​មាន​ស្ត្រីបម្រើ​ការ​​នៅ​ក្នុង​គ្រប់​ក្រសួង​មន្ទីរ​ផ្សេងៗ​ ដែលអាច​​កាន់​តំណែង​ ចាប់​ពី​អគ្គនាយក អគ្គនាយរក ប្រធាន អនុប្រធាន​ការិយាល័យ​… ជាដើម។ បើ​តាម​ខ្ញុំ​ដឹង​កន្លង​មក នៅ​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ​វិញ ក៏​មា​ន​ស្ត្រី​ខ្មែរ​យើង​មួយ​ចំនួន​ជា​សមាជិកា​​រដ្ឋ​សភាជាតិ ព្រឹទ្ធសភា និង​មាន​តួនា​ទី​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ ជារដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋលេខាធិការ និង​អនុរដ្ឋលេខាធិការ… ផង​ដែរ។ ខ្ញុំ​ចង់​ជំរុញ​ម៉ែវា​ឯង​ឱ្យ​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​មេឃុំ​ស្ត្រី​សម្រាប់​ឃុំ​យើង​តែ​ម្តង​! ព្រោះ​​អ្នក​ភូមិ​ឃុំ​យើង​ស្រឡាញ់​ចូលចិត្ត​ម៉ែវា​ឯង​គ្រប់​ៗ​គ្នា​! ហើយ​គេ​ក៏​​បាន​ដឹង​ពី​សមត្ថភាព​ម៉ែ​វា​ឯង​កន្លង​មក​ច្រើន​ដែរ​ហើយ​»។

លាបទឹក​មាត់​បន្តិច ឪពុក​ជំនិត​លើកឡើង​បន្ត៖ «ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ស្តាប់​វិទ្យុ​ឮ​ដែរថា ខាង​អង្គការ​ សមាគម សង្គម​ស៊ីវិលផ្សេងៗ​ ពិសេស​ អង្គការ​ចម្រើន​ស្ត្រី​ ខិត​ខំ​ជម្នះ​ទាម​ទារ​ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​ស្រ្តី​យ៉ាង​ហោច​៣០ភាគរយ កាន់​តំណែង​កំពូល​ដើម្បី​ឈាន​ដល់សិទ្ធិ​ក្នុង​​«ការ​ធ្វើ​សេចក្តី​​សម្រេច​ចិត្ត​»​ខ្ពស់ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល ទាំង​ថ្នាក់​ជាតិ និង​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ ព្រម​ទាំង​បាន​​ស្នើ​សូម​គ្រប់​គណបក្ស​នយោបាយទាំង​អស់ ​ដាក់​បេក្ខភាព​ស្ត្រី​ក្នុង​លំដាប់​លេខ​រៀង​ដំបូងៗ ដែល​អាច​ជាប់​​ជាង​តំណាងរាស្ត្រ និង​ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់​»។​

ជញ្ជឹង​គិត​យូរ​គ្រាន់​បើ​ដែរ ម្តាយ​ជំនិត​ក៏​ស្រដី​តប៖ «​ខ្ញុំ​អាណិត​ពុក​វា​ឯងណាស់! មិន​គិត​លំបាក​ហត់​នឿយ​ខ្លួន​ឯង​ទេ ខំ​នៅ​ផ្ទះ ជួយ​ការងារ​ផ្ទះ ហើយ​រក​ស៊ី និង​ចិញ្ចឹម​មាន់​ទៀត ហើយ​តែងតែ​ជួយ​ជំរុញ​លើក​ទឹក​ចិត្តខ្ញុំ​ឱ្យ​ធ្វើ​ការ​ឃុំទៀត។ នៅពេល​ទៅ​ជួយ​សម្រួល​ជម្លោះ​ហិង្សាគ្រួសារ​គេទាំង​​យប់​ព្រលប់​ក៏ពុក​វា​ឯងសុ​ខ​ចិត្ត​ជូន​ខ្ញុំទៅដែរ​! ខ្ញុំ​អរគុណ​ពុក​វា​ឯងខ្លាំងណាស់! ខ្ញុំ​នឹង​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ដើម្បី​ជួយ​ភូមិ​ឃុំ​យើង​បន្ត​ទៀត​!»

ស្រី​អូន​ ដែល​បាន​ស្តាប់​ឮឪពុក​ម្តាយ​ជជែក​គ្នា​ដូច្នោះ​ក៏​ត្រេក​អរជា​ខ្លាំង។

ស្អែក​ឡើង នាង​ហៅទូរសព្ទ​ទៅ​បង​ប្រុស​នាង​ដែល​កំពុង​រៀន​នៅ​ឯ​ភ្នំពេញ​។

«បង​អើយ! ខ្ញុំ​នឹង​​រៀន​ឱ្យ​ពូកែ ហើយ​ចង់​ចូល​រៀន​ច្បាប់ ហើយ​​ធ្វើ​ជា​មេធាវី!»

«ម៉េច​ក៏​និយាយ​ប្លែក​ម៉េះ​ថ្ងៃនេះប្អូន​ស្រីបង? រាល់​ដង ដូច​មិន​ដែល​ហ៊ាន​ប្រាប់​ថា ចង់​ធ្វើ​អី​ឱ្យ​បង​ដឹង​ឱ្យ​ប្រាកដ​ផង!»

ប្អូន​ស្រី​ពៅ​របស់​ជំនិត​សើច ហើយ​តប​ទៅបង «ខ្ញុំ​រៀន​ធ្វើ​ក្លាហាន​ដូច​ម៉ែ​ដែរ! បង​ដឹង​ទេ? ពុក​បានជំរុញ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​​ឱ្យគាត់​​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​មេឃុំ​ហើយ! ឯ​ខ្ញុំ​ចង់​រៀន​ធ្វើ​មេធាវី ដើម្បីនឹងបាន​ជួយ​ការ​ពារ​អ្នក​ភូមិ​ ពិសេស​ការងារទាក់​ទង​​ស្រ្តី​ និងកុមារ, ចូលរួម​លុប​បំបាត់​អំពើ​ហិង្សា​លើ​ស្រ្តី! ជួយ​រក​យុត្តិធម៌​ឱ្យ​ស្ត្រី​រង​គ្រោះ ណាបង!!»

«ល្អណាស់​ប្អូន! បង​សង្ឃឹមថា​ប្អូន​អាច​ធ្វើ​បាន​! បង​នៅខាង​​ប្អូន​ជា​និច្ច​!» នាយជំនិត​បន្ត«ទាំង​នេះ មក​ពី​ពុក​យើង​លះ​បង់​ សុខ​ចិត្ត​លំបាក​ច្រើន​ណាស់ ជួយ​ជ្រោង​គ្រួសារ​យើង!»

«ត្រូវ​ហើយ​បង! ពុក​តែងតែ​ពិភាក្សា​នឹង​ម៉ែ​ជានិច្ច​មុន​ធ្វើ​អ្វីមួយ។ គាត់​ផ្តល់​តម្លៃ​ឱ្យ​ម៉ែ​ខ្លាំង​ណាស់ និង  ​តែ​ង​​តែលើក​ទឹក​ចិត្ត​ម៉ែ​ជានិច្ច។ ម៉ែ​ក៏​មិន​បណ្តែត​បណ្តោយ​ដែរ ខំប្រឹង​ជម្នះ​គ្រប់​ឧបសគ្គ​ដើម្បី​ជួយ​បម្រើ​សង្គម​យើង​!»​

ជំនិត​សើច​ញឹម​ៗ និង​នឹក​សរសើរ​ប្អូន​ស្រី ដែល​ចេះ​ដឹង​ច្រើន​ដូច្នេះ។ នាយ​ឆ្លើយ​បន្ថែម​ទៅ​ប្អូន៖ «ពុក​ម៉ែ​សប្បាយ​ចិត្ត​ណាស់ ដែល​មាន​កូន​ស្រី​ចេះ​ដឹង​ដូច​អូន! បង​ត្រូវ​តែរៀន​តាម​ពុក​ដែរ​ហើយ​!»

«បង​ឯ​ង​ ចេះតែបញ្ជោរ​ខ្ញុំ​ហើយ!!» នាង​រាង​និយាយ​ដូច​ងរងក់​បន្តិច​តាម​ចរិត​ស្រី​ក្រមុំ​ ហើយ​បន្ត «ត្រូវ​ហើយ បងត្រូវតែ​យក​គំរូ​តាម​ពុក​យើង! ដឹង​ទេ «បុរសល្អ​ផ្តល់​តម្លៃ​ឱ្យ​ស្ត្រី» ណា»

«បាទ! ប្អូន​ស្រី​បង!»

«អ៊ីចឹង​ ប៉ុណ្ណឹង​សិន​ហើយ​ណា! ខ្ញុំ​ដល់​ម៉ោង​ទៅ​រៀន​ហើយ!»

«ហ្នឹងហើយ! ខំ​រៀន​ណា ដើម្បី​បាន​ធ្វើ​មេធាវី!»

បង​ប្អូន​ទាំងពីរ​​ជម្រាប​លា​គ្នាយ៉ាង​គួរ​សម​។

បន្ទាប់​ពី​ដាក់​ទូរសព្ទ​ចុះ  ជំនិត​ បន្ត​នឹក​គិត​ពី​វីរភាព​របស់​ឪពុ​ករបស់​ខ្លួន។ នរៈ​តាំង​ចិត្ត​ថា នឹង​រៀន​សូត្រ​មេរៀន​ជីវិត​ដែល​បិតា​បាន​បង្រៀន​កន្លង​មក។ ជំនិត ​ប្តេជ្ញាថា នាយ​ត្រូវ​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​សិក្សា​រៀន​សូត្រ​ ឱ្យ​មាន​ចំណេះ​ដឹងនិង​​សមត្ថភាព​ពិត​ប្រាកដ ហើយ​នៅ​ពេល​រៀន​ចប់និង​កសាងគ្រួសារ ខ្លួននឹង​ធ្វើ​​ជា​បុរស​ល្អ​ក្នុង​គ្រួសារ​និង​ក្នុង​សហគមន៍​ ជា​ស្វាមីល្អ​របស់​ភរិយា ជាឪពុក​ល្អ​របស់​កូន​ និង​ជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ​នៅ​ក្នុង​សង្គម។ គោរព​ស្រ្តី    ផ្តល់តម្លៃ​ឱ្យ​ស្ត្រី លើក​តម្កើង​នារីភេទ​ លុប​បំបាត់​អំពើ​ហិង្សា និង​ចូលរួម​ទប់​ស្កាត់​ការ​ជួញ​ដូរមនុស្ស ​ស្ត្រីនិងកុមារ​៕

ផ្តើម​សរសេរ​ថ្ងៃទី​២៧, ២៩ និង៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២ នៅ​សៀមរាប-ភ្នំពេញ

ដោយ ហេង ឧត្ដម

heng.oudom@gmail.com

ប្រវត្តិ​របស់កវី ម៉ុក សំឱក

ប្រកាស​ដោយ ទេព​សុវិចិត្រ (ឈ្មោះក្រៅ៖ វិចូច) ថ្ងៃ០៨.០៨.២០១១  ប្រវត្តិ​លោក​គ្រូ ម៉ុក សំឱក

ដក​ស្រង់​ទាំង​ស្រុង​ចេញ​ពី​ទស្សនាវដ្ដី មិត្ត​សាលា​បាលី ឆ្នាំ​ទី១ ខែ​មិថុនា លេខ​៦។ (ឆ្នាំ១៩៥០)

លោក​គ្រូ ម៉ុក សំឱក កើត​នៅ​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​កក្កដា គ.ស. ១៨៨០។ បិតា​របស់​លោក​នាម ម៉ុក ជា​មន្ត្រី​ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជវាំង ខាង​ក្រុម​ព្រះ​អាល័ក្ស ហើយ​ជា​កវី​១រូប​យ៉ាង​ឯក​ខាង​កាព្យ​ឃ្លោង មាន​កិត្តិស័ព្ទ​ល្បីល្បាញ​ក្នុង​ជំនាន់​រាជ្យ​ព្រះកុរណា​សុវណ្ណកោដ្ឋ។ មាតា​នាម ជំទាវ សម។ លោក​គ្រូ ម៉ុក សំឱក មាន​ភរិយា​ឈ្មោះ អ្នក​ស្រី​ពុំ, បាន​កូន​ស្រី​មួយ​ឈ្មោះ​នាង សំឱក-ម៉ាលីយ៉ាន។

កាល ​ពី​បឋម​វ័យ, លោក ម៉ុក សំឱក បាន​សិក្សា​ក្នុង​សាលា​បារាំង-ខ្មែរ បាន​ប្រលង​ជាប់​សញ្ញាប័ត្រ​បឋម​សិក្សា​បំពេញ​វិជ្ជា ផុត​ថ្នាក់​ក្នុង​ជំនាន់​នោះ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០៣ រាជការ​បាន​តាំង​លោក​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​នៅ ក្រសួង​សិក្សា​ធិការ, លុះ​បន្ទាប់​ត​មក លោក​បាន​ធ្វើ​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ក្នុង​សាលា​ដូច​ត​ទៅនេះ៖

  • ឆ្នាំ ១៩០៨ នៅ​សាលា ឌូដាដឺឡាគ្រេ ភ្នំពេញ
  • ឆ្នាំ ១៩១២ នៅ​ខេត្ត​កំពង់​ធំ
  • ឆ្នាំ ១៩១៨ នៅ​សាលា ឌូឌាដឺឡាគ្រេ ភ្នំពេញ
  • ឆ្នាំ ១៩២៥ នៅ​សាលា ហ្វ្រង់ស៊ីគារញ៉េរ ភ្នំពេញ
  • ឆ្នាំ ១៩២៦ នៅ​សាលា ហ្វ្រង់ស្វាដូដ្វាំង ភ្នំពេញ

លោក​ម៉ុក សំឱក ជា​គ្រូ​១​រូប​យ៉ាង​ជំនាញ, ពេញ​ចិត្ត​ក្នុង​ការ​បង្ហាត់​បង្រៀន​ណាស់ ហើយ​ជា​ទី​ស្រលាញ់​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​គោរព​កោត​ក្រែង ដោយ​ស្មោះ​ត្រង់​នៃ​បណ្ដា​សិស្ស​ទាំង​ឡាយ ទើប​លោក​ទទួល​បាន​នូវ​គ្រឿង​ឥស្សរិយយស​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

  • មេដៃយ៍​មណី​សារាភ័រណ៍  ……………… (៩ – ១ – ១៤)
  • មេដៃយ៍​ប្រាក់ …………………………….. (១០ – ៥ – ១៥)
  • មេដៃយ៍​សំរិទ្ធិ …………………………….. (២៣ – ៤ – ១៦)
  • មេដៃយ៍​កិត្តិយស​ប្រាក់​ថ្នាក់​លេខ​២ …… (២៩ – ៧ – ២០)
  • មេដៃយ៍​អស្សរិទ្ធិ ………………………….. (១៣ – ៤ – ២៦)
  • មេដៃយ៍​កិត្តិយស​ប្រាក់​ថ្នាក់​លេខ​១ ……. (២៦ – ៨ – ២៩)។

លោក​បាន​ឡើង​ថ្នាក់​ជា​ គ្រូ​បង្រៀន​ដើម​ខ្សែ​ទី២ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៣០, តែ​កន្លង​បាន​មួយ​ឆ្នាំ លោក​គ្រូ​មាន​ជម្ងឺ​ក្អក​ឈាម​ជា​ទម្ងន់ ក្រោយ​ដែល​បាន​បំពេញ​រាជការ​ចំនួន ២៨ឆ្នាំ ដោយ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ជា​ទី​បំផុត លោក​ក៏​ទទួល​មរណភាព​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៣១ ក្នុង​អាយុ ៥១ឆ្នាំ។ កាល​ដែល​លោក​បាត់​បង់​ទៅ ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​ជំនាន់​នោះ បាន​ខាត​នូវ​គ្រូ​បង្រៀន​ដ៏​ល្អ​មួយ ដែល​បាន​បំពេញ​ករណីកិច្ច​ចំពោះ​ប្រទេស​ជាតិ តាម​នាទី​របស់​ខ្លួន​យ៉ាង​ស្មោះ​ចំពោះ ដោយ​ពេញ​និស្ស័យ។ យើង​កុំ​ភ្លច​ថា​ក្នុង​សម័យ​នោះ អ្នក​មាន​ចំណេះ​ដឹង​ប្រហែល​នឹង​លោក មាន​ចំនួន​តិច​គ្នា​ពន់​ពេក​ណាស់ ហើយ​លោក​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ខាង​ក្រសួង​សិក្សាធិការ ដែល​ពុំសូវ​មាន​អ្នក​ចូល​ចិត្ត​ធ្វើ ចុះ​លេខ​រៀង​ខាង​គ្រូ​បង្រៀន​ជា​លំដាប់​ទី៤ ដោយ​លោក​មាន​ចិត្ត​អាណិត​អាសូរ​ដល់​កុមារ​ខ្មែរ​ណាស់ ចង់​ឲ្យ​បាន​ចេះ ឲ្យ​បាន​សុភាព​រាប​សា​សមរម្យ​ល្អ នឹង​បំពេញ​ក្នុង​សង្គម។ អធ្យាស្រ័យ​នេះ​ជ្រួត​ជ្រាប​ពេញ​ព្រៀប​ក្នុង​កិច្ច​ការ​ជា​ស្នា​ដៃ​របស់​លោក ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​ទំព័រ។

លោក​ម៉ុក សំឱក, ថ្វី​បើ​បាន​បំពេញ​ចំណេះ​វិជ្ជា​ខាង​សាលា បារាំង-ខ្មែរ, គង់​អាច​ចាត់​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​មួយ​រូប ដោយ​ពេញ​លក្ខណៈ​ខាង​អក្សរ​សាស្ត្រ​ខ្មែរ តែ​ការណ៍​នេះ​មិន​គួរ​នាំ​ឲ្យ​ងឿង​ឆ្ងល់​ទេ ព្រោះ​ក្នុង​ជំនាន់​នោះ​នៅ​ពុំ​ទាន់​កើត​ការ​តាំង​ជញ្ជក់​មាត់​សរសើរ​ភាសា​ បរទេស​ដល់​ធ្វេស មិន​រវល់​ចំពោះ​ភាសា​របស់​ខ្លួន រហូត​ដល់​ទៅ​បន្ថោក​ភាសា​របស់​ខ្លួន​ដូច​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​នៅ​ឡើយ។ ឯ​ប្រវេណី​បុរាណ​ខ្មែរ នៅ​ព្រាយ​ពន្លឺ​ច្បាស់​លាស់ ណា​មួយ​បិតា​របស់​លោក​ជា​អ្នក​កាព្យ​ឯក ប្រើ​កាព្យ​ជា​ភាសា​និយាយ​ធម្មតា​ផង។ លោក ម៉ុក សំឱក បាន​រៀប​រៀង​រឿង​រ៉ាវ​ជា​ច្រើន​សម្រាប់​បង្រៀន​សិស្ស។ រឿង​រ៉ាវ​ទាំង​នោះ​ច្រើន​មាន​ចុះ​នៅ​ក្នុង បុល្លឺតាំង​ក្រសួង​សិក្សា​ធិការ និង​សៀវភៅ​សម្រាប់​ថ្នាក់​មាន កុមារ​ដ្ឋាន ជា​ដើម និង​ក្នុង​សៀវភៅ​ទស្សនាវដ្ដី “ ស្រុក​ខ្មែរ” ពី​ឆ្នាំ​១៩២៧ ដល់​ឆ្នាំ ១៩៣០។ តាម​សង្កេត​មើល​ស្នាដៃ​របស់​លោក យើង​បាន​ប្រទះ​ពាក្យ​កាព្យ ច្រើន​ជាង​ពាក្យ​រាយ ជា​បទ​គ្រប់​បែប​មាន កាកគតិ, ព្រហ្មគីតិ, ភុជុង្កលីលា ជា​ដើម។ ចំណែក​សិស្ស​គណៈ​របស់​លោក ដែល​បាន​ទន្ទេញ​ដំបូន្មាន​ជាពាក្យ​កាព្យ ចាំ​ស្ទាត់​សូត្រ​មាត់​ទទេ​បាន តាំង​ពី​កាល​ខ្លួន​នៅ​ជា​កូន​សិស្ស ដរាប​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ក៏​មាន​ច្រើន​រូប​ដែរ។ យើង​សូម​ដក​ស្រង់​ស្នាដៃ​របស់​លោក​មក​ដោយ​អន្លើៗ ចុះ​ផ្សាយ​ចែក​ជូន​លោក​អ្នក​អាន​ទាំង​ឡាយ ដូច​សេកក្ដី​តទៅនេះ។

 មេ​អំបៅ​និង​ដង្កូវ

មេ​អំបៅ​ថា អា​ចោ​មោហោ អា​ដង្កូវ​នេះ
រូបរាង​អាក្រក់ ក្រខ្វក់​អ្វី​ម្ល៉េះ ក្លិន​ខ្លួន​ឆ្អាប​ឆ្អេះ
អញ​ខ្ពើម​ណាស់​ណា៎។
ទៅ​ណា​ទៅ​ខោល អាក្រាត​ននល ជា​អនាថា
ម្ដេច​ក៏​គឃ្លើន ព្រហើន​អស្ចារ្យ វារ​លេង​លើ​ផ្កា
ផ្កា​នេះ​បាត់​ក្លិន។
ចៀស​ចេញ​ឲ្យ​ឆាប់ ខំ​នៅ​នឹង​ស្លាប់ នឹង​រិទ្ធិ​ភមរិន្ទ
ចិញ្ចឹម​ជីវិត នឹង​ផ្កា​មាន​ក្លិន ជាតិ​ឯង​ជាតិ​ហីន
ទៅ​ស៊ី​លាមក​ទៅ។
ដង្កូវ​ថា​យើ ពី​ម្សិល​មិញ​តើ ភ្លេច​ភ្លាមហើយ​ចៅ
ស្ទាប​ខ្លួន​ឯង​មើល ត្រជាក់​ឬ​ក្ដៅ សត្វ​មេអំបៅ
ចេញ​ទៅ​ពីណា។
ឲ្យ​ដឹង​ជាតិ​ខ្លួន សឹម​លេង​សំនួន ដៀល​តិះ​តាមការ
កុំ​អាល​ត្មះ​អញ ជា​មេ​ជា​បា ដូច​ពាក្យ​ឧបមា
បាច​ខ្សាច់​ច្រាស​ខ្យល់។

ពិលាប​នៃ​ផ្លូវ​មួយ

ឱះ​ឱ​អញ​អើយ កើត​ជា​រូប​ហើយ មាន​ឈ្មោះ​ឧត្តម
អ្នក​ស្រុក​គេ​ហៅ ថា​ឧក​ញ៉ា​អ៊ំ នាម​ចតុស្ដម្ភ
ដែល​ធំ​ក្រៃ​លែង។
គ្មាន​គេ​ឧបត្ថម្ភ រក្សា​ថែទាំ ដូច​គេ​ដូច​ឯង
គឺ​គេ​មិន​ស្បិត គិត​តុប​គិត​តែង កម្មអ្វី​តែ​ឯង
ឥត​គេ​អាសូរ។
ហេតុ​តែ​កំព្រា ធន់​ក្ដៅ​រងា ក៏​មិន​អាច​ថ្ងូរ
លោក​អើយ​អាណិត ជួយ​គិត​ជួយ​គូរ ឲ្យ​បាន​កៅស៊ូ
គ្រប​ដណ្ដប់​ផង។
លំអ​រូប​ខ្ញុំ ប្រយោជន៍​ដល់​ក្រុម រាជការ​ទេ​ហោង
សូម​លោក​អាណិត ជួយ​គិត​ខ្ញុំ​ផង ឲ្យ​បាន​ដូច​ប៉ង
ប្រាថ្នា​នៃ​ខ្ញុំ។
ឱ​លោក​អ្នក​ណា មាន​ចិត្ត​ជ្រះថ្លា នឹង​ការ​សុខុម
សូម​លោក​ខំ​គិត បើ​អាណិត​ខ្ញុំ បើ​លោក​មិន​សម
ក៏​វ្ហី​ទៅ​ចុះ។
ខ្ញុំ​ក៏​ទ្រាំ​ក្សត់ លោក​ក៏​ទ្រាំអត់ តាម​កម្ម​ផង​មនុស្ស
អកុសល​ទាំង​ខ្ញុំ ទាំង​លោក​ទៅ​ចុះ គ្មាន​គេ​អនុគ្រោះ
បន្ទោស​នរណា។

ចិត្ត​មាតា​បិដា

ម៉ែ​ឪ​ឃើញ​មាន​គំនិត រីក​ថ្លើម​រីក​ចិត្ត រឹង​រិត​ស្រលាញ់។
ថ្នម​កូន​មិន​ឲ្យ​ខឹង​ក្នាញ់ ចំណី​ណា​ឆ្ងាញ់ ទុក​ឲ្យ​អាស្រ័យ។
ថ្និត​ថ្នម​ដូច​កែវ​ចរណៃ ដ៏​មាន​ដំឡៃ ស្មើ​ដួង​នេត្រា។
នាំ​គ្នា​បែរ​បន់​ទេវតា អារក្ស​អ្នក​តា កុំ​ឲ្យ​ឈឺ​ថ្កាត់។
មិន​ដែល​បន្ទោស​មួយ​ម៉ាត់ សរសើរ​តែ​ស្ងាត់ ប្រាប់​ម៉ែ​ប្រាប់​យាយ។
សរសើរ​ដល់​គ្រូ​បាធ្យាយ ហើយ​លើក​ដៃ​ថ្វាយ បង្គំ​ព្រះវិហារ។
ថា​ហេតុ​តែ​បុណ្យ​សម្ភារ ព្រះ​ដ៏​ឈ្នះ​មា ទ្រ​ទ្រង់​កូន​ចៅ។
ឲ្យមាន​ជីវិត​និត្យ​នៅ ចំណេះ​ក៏​ជ្រៅ ប្រាជ្ញា​ក៏​វៃ។
ហើយ​មាន​មារយាទ​ល្អ​ក្រៃ ដឹង​កិច្ច​ប្រពៃ គោរព​គុណ​គាប់។
កូន​នេះ​ជា​កូន​ដើម​ទ្រព្យ វា​នឹង​មាន​ភ័ព្វ សំណាង​ជាង​ឪ។

រឿង ជំទាវ​យូ និពន្ធ ដោយ រីម គីន

ថ្ងៃ​មួយ វេលា​ដែល​ខ្ញុំ​កំពុង​អង្គុយ​នៅ​កំពង់​កន្ទួត រង់​ចាំ​ជិះឡាន​មក​ភ្នំពេញ​វិញ គឺ​ជា​ពេល​រសៀល​ម៉ោង​មួយ, មេឃ​មីរ​ស្រទុំ​ពពក​ខ្មៅ​ងងឹត​ឈ្លប់​បាំង​ជិត​ព្រះ​សុរិយា, អាកាស​ត្រជាក់, ខ្យល់​ផាត់​រំភើយ​ល្ហើយ សព្វ​សាព៌ាង្គកាយ។ នៅ​ផ្លូវ ឥត​សូវ​មាន​មនុស្ស​ដើរ ឮ​តែ​សូរ​ទឹក​ហូរ​ក្នុង​ដង​ស្ទឹង គួរ​ឲ្យ​ស្រងេះ​ស្រងោច​លន្លង់​លន្លោច​ខ្លោច​ផ្សា​នឹក​រឭក​ដល់​ខ្មោច​មាតា​ ខ្ញុំ ដែល​ទើប​នឹង​ចាក​ស្ថាន​ទៅ​ប៉ុន្មាន​ខែ​មុន​នេះ។ ខ្ញុំ​ក្រឡេក​មើល​ឃើញ​គេ​ហែខ្មោច​យក​ទៅ​បូជា​នៅ​វត្ត​ជិត​នោះ។ ក្បួរ​ដែល​គេ​ហែ​បុគ្គល​ស្ងាត់​ណាស់, ឥត​ឃើញ​មាន​ភ្លេង​សោះ, អ្នក​ប្រាយ​លាជ​ អ្នក​បួស​មុខ​ភ្លើង​ក៏​គ្មាន, មាន​តែ​លោក​សង្ឃ​មួយ​អង្គ​និមន្ត​ព្រះ​បាទ​ទទេ ពី​ខាង​មុខ​សូត្រ​ធម៌​ខ្សិបៗ។ មនុស្ស​ដើរ​តាម​បុគ្គល​ប្រាំ​នាក់៖ ម្នាក់​ប្រុស​យំ​សោក​អាឡោះ​អាល័យ មាន​ទំនួញ​ទួញ​សព្វ​គ្រប់, បួន​នាក់​ទៀត ដើរ​ស្ងៀម​ស្ងាត់​ក្បែរ​គ្នា។ ខ្ញុំ​គិត​ថា “ ខ្មោច​នេះ​គួរ​ឲ្យ​អនិច្ចា​ណាស់ ឥឡូវ​នៅ​ជិត​មួយ​ម៉ោង​ទៀត ទើប​បាន​រថយន្ត​មក​ដល់ គួរ​ណាស់​តែ​សន្សំ​កុសល ជួយ​ហែ​ខ្មោច​នេះ​បន្តិច​ចុះ” ។

លុះ ​គិត​ដូច្នោះ​ហើយ ខ្ញុំ​ខំ​ស្រូត​រូត​យ៉ាង​ប្រញាប់ ដើរ​ឲ្យ​បាន​ទាន់​ក្បួន​ដង្ហែ។ សេចក្ដី​ប៉ុន​ប៉ង​របស់​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​សម្រេច។ ខ្ញុំ​ចូល​ទៅ​ជិត​អ្នក​ទាំង​បួន​នាក់​ដែល​ដើរ​ក្រោយ​ក្បួន។ អ្នក​ទាំង​បួន​ក្រឡេក​មើល​មក​ខ្ញុំ ដោយ​មាន​ទឹក​មុខ​ងឿង​ឆ្ងល់​ណាស់។ ខ្ញុំ​ក៏​កេះ​អ្នក​មួយ​សួរ​ភ្លាម​ថា “ អ្នក, ខ្មោច​នេះ​ខ្មោច​អ្នក​ណា?” ។ អ្នក​នោះ​ងាក​មក​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា «ខ្មោច​នេះ​ជា​ខ្មោច​មនុស្ស​ស្រី​ឈ្មោះ​នាង “ កណិការ“  អាយុ​ម្ភៃ​មួយ​ឆ្នាំ អ្នក​ដែល​ដើរ​ក្រោយ​បុគ្គល​ផ្ទាប់​ជាប់​ជិត​ក្ដារមឈូស យំ​សោក​អមោក្ខ​អធម្ម​នោះ​គឺ ប្ដី​នាង។ អ្នក​អើយ, រឿង​ស្រី​នោះ​គួរ​ឲ្យ​អាណិត​ណាស់, កាល​ពី​ក្មេង​អាយុ​ដប់​ពី​រ​ឆ្នាំ ម្ដាយ​មេម៉ាយ​ប្រើ​ឲ្យ​ទៅ​ទិញ​ក្ដាម​ប្រៃ ស្រាប់​តែ​អាយូ​មេចោរ​ដែល​គេ​កាត់​ក​វា​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​មុន​នេះ ស្ទុះ​មក​ចាប់​កំហែង​នាង ហើយ​អំពើ​ពាល, នាង​យំ​សំពះ​អង្វរ​វា​ដូច​ម្ដេច ក៏​វា​មិន​ព្រម​ស្ដាប់…។

លុះ​ល្ងាច​ឡើង នាង​ត្រឡប់​មក​ទី​លំនៅ​ម្ដាយ​វិញ។ ម្ដាយ​ស្រែក​ទ្រហោ​យំ​ដោយ​បាន​ដឹង​រឿង​នោះ​សព្វ​គ្រប់។ ដំណឹង​នេះ​ដឹង​ដល់​ ក្មេង​ចាស់​ប្រុស​ស្រី ក្នុង​ភូមិ​ទាំង​អស់​គ្នា។ គេ​តែង​ជំនុំ​និយាយ​សើច​លេង​ជា​ល្បែង​ពី​នាង​កុមារី។

ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ដែល​ អាយូ​វា​ចាប់​កំហែង​នាង​មក អស់​ចាស់​ទុំ​ប្រុស​ស្រី​ទាំង​ប៉ុន្មាន គេ​ហាម​ប្រាម​ប្រាប់​កូន​ស្រី​គេ​ដែល​ធ្លាប់​រួម​ល្បែង​ជា​មួយ​នឹង​នាង មិន​ឲ្យ​ចូល​ទៅ​លេង​ជិត​នាង​ទៀត ពីព្រោះ​គេ​ខ្លាច​ច្រឡូក​ច្រឡំ កេរ្តិ៍​អាក្រក់​មក​លើ​កូន​ស្រី​គេ។ ឱ​ពុទ្ធោ​អើយ! តែ​វេលា​ណា​នាង​ដើរ​ទៅ​ជិត​គេ, គេ​នាំ​គ្នា​រត់​ពួន​បាត់​អស់, វៀរ​លែង​តែ​ពួក​អា​ក្មេង​ប្រុស​ខិលៗ​បួន​ដប់​នាក់ តែ​វេលា​ណា​នាង​ក្រឡេក​ឃើញ​នាង វា​ស្រែក​បង្អើល​គ្នា​វា​ថា “ ជំទាវ​យូ! ជំទាវ​យូរ​មក​ហើយ​វើយ!” ទើប​នាំ​គ្នា​ទះ​ដៃ​សើច​គឹលៗ​ឡើង។ នាង​ទ្រាំ​មិ​ន​បាន ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ ទឹក​ភ្នែក​ហូរ​សស្រាក់​ពួន​យំ​ស្ងប់​ស្ងាត់​ក្នុង​បន្ទប់​ផ្ទះ​អាត្មា។

កូន​ចាប​ចេះ​ហើរ​ដែល​ មេចាប​ឲ្យ​ចាំ​សម្បុក​នោះ មាន​សេច​ក្ដី​អផ្សុក​យ៉ាង​ណា នាង​កណិការ​ក៏​អផ្សុក​យ៉ាង​នោះ​ដែរ។ នាង​ភិត​ភ័យ​ស្លុង​នឹង​ពាក្យ​គេ​ចំអក​ឡក​លេង ដូច​កូន​ចាប​ញ័រ​ចំប្រប់​នឹង​ក្រចក​ឆ្មា។

លុះ​យូរ​ខែ​យូរ​ឆ្នាំ​ត​ ទៅ នាង​កណិការ​ចម្រើន​អាយុ​បាន​ប្រាំបី​ដណ្ដប់​ឆ្នាំ នាង​ប្រកប​ដោយ​រូប​ឆោម​លោម​ពណ៌​ល្អ​គួរ​សម ទាស់​តែ​អកុសល​មាន​ទឹក​មុខ​ក្រៀម​ក្រំ​ជា​និច្ច។ នាង​មិន​ដែល​មាន​គ្នីគ្នា​នៅ​លេង​ប្រឹក្សា​អ្វី​ជាមួយ​ផង​ទេ។ ទៅណា​មក​ណា នឹង​តែង​ទៅ​តែ​ពីរ​នាក់​នឹង​ម្ដាយ​មេម៉ាយ ដូច​ជា​ពេល​ថ្ងៃ​សីល​ដែល​ត្រូវ​ទៅ​វត្ត​ម្ដងៗ ហើយ​ដើរ​កាត់​តាម​ផ្លូវ​ផ្សារ អស់​ទាំង​បណ្ដា​ជន​តែង​ក្រឡេក​មើល​មុខ​នាង ហើយ​កេះ​គ្នា​និយាយ​ខ្សិបៗ។

នាង​ដើរ​ឱន​មុខ​ក្រងុល មិន​ហ៊ាន​ក្រឡេក​មើល​មុខ​អ្នក​ណា​ឡើយ។ ចំណែក​ប្រុស​កំឡោះ​ខ្លះ ក្រឡេក​ឃើញ​រូប​ឆោម​នាង​ស្រី មាន​ចិត្ត​ចាប់​ស្រលាញ់ តែ​ពុំ​អាច​ហ៊ាន​ចូល​មក​ដណ្ដឹង​គិត​គូរ​តាម​ច្បាប់​ចេញ​មុខ​មាត់ ព្រោះ​តែង​រអើល​ខ្លាច​គេ​រិះគន់​ទៅ​ថ្ងៃ​មុខ។

មាន​ថ្ងៃ​មួយ ស្មៀន​មេឃុំ​ម្នាក់ ដែល​ទើប​មក​នៅ​ស្រុក​នេះ​ថ្មី ក្រឡេក​ឃើញ​នាង​ស្រី ក៏​ចង​ចិត្ត​ចេតនា​លើ​នាង ចូល​ដណ្ដឹង​ដល់​ម្ដាយ​នាង។ ម្ដាយ​ក៏​ព្រម​ឲ្យ​ទៅ​អ្នក​ស្មៀន​នោះ តែ​បង្អង់​មិន​ទាន់​បាន​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ភ្លាម ក្នុង​ពេល​នោះ​នៅ​ឡើយ។ ចាប់​តាំង​តែ​អំពី​ថ្ងៃ​នោះ​មក មាន​អ្នក​ស្រុក​ខ្លះ​ទៅ​ផ្លុំ​ត្រចៀក​អ្នក​ស្មៀន និយាយ​សរកេរ្តិ៍​ប្រាប់​សព្វ​គ្រប់​ជា​ពាក្យ​ពេប​ជ្រាយ ក្លែង​ក្លាយ​បញ្ចេញ​បញ្ចូល​បញ្ចេះ​ឲ្យ​ទៅ​ដណ្ដឹង​កូន​គេ​វិញ។ អ្នក​ស្មៀន​ស្ដាប់​ហើយ ដំបូង​នៅ​ស្ងៀម ព្រងើយ​កន្តើយ ឥត​មាន​ចិត្ត​អើ​ពើ តាម​ការណ៍​ដែល​គេ​ចាក់​រុក​នោះ​ឡើយ, លុះ​ណាស់​ផា​ណាស់ ក៏​ទៅ​និយាយ​ប្រាប់​គេ​ថា “ ខ្ញុំ​ចូល​ចិត្ត​តែ​កន្លែង​ណា​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ដឹង​អាក្រក់​ដឹង​ល្អ​ហើយ, កន្លែង​ណា​ដែល​គេ​តែង​ថា​ល្អ​ហើយ តែ​ខ្ញុំ​មិន​បាន​ដឹង​ច្បាស់​ថា​ដូច​ម្ដេច​ទៀត​ទៅ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​នោះ ខ្ញុំ​មិន​ព្រម​ល្មម​ក្នុង​ចិត្ត​ខ្ញុំ​ទេ” ។ លុះ​គេឮ​អ្នក​ស្មៀន​និយាយ​ដូច្នោះ គេ​លែង​ហ៊ាន​ចូល​មក​និយាយ​អ្វីៗ​ទៀត។

នៅ​ក្នុង​ខ្នើត​ខែ​កត្ដិក ​ឆ្នាំ​មុន​នោះ ម្ដាយ​នឹង​កណិការ បាន​រៀប​វិវាហមង្គល​ការ​កូន​ស្រី​ខ្លួន​ជា​គូ​នឹង​ស្មៀន​ឃុំ ត​មក​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ក៏​មា​ជម្ងឺ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ទទួល​អនិច្ចកម្ម​ទៅ។ ឯ​នាង​កណិការ​ក៏​នៅ​រួម​រ័ក្ស​នឹង​ប្ដី បាន​សេចក្ដី​សុខ​ក្សេមក្សាន្ត​ពន់​ពេក​ណាស់ ហើយ​អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា​តែង​និយាយ​សរសើរ​រាល់​មាត់​ពី​នាង​កណិការ​និង​ប្ដី​ នាង ដែល​ចេះ​ស្រលាញ់​រក្សា​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក មិន​ដែល​រឱសដ្ឋាន​សោះ នឹង​រក​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ឯណា​មក​ប្រៀប​ធៀប​ស្មើ​គ្មាន។

ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យ​ សង្គ្រោះ​អ្នក​ទីទាល់​ក្រ​ពី​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​នេះ រាជការ​បាន​ចំណាយ​ចាយ​ចែក​ទាន​ដល់​អ្នក​កំសត់​ទុគ៌ត​ទាំង​ពួង​នៅ​ក្នុង​ ស្រុក នៅ​ទី​សាលា​ទាន​មួយ​ធំ​ដែល​គេ​បាន​សង់​ទុក។ ពួក​នាហ្មឺន​ប្រពន្ធ​នាហ្មឺន​ទាំង​អស់​ក្នុង​ស្រុក បាន​មក​ជួប​ជុំ​ជាអធិបតី​ជួយ​អប់​អរ​ក្នុង​កិច្ច​នោះ។ នាង​កណិការ​ដែល​ជា​ប្រពន្ធ​នាហ្មឺន​នឹង​គេ​ដែរ ក៏​មក​អង្គុយ​សុភាព​រាប​ទាប​នៅ​ជិត​ខាង​គេ​នោះ​ដែរ។ ចំណែក​ប្ដីនាង​ខំ​ចាត់​ចែង​វាល់​អង្ករ ស្រូវ ត្រី​ងៀត ត្រី​ឆ្អើរ ក៏​គ្មាន​សល់​ក្នុង​កញ្ចើ​ល្អី។ អ្នក​ស្មៀន​ស្រែក​ជំរាប​ពួក​ស្មូម ដោយ​សេចក្ដី​គួរសម​ថា “ បង​ប្អុន​ទាំង​អស់​គ្នា, ឥឡូវ​វត្ថុ​ដែល​ត្រូវ​ចំណាយ​ជា​ទាន​អស់​ហើយ” ។

ក្នុង​បណ្ដា​ពួក​អ្នក​ដែល ​មិន​បាន​ទទួល​អំណោយ មាន​មនុស្ស​ខិល​ខូច​បួន​ដប់​នាក់​នាំ​គ្នា​ស្រុះ​ស្រួល​ស្រែក​ឡើង៖ “ យក​ពី​ជំទាវ​យូរ​មក​ទៀត! យក​ពី​ជំទាវ​យូ​មក​ទៀត!” ។ កាល​ស្រែក​រួច​ហើយ វា​នាំ​គ្នា​គេច​វេះ​បាត់​អស់​ទៅ។ ចំណែក​នាង​កណិការ​វិញ ដែល​នាង​មាន​ខ្លួន “ ឱ​ដំបៅ​អើយ! គិត​ស្មាន​ថា​ជា​សះ​ជិត​សាច់​ហើយ ម្ដេច​ឡើយ​ក៏​មក​ស្អុយ​គគ្រិច មួយ​រំពេច​ដូច្នេះ” នាង​ខ្មាស​ក្រៃ​ណានឹង​ខ្មាស​អស់​ទាំង​ពពួក​មហាជន​ទាំង​ពួង ទន់​ខ្លួន​ប្រាណ​ងងឹត​មុខ​ជ្រប់ ទៅ​ជា​ខ្យល់​គ​ចាប់ ដួល​ដេក​ស្ដូក​ស្ដឹង​ ត្រជាក់​ជើង​ដៃ​មួយ​រំពេច។ គេ​សែង​នាង​យក​ទៅ​ដល់​ទីលំនៅ​នាង, នាង​ក៏​ដាច់​ជីវិត​ភ្លាម ។

អ្នក​អើយ, អ្នក​មើល​ខ្មោច​នុ៎ះ គ្មាន​អ្នក​ស្រុក​ណា​មួយ​មក​ជួយ​ហែ​ទេ ព្រោះ​គេ​ថា​មនុស្ស​ខូច។ ឯ​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​សុទ្ធ​តែ​ពួក​អ្នក​ធ្វើ​ការ ជាមួយ​នឹង​ប្ដី​នាង​ដែល​ដើរ​នុ៎ះ​ន៏ យំ​សោក​បោក​ខ្លួន​សង្រេង​ស្រងៃ អត់​បាយ​ក្រហាយ​ទឹក​ពីរ​បី​ថ្ងៃ​ហើយ» ។

វេលា​នោះ​ក្បួន​ហែ ហែ​មក​ដល់​វត្ត ខ្ញុំ​ក៏​លា​គេ​មក​ដំណាក់​រថយន្ត​វិញ នឹក​អរ​ព្រួច​ក្នុង​ពោះ​ដោយ​សារ​បាន​ជួយ​ហែរ​ខ្មោច​មនុស្ស​ស្រី ដែល​ជា​អ្នក​ត្រឹម​ត្រូវ​ល្អ​សោះ​ហើយ​ត្រឡប់​ទៅ​ជា​វេទនា​វិញ ព្រោះ​តែ​មនុស្ស​អសប្បុរស​ធ្វើ​បាប​មក​ជា​យូរ​អង្វេង​ឆ្នាំ រហូត​មក​ទល់​នឹង​មរណកាល។

ដោយ រីម គីន

ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​ទស្សនាវដ្ដី មិត្ត​សាលា​បាលី លេខ​៥ ឆ្នាំ​១៩៥០, ទំព័រ ១៨៨ – ១៩៣

ប្រកាស​ដោយ ទេព​សុវិចិត្រ (ឈ្មោះក្រៅ៖ វិចូច) ថ្ងៃ០៨.០៨.២០១១  រឿង ជំទាវ​យូ

 

សិល្ប៍វិធីនិទានរឿងបែបថ្មីក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ទំនើប

តាម ​បទ​ពិសោធន៍​​កន្លង​មក ​​ទាំង​តាម​រយៈ​ការ​អាន​ប្រលោម​លោក​​របស់​អ្នក​និពន្ធ​រៀម​ច្បង​ ក៏​ដូចជាតាម​រយៈ​ការ​សរសេរ​ស្នាដៃ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​     អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ​យើង​​​ភាគ​ច្រើន​ ចូល​ចិត្ត​ប្រើ​សិល្ប៍​វិធី​និទាន​​រឿង​(Point of View)​ តាម​បែប​បុរស​ទី​១​ និង​ទី​៣    ដែល​ការ​និទាន​បែប​នេះ​កើត​ឡើង​យូរ​យារ​មក​ហើយ ​តាំង​ពី​កំណើត​ដំបូង​របស់​​ប្រលោម​លោក ​និង​រឿង​ខ្លី​នៅ​កម្ពុជា​ម្ល៉េះ​។

ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​សម័យ​ទំនើប​ អក្សរ​សិល្ប៍​ក៏​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ ការ​និទាន​បែប​មូលដ្ឋាន​ទាំង​ពីរ​​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​លក្ខណៈ​ច្រំ​ដែល​ សម្រាប់​អ្នក​អាន​។ ដូច្នេះ​អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ​ក្មេង​ៗ​មួយ​ចំនួន​ បាន​ងាក​មក​ប្រើ​​សិល្ប៍​វិធី​និទាន​បែប​ថ្មី ​​ដែល​ជួន​កាល​គេ​ប្រើ​​បុរស​ទី​១​ជា​​អ្នក​និទាន​រឿង​ ​តែ​​ឲ្យ​តួ​អង្គ​ក្នុង​រឿង​ម្នាក់​ៗ​​ចែក​គ្នា​និយាយ​ម្នាក់ម្តង​(​១​ក្នុង ​១​)​។ ខ្លះ​ទៀត​​គេ​ប្រើ​បុរស​ទី​៣​ជា​អ្នក​និទាន​រឿង​​ តែ​​លើក​យក​អារម្មណ៍​តួ​អង្គ​ផ្សេង​គ្នាមក​និយាយ​ក្នុង​កាល​អាកាស​តែ​មួយ​​ (៣​ក្នុង​១)​​​​។ ខ្លះក៏​​ឲ្យ​តួ​អង្គ​បុរស​ទី​១​និយាយ​ម្តង​ម្នាក់​​ ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​កាល​អាកាស​តែ​មួយ​ដែរ​(១​ក្រៅ​១)។ ឯ​ខ្លះ​ទៀត​គេ​ប្រើ​វិធីបែប​​ចម្រុះ​ គឺ​បុរស​ទី​១​ផង​ បុរស​ទី​៣​ផង​​(​៣បូក​១​)។

1.   វិធី​និទានបែប​ ១​ក្នុង​១

ខ្ញុំ​សូម​ដាក់​ឈ្មោះ​វិធី​ដំបូង ​ដែល​លើក​មក​និយាយ​ក្នុង​ពេល​នេះ​​ជា​បណ្តោះ​អាសន្ន​​ថា វិធី​និទាន​បែប« ​១​ក្នុង​១​»។ វិធី​និទាន​ប្រភេទ​​នេះ អ្នក​និពន្ធ​​ប្រើ​បុរស​ទី​១​ជា​អ្នក​និទាន​រឿង​ ​តែ​ឲ្យ​តួ​អង្គ​ក្នុង​រឿង​ចែក​គ្នា​និយាយម្តង​ម្នាក់​ ដែល​វិធី​បែប​នេះ​អាច​ប្រើ​តួអង្គ​ចាប់​ពី​ពីរ​នាក់​ឡើង​ទៅ​ ឬ​អាច​ប្រើ​តួ​អង្គ​ក្នុង​រឿង​និយាយ​ទាំង​អស់​គ្នា​ក៏​បាន​។ ខ្ញុំ​ហៅ​ ​​«​១​ក្នុង​១​» គឺ​បាន​ន័យ​ថា អ្នក​និពន្ធ​​​ប្រើតួ​អង្គ​​បុរស​ទី​១​ម្នាក់​​ឲ្យ​​​មក​និយាយ​ហេតុ​ការណ៍​​ ក្នុង​រឿង​ប្រាប់​អ្នក​អាន​ រួច​ប្តូរ​ឲ្យ​តួ​អង្គ​បុរស​ទី​១​ផ្សេង​ទៀត ​(ដែល​ពី​មុន​ជា​បុរស​ទី​៣) ​​មក​និយាយ​ហេតុ​ការណ៍​ប្រាប់​ម្តង ​​ដោយ​​​តួ​អង្គ​ជា​បុរស​ទី​១​ពី​មុន​នោះ​​ក្លាយ​ជា​បុរស​ទី​៣​វិញ​​។ ការ​ប្រើ​វិធី​និទាន​បែប​នេះ ​​អាច​ធ្វើ​បាន​ចំពោះ​តួអង្គ​គ្រប់​គ្នា​នៅ​ក្នុង​រឿង​ ឬ​​ជ្រើស​រើស​យក​តែ​តួអង្គ​​សំខាន់​ៗ​​​ក៏​បាន អាច​ជា​តួ​អង្គ​ឯក​ក្នុង​រឿង​ ឬ​តួអង្គ​​បន្ទាប់​បន្សំ​ដែល​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​យ៉ាង​ជិត​ស្និទ្ធ​នឹង​តួអង្គ​ ឯក​។ ​ប៉ុន្តែ​​អ្នក​និពន្ធ​និង​អ្នក​អាន​ខ្លះ​បាន​ឲ្យ​ទស្សនៈ​ថា ការ​ប្រើ​វិធី​និទាន​បែប​នេះ​ ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​អាន​វង្វេង​វង្វាន់​បាន​ ព្រោះ​ម្តង​អ្នក​នេះ​និយាយ​ ម្តង​អ្នក​នោះ​និយាយ ​​ត្រឡប់​ត្រឡិន​​មិន​ដឹង​សាច់​រឿង​។ អ្នក​និពន្ធ​ខ្លះ ​បាន​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ដោយ​​មុន​នឹង​ឲ្យ​តួ​អង្គ​ណា​ម្នាក់​និយាយ​ គឺ​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​តួ​អង្គ​នោះ​ជាមុន​សិន​ ហើយ​ចុះ​បន្ទាត់​សរសេរ​សាច់​រឿង​បន្ត​​ ឧទាហរណ៍​តួ​អង្គ​​​ឈ្មោះ​បូរិន​ គេ​សរសេរ​នៅ​ដើម​បន្ទាត់​ថា​​៖ Borin​, Borin’s Part, Borin’s Talk, Borin’s Version ឬ​​ Special Part : Borin Talk ជា​ដើម​។ ​​សម្រាប់​ប្រលោម​លោក​ដែល​​ប្រើ​សិល្ប៍​វិធី​បែប​នេះ​ ហើយ​​មាន​ដាក់​លក់​នៅ​តាម​​ទី​ផ្សារ​ហើយ​នោះ​​ គេ​ឃើញ​មានរឿង​​ «ខែ​រងា»​ របស់​អ្នក​និពន្ធ​ សុខ​ ចាន់​ផល​ ជា​ដើម​​​​​​​, នេះ​បើ​គេ​មិន​រាប់​ពី​ប្រលោម​លោក​ដែល​បក​ប្រែ​ពី​បរទេស​។ ​ក្នុង​សិល្ប៍​វិធី​នេះ​ដដែល​ អ្នក​និពន្ធ​ខ្លះ​មិន​បាន​សរសេរ​ឈ្មោះ​តួ​អង្គ​បញ្ជាក់​​​ទេ ​ដោយ​​​គ្រាន់​តែ​ចុះ​បន្ទាត់​​ហើយ​ចាប់​ផ្តើម​សាច់​រឿង​យក​ប៉ុណ្ណោះ​​ ដូចជា​ក្នុង​រឿង​ «ភ្លេច​»​ ​និង​រឿង​ «​បែក​ផ្លូវ​» របស់​ខ្ញុំ​ដែល​ធ្លាប់​ដាក់​ផ្សាយ​ក្នុង​ប្លក់​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៩​កន្លង​ទៅ​ នេះ​​​។ អ្នក​និពន្ធ​ខ្លះ​ទៀត​មិន​​​ដាក់​ឈ្មោះ​ហើយ​មិន​ចុះ​បន្ទាត់​ទៀត​ ដោយ​ឲ្យ​ទស្សនៈ​ថា នៅ​ពេល​​អាន​ អ្នក​អាន​នឹង​ចាប់​បាន​ដោយ​ខ្លួន​​ឯង​ គ្រាន់​តែ​អាច​ភាំង​ៗ​ក្នុង​ពេល​ដំបូង​បន្តិច​ប៉ុណ្ណោះ​ ដូចជា​ក្នុង​រឿង​ «​ព្រោះ​ថ្ងៃ​ស្អែក​រស់​គ្មាន​អូន​»​ របស់​អ្នក​និពន្ធ​​ សួន ​សុបិន ​ជា​ដើម​។

2. វិធី​និទាន​បែប ៣​ក្នុង​១

សម្រាប់​វិធី​និទាន​រឿង​​មួយ​​នេះ​​ អ្នក​និពន្ធ​​បាន​​ប្រើ​ការ​និទាន​បែប​​បុរស​ទី​៣​ជា​គោល​​ ​តែ​លើក​យក​​កាល​អាកាស​ និង​ហេតុ​ការណ៍​ដែល​កើត​ឡើង ​មក​និយាយ​ច្រំ​ដែល​ ដោយ​​ចែក​ព្រឹត្តិការណ៍​ អារម្មណ៍​ និង​ចិត្ត​​គំនិត​របស់​តួ​អង្គ​ម្នាក់​ៗ​ផ្សេង​ៗ​គ្នា។ ក្នុង​វិធី​នេះ​​អ្នក​និពន្ធ​​ប្រៀប​ដូច​ជា​​​អ្នក​ស៊ើប​អង្កេត​​ដែល​មាន​ ញាណ​ពិសេស​​អាច​បែង​ភាគ ​និង​ស៊ើប​ដឹង​ពី​អារម្មណ៍​​ចិត្ត​​​គំនិត​របស់​តួ​អង្គ​នីមួយ​ៗ​បាន​យ៉ាង​ ច្បាស់​ ព្រោះ​ក្នុង​កាល​អាកាស​តែ​មួយ​​​ ​ក្នុង​ឆាក​ដូច​គ្នា អ្នក​និពន្ធ​​អាច​និយាយ​ពី​អារម្មណ៍​ និង​សកម្មភាព​របស់​តួអង្គ​​ពី​រ​ ឬ​បី​នាក់ ​ឬ​ច្រើន​ជាង​នេះ ​​បាន​លម្អិត​ និង​ផ្សេង​ៗ​គ្នា​គួរ​ឲ្យ​​អស្ចារ្យ​​​។ ​ខ្ញុំ​ដាក់​ឈ្មោះ​បណ្តោះ​អាសន្ន​ឲ្យ​វិធី​និទាន​នេះ​ថា «​៣​ក្នុង​១»​ ព្រោះ​ប្រើ​បុរស​ទី​៣​ដើម្បីប្រាប់​​រឿង​ពី​តួ​អង្គ​ម្នាក់​ៗ​ក្នុង​កាល​ អាកាស​តែ​មួយ​។ ​​សិល្ប៍​វិធី​បែប​នេះ​ អ្នក​និពន្ធ​មិន​បាច់​ចុះ​បន្ទាត់​ ឬ​សរសេរ​​ឈ្មោះ​តួអង្គ​មុន​ទេ ព្រោះ​វា​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​គ្នា​នឹង​ការ​និទាន​បែប​បុរស​ទី​៣​ដែរ​ ខុស​ត្រង់​ថា ​អ្នក​និពន្ធ​ប្រើ​កាល​អាកាស​​តែ​មួយ​ តែ​ប្រើ​សកម្មភាព​និង​អារម្មណ៍​ផ្សេង​គ្នា​​ក្នុង​ការ​ពណ៌នា​។ ខ្ញុំ​​ចាប់​ផ្តើម​សរសេរ​រឿង​តាម​វិធី​នេះ​ដំបូង​ បន្ទាប់​ពី​បាន​មើល​​កុន​បរទេស​​រឿង​មួយ​​ គឺ​បន្ទាប់​ពី​តួ​អង្គ​ពីរ​នាក់​ជួប​គ្នា​​ អ្នក​ដឹក​នាំ​រឿង​​បាន​យក​ឆាក​ និង​ប្លង់​ដែល​តួ​អង្គ​ទី​១​បាន​ឃើញ ​មក​ពណ៌នា។​ ម្តងទៀត​​​គេ​​យក​ឆាក​ និង​ប្លង់​ដែល​តួអង្គ​ទី​២​​បាន​ឃើញ​មក​ពណ៌នា​​ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​មើល​ជ្រួត​ជ្រាប​ពី​អារម្មណ៍​របស់​តួកុន​ទាំង​ពីរ​​បាន​ ជ្រាល​ជ្រៅ​ និង​ច្បាស់​លាស់​ជាង​តាម​ការ​ដឹក​នាំ​រឿង​បែប​ធម្មតា​។ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​ក៏​សាក​យក​វិធី​នេះ ​មក​ប្រើ​ក្នុង​ការ​សរសេរ​ប្រលោម​លោក​វិញ​ម្តង​ ដោយ​សង្ឃឹម​ថា​អ្នក​អាន​នឹង​​​ជ្រួត​ជ្រាប​ពី​អារម្មណ៍​តួអង្គ​នីមួយ​ៗ​បាន​ ស៊ី​ជម្រៅ​ជាង​មុន​។ ​ឧទាហរណ៍​​សម្រាប់​វិធី​បែប​នេះ​ អាច​រក​អាន​​បាន​ក្នុង​រឿង​ «​ថិរវេលា​» ដែល​សរសេរ​ដោយ​​ខ្ញុំផ្ទាល់​​​។

3.   វិធី​និទាន​បែប​ ១​ក្រៅ​១

វី​ធី​និទាន​​នេះ​ មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​វិធី​និទាន​បែប ​​​«៣​ក្នុង​១» ​ដែរ​ ខុស​គ្នា​ត្រង់​ថា​​អ្នក​និពន្ធ​​ប្រើ​បុរស​ទី​១​ដើម្បី​​និទាន​រឿង។ ​ខ្ញុំ​ហៅ ​«​១​ក្រៅ​១​» ព្រោះ​ថ្វី​បើ​តួ​អង្គបុរស​ទី​១​ទាំង​នោះ​​​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​​កាល​អាកាស​ដូច​ គ្នា​(The Same Setting) តែ​ពួក​គេ​មិន​អាច​ស្វែង​យល់​ពី​អារម្មណ៍​ ឬ​ ចិត្ត​គំនិត​របស់​តួ​អង្គ​ដទៃ​ទៀត​បាន​ទេ​ ខុស​ប្លែក​ពី​វិធី​ «​៣​ក្នុង​១​» ដែល​បុរស​ទី​៣​ជា​អ្នក​និពន្ធ​ដឹង​ពី​អារម្មណ៍​របស់​តួអង្គ​ខ្លួន​ដែល​មាន​ ចំពោះ​គ្នាយ៉ាង​​ច្បាស់​។ ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ សូម​កុំ​ច្រឡំ​វិធី​នេះ​ទៅ​នឹង​វិធី​ «​១​ក្នុង​១​»​ ព្រោះ​«​១​ក្នង​១​» តួ​អង្គ​និទាន​រឿង​ក្នុង​កាល​អាកាស​ផ្សេង​គ្នា ​ឯ«​១​ក្រៅ​១»​តួ​អង្គ​និយាយ​ក្នុង​កាល​អាកាស​តែ​មួយ​។​ឧទាហរណ៍​​សម្រាប់​ វិធី​​នេះ​ សូម​អាន​រឿង​ «​បែក​ផ្លូវ​» របស់​ខ្ញុំ​​។

4.   វិធី​​ចម្រុះ ឬ​ ៣បូក​១

សម្រាប់​វិធី​និទាន​រឿង​ចុង​ក្រោយ​នេះ ​ជា​វិធី​ចម្រុះដោយ​អ្នក​និពន្ធ​ប្រើ​វិធី​និទាន​បែប​បុរស​ទី​១​ផង​ បុរស​ទី​៣​ផង​ សរសេរ​ផ្លាស់​ប្តូរ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅមក​ក្នុង​រឿង​តែ​មួយ​។ វិធី​បែប​នេះ​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​ឃើញ​អ្នក​និពន្ធ​រៀម​ច្បង​យើង​ប្រើ​រួច​មក​ហើយ​ ដែល​កាល​នោះ​មិន​ធ្លាប់​ដឹង​សោះ​ ថា​អ្នក​និពន្ធ​អាច​ប្រើ​វិធី​នេះ​បាន​ដូច​គ្នា ​ព្រោះ​ដំបូង​គិត​ថា វា​ជា​វិធី​ទល់​ច្រក​របស់​អ្នក​និពន្ធ​ប៉ុណ្ណោះ​ ដ្បិត​​អ្នក​និពន្ធ​មិន​អាច​ប្រើ​វិធី​តែ​មួយ​(បុរស​​ទី​១​ឬ​ទី​៣)​​ដើម្បី​ ពណ៌នា​សាច់​រឿង​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ​បាន​។ បើ​ចាំ​មិន​ខុស​ទេ ការ​សរសេរ​​បែប​នេះ​ ធ្លាប់​ឃើញ​មាន​នៅ​ក្នុង​រឿង​ «​កម្រង​ផ្កា​ម្លិះ​» របស់​អ្នក​និពន្ធ​ ម៉ៅ​សំណាង​។ ចំណែក​រឿង​របស់​ខ្ញុំ​ក៏​មាន​ខ្លះ​ៗ​ដែរ​ ដូច​ជា​​ក្នុង​រឿង​ «​សង្សារ​ប្រុស​»​ ជា​ដើម​។ ក្នុង​នោះ​អ្នក​និពន្ធ​ សួន​ សុបិន​ ក៏​ប្រើ​វិធី​បែប​នេះ​ក្នុង​រឿង​ «​ព្រោះ​ថ្ងៃ​ស្អែក​រស់​គ្មាន​អូន​»​ ផង​ដែរ​។

អត្ថបទ​ដោយ​៖ សួង​ ម៉ាក់​ (ផ្កាយ​ណូវែល)

អ្នកនិពន្ធជំនាន់ថ្មី

អ្នកនិពន្ធជំនាន់ថ្មី

​by Tararith

អ្នកនិពន្ធជាមនុស្សសេរី និងជាអ្នកច្នៃប្រឌិតបង្កើតថ្មី ដែលត្រូវការដឹងរឿងរ៉ាវ ក្នុង ធម្មជាតិ និងសង្គមជាច្រើន ដើម្បីយកមកប្រឌិតប្រៀបធៀប ទៅតាមទំនោរ នៃឆន្ទៈ របស់ខ្លួនទុកជាការកំសាន្ត និងពិចារណា សំដៅ​ទៅ​រក​ការ​បង្កើត​គំនិត​ថ្មី។ អ្នកនិពន្ធ អាចតាក់តែងព្រឹត្តិការណ៍មួយទៅជាកំណាព្យ ជា​រឿងប្រឌិត ជាចម្រៀង ភាពយន្ត និងរូបថ្លុក កំប្លុក​កំប្លែ​ង​ក៏មានដែរ ទៅតាមជំនាញ ឬទេពកោសល្យរបស់ខ្លួន ដោយរើសយកស្ថានការណ៍​សង្គមណាមួយ ទុក​ឲ្យ​អ្នក​អាន​ពិចារណា។

ក្នុងទសវត្សទី៥០, ៦០ និង៧០អ្នកនិពន្ធខ្មែរមួយចំនួន ប្រឹងប្រែងត្រួសត្រាយកសាងស្នាដៃរបស់​ខ្លួន រហូត​ទទួល​បាន​ការគាំទ្រពីសាធារណៈជន ពិសេសក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋ ដែលមានការបោះពុម្ពផ្សាយច្រើន ឯបច្ចុប្បន្ន អ្នកនិពន្ធ

ហាក់បានចាត់ទុកជាក្រុមមនុស្ស ដែលមិនមានសារៈសំខាន់ និងពុំមានអ្នកគ្រប់ គ្រងត្រឹមត្រូវ ទោះបីមានក្រុម សមាគម​អ្នក​និពន្ធពីរ ឬបី ប្រឹងប្រែងឈរដោយខ្លួនឯង ទាំងត្រដាបត្រដួសក៏ដោយ ក៏គេមិនអាចរកឃើញភាពច្បាស់លាស់មួយ

ដើម្បីអភិឌ្ឍន៍វិស័យសំណេរ និងជាទីសង្ឃឹមសម្រាប់អ្នកនិពន្ធខ្មែរស្រករថ្មីឡើយ។

នៅប្រទេសកម្ពុជា វិជ្ជានិពន្ធ មិនទាន់ជាមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្រ្តមួយ ដូចមុខវិជ្ជាឯទៀតទេ ការដែល​ប្រជា​ជន​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​បច្ចុប្បន្ន អាចតាក់តែងនិពន្ធបាន ការដែលគេ ហៅអ្នកនិពន្ធ ថាជាអ្នកនិពន្ធ គឺ​មាន​តិចណាស់ ដែល​បាន​ឆ្លង​កាត់​វគ្គ​បណ្តុះបណ្ដាលវិជ្ជានិពន្ធ។ ឯការបណ្ដុះ​បណ្ដាល​ទៀត​សោត​មាន​រយៈ​ពេល​ខ្លីហើយ​មិនមានមេរៀនច្បាស់លាស់​តាម​បែប​វិជ្ជា​ជីវៈ សម្រាប់អ្នកសិក្សាឡើយ។ គ្រូបង្រៀន មួយចំនួន ដែលត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យចូលទៅក្នុងថ្នាក់ គ្រាន់តែជាអ្នកឧទ្ទេស

នាម រំលែកបទពិសោធ ដែលពួកគាត់មានទៅឲ្យអ្នកជំនាន់ថ្មីតែប៉ុណ្ណោះ ឬ មួយពួកគាត់បង្ហាញយ៉ៗទៅសិក្ខាកាម ពី​របៀប​សរសេរកំណាព្យ ឬប្រលោម លោកតាមបែបបុរាណ ជាជាងវែកញែកបង្ហាញពីគំនិត ដែលមាននៅក្នុងអត្ថ​បទ​អក្សរសិល្ប៍ទាំងនោះ ឬបង្កើតគំនិតថ្មី សម្រាប់បម្រើសេចក្ដីត្រូវការ របស់អ្នកអានក្នុងសង្គមសព្វថ្ងៃ។ ពេល​ខ្លះ​វាគ្មិន​មិន​ហ៊ាន​បកស្រាយនូវទស្សនៈរបស់រឿង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងមកសង្គម ឬសំណួររបស់សិក្ខាកាម ព្រោះគាត់បារម្ភ គឺបារម្ភថា អាចនឹងប៉ះពាល់ដល់ផ្នែកនយោបាយ ឬការដឹកនាំរបស់ស្ថាប័នខ្លះក្នុងរដ្ឋាភិបាល ក៏មានដែរ។

មានរឿងមួយដែលគួរយកមកគិតពិចារណា គឺក្នុងដំណាក់កាលរៀនសូត្រមុខវិជ្ជា
ទូទៅនៅវិទ្យាល័យ ឬមហាវិទ្យាល័យ មនុស្សម្នាក់ៗរៀនអស់សៀវភៅច្រើនណាស់
តែមានមនុស្សតិចណាស់ ដែលបានសរសេរ ឬផ្សាយសៀវភៅមួយក្បាល ពិសេស
ប្រជាជនខ្មែរ កុំថាឡើយសរសេរសៀវភៅ សូម្បីនិយាយចេញមកនូវអ្វីដែលខ្លួនរង
ទុក្ខ រងគ្រោះ ក៏មិនហ៊ាននិយាយដែរ ព្រោះខ្លាចនិយាយទៅ នាំឲ្យខ្លួនកាន់តែមាន
ទោសថែមទៀត។ ជាក់ស្ដែង ខ្មែររាប់លាននាក់រងគ្រោះ ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម តែ
មានអ្នកសរសេរអំពីរឿងទាំងនេះតែប៉ុន្មាននាក់ប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកដាក់ពាក្យ
បណ្ដឹងទៅតុលាការអន្ដរជាតិ ដើម្បីរកយុត្តិធម៌ ក៏មិនមានច្រើនដែរ។ នេះសបញ្ជាក់
ឲ្យឃើញថា ការអប់រំនៅកម្ពុជានៅមានភាពទន់ខ្សោយនៅឡើយ ពិសេសវិស័យ
តែងនិពន្ធ ដែលការមិនយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហានេះ នាំឲ្យសង្គមពុំមានការតស៊ូមតិ
ហើយរិតតែបណ្តោយឲ្យមានភាពផ្ដាច់ការក្នុងសង្គម ដែលត្រូវការការកសាងលទ្ធិ
ប្រជាធិបតេយ្យថែមទៀត។

ប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសក្រីក្រ មានអ្នករស់នៅក្រោមបន្ទាត់នៃភាព្រីក្រ ប្រហែល

៣០ភាគរយ ក្នុង​ចំណោមនោះ ក៏មានអ្នកនិពន្ធផងដែរ។ អ្នកនិពន្ធខ្មែរសម័យបច្ចុប្បន្ន

នៅចូលចិត្ត នៅស្រឡាញ់ និងចង់ចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យនេះ នាំគ្នាជួបជុំគ្នា រៀន

សូត្រ អាន សរសេរ និងផ្សព្វផ្សាយ។ ការខ្វះខាតក្នុងជីវភាពរស់នៅ ជាហេតុនាំឲ្យ

អ្នកនិពន្ធមមាញឹករត់ទៅប្រកបរបរផ្សេងៗ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។ ការរស់នៅដោយ

ពឹងផ្នែកលើរបរជាអ្នកនិពន្ធ មានអ្នកនិពន្ធខ្មែរតិចណាស់ដែលធ្វើបាន ហើយរឹត

តែមានការលំបាក ប្រសិនជាអ្នកនិពន្ធរូបនោះ ជាអ្នកនិពន្ធឯករាជ មិនចំណុះអ្នក នយោបាយ ឬមិនមែនជាសមាជិកគណបក្សនយោបាយដែលមានអំណាច ឬ

គណបក្សនយោបាយផ្សេងទៀត។

ព្រោះតែភាពក្រីក្រ បាននាំឲ្យអ្នកនិពន្ធមួយចំនួនសរសេរបម្រើអ្នកមានអំណាច
ដោយពុំដឹងខ្លួន ដើម្បីទទួល​បានលាភសក្ការៈ បុណ្យសក្កិពីអ្នកនយោបាយ ឬ
ការសន្យាផ្សេងៗ។ អ្នកនិពន្ធខ្លះចង់សរសេរពីបញ្ហាសង្កម តែពួកគេបារម្ភ នឹង
ស្ថានភាពរបស់គេ ហើយក៏បោះបង់គំនិតនេះចោល។ ជាងនេះទៀត ស្ថានប័ន
ផ្សព្វផ្សាយខ្លះ បានជ្រើសរើសអ្នកនិពន្ធឲ្យធ្វើការងារ តែមើលយូរៗទៅ ហាក់
ដូចជាគេបាន ឲ្យប្រាក់ខែទៅអ្នកនិពន្ធ ដើម្បីបំបិទមាត់តែប៉ុណ្ណោះ។ ម៉្យាងទៀត
មានសមាគមខ្លះ ដែលធ្វើការងារខាង ផ្នែកតែងនិពន្ធ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដឹកនាំ
ដោយអ្នកនយោបាយ ដែលចង់មិនចង់ អ្នកនិពន្ធរណបទៅនឹងឥទ្ធិពលរបស់
អ្នកដឹកនាំនោះស្រេចទៅហើយ។

អ្នកនិពន្ធមួយចំនួននៅកម្ពុជា តែងតែជួបនឹងការប្រឈមមុខ បន្ទាប់ពីផ្សាយ

ស្នាដៃរបស់ខ្លួន ហេតុអ្វីបានជាមានរឿងបែបនេះកើតឡើង? ព្រោះអ្នកនិពន្ធ

សរសេរពីបញ្ហា ដែលកើតមានឡើងក្នុងសង្គម ពិសេសបញ្ហាពុករលួយ ការ

ប្រើប្រាស់អំណាចជ្រុសហួសរបស់អ្នកមានអំណាច និងក្រុមគ្រួសារខ្លះ ការ
រំលោភយកដីធ្លី ការសម្លាប់មនុស្សក្រៅច្បាប់ អំពើផិតក្បត់របស់អ្នកមាន
អំណាច ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការរំលោភច្បាប់នានារបស់មន្រ្តី សិទ្ធិ
សេរីភាពរបស់មនុស្ស ពិសេសគឺសរសេររិះគន់ជនជាតិយួន ឬទំនាក់ទំនង
របស់មន្រ្តីនយោបាយជាមួយយួន និងបញ្ហបាត់បង់ទឹកដីខ្មែរជាដើម។ មានអ្នក
និពន្ធជាច្រើន បានតែងនិពន្ធ និងផ្សាយស្នាដៃរបស់ខ្លួន តាមកាសែត ទស្សនា
វដ្ដី និងប្លក់ ដោយប្រើឈ្មោះប្រឌិត ការលាក់បាំងអត្តសញ្ញាណបែបនេះ ព្រោះ
អ្នកនិពន្ធដឹងខ្លួនឯងច្បាស់ណាស់ថា អាចនាំទៅរកសេចក្ដីសុខ ជាជាងមាន
ទុក្ខទោស បើអជ្ញាធរ ឬអ្នកមានអំណាចរកឃើញ និងចោទប្រកាន់។

ជាក់ស្ដែងការស្លាប់ ការនិរទ្ទេស និងចាប់អ្នកសារព័ត៌មានខ្លះដាក់ពន្ធនាគារ អាច

ជាការគំរាមដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលចំពោះសេរីភាពបញ្ចេញមតិ។ អ្នកនិពន្ធ

ជាអ្នកបញ្ចេញមតិសេរីមួយ នៅពេលដឹងពីព័ត៌មានទាំងនេះ អ្នកនិពន្ធញ៉ាក មិន

ហ៊ានសរសេរប្រឌិត បញ្ចេញគំនិតដែលខ្លួនមាន ជាក់ស្ដែង ព្រះតេជគុណ ថាច់

ប្រីយ៍ជាគឿន ជានិពន្ធនាយកកាសែតព្រៃនគរ និងជាកវីផងនោះ ថ្មីៗនេះ ត្រូវ

ទទួលការគំរាមពីអ្នកមានអំណាច រហូតបង្ខំឲ្យព្រះអង្គនិរទ្ទេសខ្លួន ចេញពីប្រទេស

កម្ពុជា។ លោក ហង្ស ចក្រា ចាងហ្វាងកាសែតខ្មែរម្ចាស់ស្រុក និងជាអ្នកនិពន្ធផង

នោះ ធ្លាប់ទទួលទោសជាប់គុករាប់ខែ។ តើអ្នកនិពន្ធគួរសរសេរអំពី អ្វីដើម្បីកុំឲ្យ

មានទោស? បើអ្នកនិពន្ធសរសេរអ្វីតាមដែលគេប្រាប់នោះ គេមិនមែនជាអ្នកនិពន្ធ

ឡើយ។

បើដឹងថាសរសេរពីបញ្ហាទាំងនេះនឹងមានគ្រោះថ្នាក់ ហេតុអ្វីមិនឈប់សរសេរ ឬ

សរសេរពីអ្វីផ្សេងវិញ? នេះជាសំណួរ ដែលយើងតែងតែបានទទួលពីអ្នកអាន

ពីមិត្តភក្តិខ្លះ។ អ្នកនិពន្ធមានច្រើនប្រភេទ តែទាំងអស់គ្នាគឺប្រាថ្នានាំការកម្សាន្ដ

ទៅអ្នកអាន និងអ្នកទស្សនា អ្នកនិពន្ធដែលសរសេរអំពីបញ្ហាសង្គម ព្រោះគេ

ឈឺឆ្អាល មិនអាចអត់ធ្មត់ ឬទុកឲ្យរឿងរ៉ាវអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមរំលងទៅបាន។ ចំពោះ

ទង្វើរំលោភបំពានរបស់មនុស្សមួយចំនួនមកលើជនសាមញ និងការធ្វើនយោបាយ

ដែលនាំទៅរក ការបាត់បង់អធិបតេយ្យភាពជាតិ មិនមែនជាសិទ្ធផ្ដាច់មុខរបស់

មនុស្សមួយក្រុម ដែលកំពុងតែមានអំណាចនៅក្នុងសង្គម ឬកំពុងតែដឹកនាំសង្គម

នោះទេ រឿងរ៉ាវក្នុងសង្គមទាំងមូល ក៏មិនមែនជារបស់អ្នកនយោបាយតែម្នាក់ឯង

ឬជនមួយក្រុមនោះដែរ គឺមានប្រជាជនចូលរួមទទួលខុសត្រូវផង ព្រោះប្រជាជន

ចូលរួមគ្រប់សកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ពិសេសការបោះឆ្នោតជាសាកលជ្រើស

រើសតំណាងរាស្រ្ត ដូច្នេះហើយទើបអ្នកនិពន្ធ បំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួន គឺសរសេរ

ពីអ្វីដែលគេមើលឃើញ ពីអ្វីដែលជាឧត្តមគតិរបស់គេ ដើម្បីបង្ហាញទៅសាធារណ

ជនឲ្យបានដឹង។ បើប្រជាជន បើអ្នកនិពន្ធនិយាយ ឬសរសេររិះគន់ទង្វើ ឬ

ព្រត្តិការណ៍សង្គមមិនបាន ធ្វើឲ្យមានទោសមានន័យថា អ្នកទទួលខុសត្រូវ

ក្នុងសង្គមកំពុងតែបិទបាំងពីភាព អសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ឬមានអ្វីដែលមិនប្រក្រតី

មិនលែង។ ការសរសេរតិទៀន រិះគន់អ្នកដឹកនាំ ពិសេសអ្នកដឹកនាំក្នុងសង្គម

ផ្ដាច់ការ អ្នកនិពន្ធនឹងជួបប្រទះនឹងគ្រោះថ្នាក់ពិតប្រាកដ តែអ្នកនិពន្ធនៅស្ងៀម

មិនបាន ព្រោះគេមិនចង់រស់នៅ ដោយឃើញទង្វើជិះជាន់ បំបិទសេរីភាពមនុស្ស

ជាតិដូចគ្នា។

អ្នកនិពន្ធ មានឋានានុក្រមនៅក្នុងសង្គម ដូចអ្នកបច្ចេកទេស ឬអ្នកនយោបាយដែរ។ អ្នកនិពន្ធខ្លះត្រូវគេគោរព គេចាត់ទុកថា ជននោះ និងស្នាដៃរបស់គាត់ ថាជាស្នាដៃ ឆ្នើម និងជាអ្នកមានប្រជាប្រិយ៍ មានគំនិតថ្វីដៃសរសេរល្អ អ្នកនិពន្ធខ្លះ ទើបតែចាប់ ផ្ដើមសរសេរ ដែលត្រូវរៀនសូត្រយូរអង្វែង ឯអ្នកនិពន្ធ ខ្លះទៀតសរសេរយករួចតែ
ខ្លួន ស្នាដៃរបស់គេ សរសេរសរសើរអ្នកដឹកនាំ ដើម្បីប្រាក់កាសតិចតួច គឺគេអាច ធ្វើបានតែប៉ុណ្ណឹង​ដោយពិបាករាវរកឲ្យឃើញនូវឧត្តមគតិថ្លៃថ្លា និងការបង្កើតថ្មីអ្វីទេ។ សំណេររបស់អ្នកនិពន្ធប្រភេទនេះ មាននៅគ្រប់សម័យកាល ពិសេសសម័យបច្ចុប្បន្ន។

នៅប្រទេសកម្ពុជា មានអ្នកនិពន្ធច្រើនរស់ដោយភាពស្ងាប់ស្ងាត់ តែក៏មានអ្នក

និពន្ធមួយចំនួនផងដែរ ដែលរងការគម្រាមដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោល ពីជន

អានាមិក ឬអ្នកមានតួនាទីធំដុំក្នុងសង្គម រហូតដល់ធ្វើឲ្យអ្នកនិពន្ធខ្លះរត់ភៀស

ខ្លួនចេញពីប្រទេស ទៅសុំសិទ្ធិជ្រកកោណនៅបរទេសក៏មាន។

អ្នកនិពន្ធគឺជាអ្នកប្រឌិតព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងសង្គម ធ្វើឲ្យអត្ថបទមួយមានលំនាំចាប់ផ្ដើម និងបញ្ចប់ ឯនយោបាយជាអ្នកបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍សង្គម ឲ្យកើតឡើងជាក់ស្ដែង តាមរយៈកម្មវិធី ឬទង្វើរបស់ខ្លួន។ អ្នកនិពន្ធ មិនមែនជាអ្នកនយោបាយទេ តែពេលខ្លះ អ្នកនយោបាយបានចោទអ្នកនិពន្ធថា បានបម្រើនយោបាយ ឬប្រឆាំងជំទាស់នឹង នយោបាយក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អ្នកនយោបាយនោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកនិពន្ធ ជាអ្នកបម្រើអារម្មណ៍សាធារណជនក្នុងសម័យកាលរបស់គេ។ ឯអ្នកនយោបាយ

វិញ តែងតែស្ដែងឲ្យឃើញនូវអំពើផ្សេងៗ ដូចជាអំពើពុករលួយ ការប្រើអំណាច

ផ្ដាច់ការ មិនគោរពច្បាប់ និងការរំលោភបំពាននានា តាមកម្លាំងបុណ្យសក្តិរបស់គេ

ដែលធ្វើឲ្យអ្នកនិពន្ធខ្លះចាប់យកព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនោះមកតាក់​តែងមិនចប់មិនហើយ

នាំឲ្យអ្នកនយោបាយរអៀសខ្លួន បង្កើតច្បាប់ការពារមុខមាត់របស់ខ្លួន ដោយខ្វះ

ហេតុផល និងកាន់តែអាមាសចំពោះមុខសាធារណៈជន ហើយពួកគេកាន់តែខិតខំ

បិទបាំងភាពអាមាសរបស់គេថែមទៀត។

បញ្ញាវន្ដមួយចំនួនបានក្លាយទៅជាអ្នកទទួលទោសទណ្ឌ នេះជាការធម្មតា ដែល

អ្នកសរសេរ អ្នកនិពន្ធ ជាអ្នកមានទោសនៅក្នុងសង្គមផ្ដាច់ការនានា ហើយច្បាប់

ទម្លាប់មិនដែលបានចាប់ជនបង្កហេតុ មកកាត់ទោសឡើយ នៅកម្ពុជាក៏មាន

ករណីដូចគ្នានេះដែរ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះ បញ្ជាក់ថា សង្គមខ្មែរត្រូវការការកែ
ទម្រង់វែងឆ្ងាយថែមទៀត ពិសេសសិទ្ធិក្នុងការបញ្ចេញមតិ ដូចដែលមានចែង
ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលការអនុវត្តនៅមានតិចតួចនៅ
ឡើយ។

ដើម្បីបញ្ចៀសកុំឲ្យមហាជនចាប់អារម្មណ៍នឹងការកាន់អំណាចដ៏យូររបស់ខ្លួន
និងបក្សពួកខ្លួន អ្នកនយោបាយខ្លះ តែងតែបន្ទោសទៅលើស្ថានការរបស់សង្គម
ពីមុនៗ ពិសេសក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម ថាជាមូលហេតុដែល
បណ្ដាលឲ្យសង្គមសព្វថ្ងៃអន់ថយ ព្រោះថាសង្គមបច្ចុប្បន្ន ចាប់ថ្ដើមពីបាតដៃ
ទទេរ។ ការប្រៀបធៀបនេះ បើស្ដាប់គឺពិរោះ អាចជាការពិត តែបើគិតវិញ នឹង
ឃើញថា អ្នកដឹកនាំពុំមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើឲ្យសង្គម ដែលខ្លួន
កំពុងគ្រប់គ្រងចម្រើនទៅមុខបាន ទើបលើកយកឧបសគ្គជាង៣០ឆ្នាំមុនមក
ប្រៀបធៀប ដោយមិនបានយកភាពអន់ថយរបស់ខ្លួន ទៅតទល់ជាមួយ
ប្រទេសរីកចម្រើនរបស់ពិភពលោកឡើយ។ ជាងនេះទៀត គ្មាននរណាអាច
និយាយពីភាពអន់ថយ ពុករលួយ និងភាពផ្ដាច់ការរបស់ខ្លួនបានថែមទៀតផង
ពិសេសអ្នកនិពន្ធ បើកាលណាតាក់តែង ពីភាពអសមត្ថភាពរបស់អ្នកនយោបាយ
ដែលបង្ហាញតាមរយៈការដឹកនាំសង្គមដោយខុសឆ្គងនោះ អ្នកនិពន្ធអាចនឹងមាន
ទោសមិនលែង។

អ្នកនិពន្ធ កាន់ប៊ិកសរសេរ មានគំនិតប្រឌិត និងមនោសញ្ចេតនាច្រើន ឯអ្នកនយោ

បាយគ្រប់គ្រងប្រទេសជាតិទាំងមូល មានទាហាន ប៉ូលីលនៅក្នុងដៃ បង្កើតច្បាប់

ដើម្បីគ្រប់គ្រងមនុស្ស និងស្ថានការណ៍សង្គម ដែលការងារនេះមិនដូចគ្នាទេ តែអ្នក

នយោបាយត្រូវផ្ដល់ឱកាសឲ្យអ្នកនិពន្ធឲ្យបានច្រើន ចៀសវាងចាត់ទុកអ្នកនិពន្ធ

ជាសត្រូវ ឬជាក្រុមមនុស្សបំរើនយោបាយឲ្យបក្សជំទាស់ ព្រោះតែសំណេររបស់

ពួកគេ មិនគាំទ្រសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។ កាលណារដ្ឋណាមួយចាត់ទុកអ្នកនិពន្ធជា

ខ្មាំងរបស់សង្គមខ្លួន អ្នកកាន់អំណាចនៃរដ្ឋនោះ ឬច្បាប់រដ្ឋនោះ នឹងដំណើរការទៅ

ដោយជ្រុលនិយមមិនលែង។ អ្នកនិពន្ធបច្ចុប្បន្ន មិនស្ថិតនៅឯកោដូចអ្នកនិពន្ធ

សម័យមុនៗឡើយ គឺយើងមានការទាក់ទងគ្នា ជួយគ្នា ទាំងនៅក្នុងស្រុក និងនៅ

លើឆាកអន្ដរជាតិ ដែលសំឡេងអំពាវនាវរបស់អ្នកនិពន្ធ ធ្វើឲ្យមានរលកជា

អន្ដរជាតិ ដូចដែលលោក Liu Xiaobo អ្នកនិពន្ធចិនបានទទួលអីចឹងដែរ។

ជារួម ទោះបីមានការគំរាមខ្លះក៏ដោយ អ្នកនិពន្ធខ្មែរបច្ចុប្បន្ន កំពុងធ្វើដំណើរ

សន្សឹមៗ អភិវឌ្ឍន៍ស្នាដៃរបស់ខ្លួន ដោយមានអ្នកនិពន្ធក្មេងៗមួយចំនួនកំពុង

ដើរតួនាទីក្នុងសង្គម ព្យាយាមអភិវឌ្ឍន៍ការតែងនិពន្ធ និងបោះពុម្ពផ្សាយ ដោយ

បង្កើតblog ផ្សព្វផ្សាយគំនិតរបស់ខ្លួន ទោះបីពួកគេដឹងថាស្ថិតក្នុងភាពភ័យខ្លាចក្ដី

តែដើម្បីជួយជំរុញឲ្យវិស័យនេះទៅមុខលឿន ជំនួយគ្រប់យ៉ាងពីអ្នកនិពន្ធបរទេស

អង្គការ ស្ថាប័ននានាជាការចាំបាច់ ដើម្បីចូលរួមលើកស្ទួយការបណ្តុះបណ្ដាល

ការបោះពុម្ពផ្សាយ ឆ្ពោះទៅរកការកសាងសមត្ថភាពអ្នកនិពន្ធខ្មែរជំនាន់ថ្មី ដែល

សម្បូរណ៍ដោយទេពកោសល្យស្រាប់ហើយនោះ ឲ្យរិតតែមានវិជ្ជាជីវៈនិពន្ធ

ពេញលេញ បំរើការអាន និងការរីកចម្រើននានាក្នុងងសង្គមដោយស្ងៀមស្ងាត់

សន្ដិភាព សំដៅពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីនៅកម្ពុជា៕

ពីអ្នកបញ្ចូលសម្លេង ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធដ៏ល្បីឈ្មោះ

សូម​អរគុណ​បង​តារាឫទ្ធិ​ជាខ្លាំងដែល​បាន​ផ្ញើ​ពត៌មាន​នេះ​មក​ខ្ញុំ។
ដោយ​ ៖ ណុប សុខុម
ថ្ងៃទី 23-10-2010 ម៉ោង 09:08:36
ការ ​សរ​សេរ​ ​ការ​និ​ពន្ធ​ ​មិន​មែន​ជា​ការ​ងាយ​ស្រួល​ពេក​នោះ​ទេ​ ​ ​គឺ​ត្រូវ​ការ​នូវ​ក្ដី​រំភើប​ចិ​ត្ដ​ ​ ​និង​មនោ​ស​ញ្ចេ​ត​នា​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ ​ ​ព្រឹត្ដិ​ការណ៍​ ​ដើម្បី​រាវ​រក​មូល​បញ្ហា​ចង​ក្រង​នូវ​រឿងរ៉ាវ​ទាំង​នោះ​ ​។ ឯកា​រស​រ​សេរ​ទៀត​សោត​ត្រូវ​ការ​ឃ្លា​ឃ្លោង​ពាក្យ​ពេចន៍​បែប​ណា​ ​ដែល​សរ​សេរ​ទៅ​ ​ដើម្បី​សំដែង​ពី​គំនិត​របស់​តួ​អង្គ​ ​គឺ​ជា​ការ​ពិបាក​ ​។ ប៉ុន្ដែ​យើង​នឹង​ពុះ​ពារ​ចំពោះ​បញ្ហា​ ​។ ឯកា​រ​លំបាក​មួយ​ទៀត​ ​ដែល​យើង​ចង់​ពោល​ទៅ​កាន់​សាធារណ​ជន​ ​និង​សង្គម​នោះ​ ​គឺ​ការ​លួច​ចំ​ឡ​ង​ស្នាដៃ​និ​ពន្ធ​ ​។  ថ្វី​ដ្បិត​តែ​មាន​ច្បាប់​ ​ស្ដី​ពី​កម្ម​សិទ្ធិ​បញ្ញា​ ​ហើយ​ក៏​ដោយ​ ​ប៉ុន្ដែ​ការ​លួច​ចំ​ឡ​ង​នៅ​តែ​មាន​ ​វា​ជា​ការ​លំបាក​មួយ​ដ៏​ធំ​ ​សម្រាប់​សង្គម​មនុស្ស​នា​សម័យ​កុំ​ព្យូ​ទ័​រ​នេះ​ ​ហើយ​បើ​មិន​ ​អាច​ទប់​ស្កាត់​បាន​ទេ​ ​អ្នក​និ​ពន្ធ​ពិត​ជា​មិន​អាច​បង្កើត​នូវ​ស្នាដៃ​ថ្មី​ប​ន្ដ​ទៀត​បាន​ទេ​ ​។ ឯ​បញ្ហា​ចំ​បង​មួយ​ទៀត​គឺ​កម្រៃ​ទឹក​ដៃ​របស់​អ្នក​ ​និ​ពន្ធ​ ​មិន​បាន​ទទួល​ពេញ​លេញ​ ​ដូច​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ ​។ កម្រៃ​របស់​អ្នក​និ​ពន្ធ​ឆ្នើម​របស់​ប្រទេស​គេ​ ​គឺ​រស់​ស្រួល​និង​មាន​ជីវភាព​ធូរ​ធា​រ​។

លោក ​វ៉ា​ ​សំអាត​ ​មាន​រាង​តូច​ទ្រនាប់​សំដី​ ​មួ​យៗ​ច្បា​ស់ៗ​ ​។ កាល​ពី​ដើម​ទសវត្សរ៍​ទី​៨០ គាត់​ ​គ្រាន់​តែ​ជា​អ្នក​បញ្ចូល​សំឡេង​ភាព​យ​ន្ដ​ចល័ត​ ​របស់​កង​ទ័ព​នៅ​យោធ​ភូមិ​ភាគ​ទី​៤នា​ខេ​ត្ដ​សៀម​ ​រាប​ ​។ លោក​មាន​ភរិយា​ឈ្មោះ​ ​ខៀវ​ ​សុ​វ​ណ្ណា​រី​ ​សព្វ​ថ្ងៃ​ជា​អាជីវក​រ​លក់​ដូរ​សំ​លៀ​ក​បំ​ពាក់​ដែល​ ​មាន​ឈ្មោះ INDIANA នៅ​ហាង Parksway និង​មាន​កូន​ស្រី​៣នាក់​ ​និង​ប្រុស​ម្នាក់​ ​។

វណ្ណ ​កម្ម​ ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​រូប​លោក​ចាប់​ផ្ដើម​ល្បី​ ​ឈ្មោះ​បោះ​សំឡេង​ ​គឺ​រឿង​ប្រលោមលោក​ខ្នាត​វែង​ ​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា​ ​ចំ​រៀង​ពី​ជនបទ​ ​ដែល​ ​លោក​បាន​ផ្ចិតផ្ចង់​ ​ប្រឹង​ប្រែង​តែង​និ​ពន្ធ​ ​ហើយ​ ​ទទួល​បាន​មេដាយ​មាស​ក្នុង​ពាន​រង្វាន់​អក្សរ​សិល្ប៍​ ទូ​ទាំង​ប្រទេស​លើក​ទី​១ នា​ឆ្នាំ​១៩៨៩ ។ ចាប់​តាំង​ពី​ ​ពេល​នោះ​មក​ ​លោក​បាន​ខិតខំ​សម្រិត​សម្រាំង​ ​ដុស​ខាត់​នូវ​ស្លាបប៉ាកកា​ ​តែង​និ​ពន្ធ​ប្រលោមលោក​ ​វែង​ខ្លី​បាន​ជា​ប​ន្ដ​បន្ទាប់​ ​។

ពី ​ស្នាដៃ​មួយ​ទៅ​ស្នាដៃ​ប​ន្ដ​ ​ហាក់​ជំរុញ​អ្នក​ ​និ​ពន្ធ​រូប​នេះ​ ​បង្កើន​នូវ​ការ​កោត​សរសើរ​ពី​សំណាក់​ ​មិ​ត្ដ​អ្នក​អាន​ជា​ប​ន្ដ​បន្ទាប់​ ​។ ដូច​ជា​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​ ​ប្រជែង​មហា​ស្រព​ភាព​យ​ន្ដ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​លើក​ទី​ ​១ នា​ឆ្នាំ​១៩៩០ រឿង​ឱ​គូ​ជីវិត​របស់​លោក​បាន​ ​មេដាយ​ប្រាក់​ ​ឆ្នាំ​១៩៩៧ទទួល​បាន​ពាន​រង្វាន់​អក្សរ​ ​សិល្ប៍​៧មក​រា​ក្នុង​រឿង​ភ្លើ​ង​វិបល្លាស​ ​ដោយ​ទទួល​ ​បាន​ចំ​ណាត់​ថ្នាក់​លេខ​ ​៤ ។ ឆ្នាំ​ប​ន្ដ​បន្ទាប់​អ្នក​និ​ពន្ធ​ ​វ៉ា​ ​សំអាត​ ​ក៏​ទទួល​បាន​ជ័យ​លា​ភី​ ​ទន្លេ​មេ​គ​ង្គរឿង​ ​ខ្លី​ ​“កញ្ចប់​បញ្ញើ​“ ដែល​ជា​វេទិកា​ ​សម្រាប់​អ្នក​ ​និ​ពន្ធ​ ​៣ប្រទេស​គឺ​ ​កម្ពុ​ជា​-វៀ​ត​ណា​ម​-ឡាវ​ ​។ ក្រៅ​ពី​ប្រលោមលោក​សម្រាប់​មនុស្ស​ចាស់​ ​លោក​ ​ក៏​បាន​និ​ពន្ធ​អក្សរ​សិល្ប៍​សំ​រាប់​កុមារ​ឱ្យ​អង្គ​ការ​នានា​ ​បាន​ប្រមាណ​៤០ស្នាដៃ​ផង​ដែរ​ ​។

ក្រេប ​ទឹក​ផ្សើម​បំពង់ក​ប​ន្ដិ​ច​ ​លោក​ប​ន្ដ​ទៀត​ ​ថា​ ​ស្នាដៃ​មួយ​ដែល​លោក​និ​ពន្ធ​ជាមួយ​អ្នក​និ​ពន្ធ​ថៃ​ ​មាន​ចំណង​ជើង​ថា​ ​រាជ​នី​អាណា​ចក្រ​សំរាម​ ​បាន​បោះ​ពុម្ព​រួច​ហើយ​ ​មាន​រក្សា​ទុក​ក្នុង​ប​ណ្ណា​ល័​យ​ ​ជាតិ​ធំៗ​ ​និង​បណ្ដា​ស្ថាន​ទូត​ថៃ​ប្រចាំ​នៅ​ប្រទេស​ ​នានា​លើ​សាកល​លោក​ ​។ ចំពោះ​ខ្សែ​ភាព​យ​ន្ដ​ ​លោក​ក៏​សរ​សេរ​បាន​ជាង​២០រឿង​ដែរ​ ​មាន​ដូច​ ​ជា​រឿង​ ​“នាង​កែវ​ ​ណា​ម៉ា​ ​នារី​ក្បាល​សេះ​ ​ផ្កា​ថ្កុ​ល​ ​មាស​ ​បណ្ដាសា​ស្នេហា​ក្រពើ​ឆា​រ៉ា​វ៉ា​ន់​…”។ ហើយ​ ​ជា​ញឹ​ក​ញាប់​លោក​ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​ទៅ​ ​ធ្វើ​វាគ្មិន​ ​ឱ្យ​ស្ថានីយ​វី​ទ្យុ​ ទូរទស្សន៍​ ​ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​អក្សរ​ ​សិល្ប៍​ប្រលោមលោក​ ​និង​ការ​និ​ពន្ធ​ ​។ ចំពោះ​ ​ ​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​អ្នក​ជំនាន់​ក្រោយ​ ​លោក​សា​ស្ដ្រា​ ចា​រ្យ​ ​វ៉ា​ ​សំអាត​ ​ដែល​មាន​តួ​នាទី​ជា​អនុ​ប្រធាន​ ​សមាគម​អ្នក​និ​ពន្ធ​ផង​នោះ​ ​ក៏​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​ ​លើ​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ដល់​អ្នក​និ​ពន្ធ​ជំនាន់​ក្រោយ​ ​ផង​ដែរ​ ​។ សព្វ​ថ្ងៃ​លោក​កំពុង​រៀបចំ​ធ្វើ​មេ​រៀន​ ​ថ្មី​ៗឱ្យ​ទាន់​សម័យ​ជាមួយ​នឹង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នូវ​ព័ត៌មាន​ ​ផ្សេ​ងៗ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​និ​ពន្ធ​របស់​ពិភព​លោក​ ​ហើយ​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​លោក​ ​បង្ហាត់​សិស្ស​បាន​ចំនួន​២៦ជំនាន់​ ​មាន​សិក្ខា​កាម​ ​ជាង​១ពាន់​នាក់​ ​ដែល​ក្នុង​នោះ​មួយ​ភាគ​បាន​នឹង​ ​កំពុង​ក្លាយ​ជា​អ្នក​និ​ពន្ធ​ ​ជាម​ន្ដ្រី​រាជ​ការ​ ​អ្នក​ខ្លះ​ធ្វើ​ ​ការ​នៅ​ក្នុង​និង​ក្រៅ​អង្គ​ការ​មិន​មែន​រ​ដ្ឋា​ភិ​បា​ល​ ​វិទ្យុ​ ​ទូរទស្សន៍​ ​។ ល​ ​។

ជី ​វ​ប្រវត្ដិ​សង្ខេប​របស់​អ្នក​និ​ពន្ធ​ ​វ៉ា​ ​សំអាត​ ​កើត​ឆ្នាំ​១៩៥៦ នៅ​ស្រុក​បាភ្នំ​ខេ​ត្ដ​ព្រៃ​វែង​ ​។ រៀន​ ​ថ្នាក់​ទី​បញ្ចប់​ ​នៅ​វិទ្យា​ល័​យ​ ​កែវ​ ​សង់​គី​ម​ ​(១៨ មី​នា​)ហើយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ត្រូវ​របប​ក្អែក​ខ្មៅ​ ​ ​ ​ជម្លៀស​ឱ្យ​ទៅ​ធ្វើ​ពល​កម្ម​យ៉ាង​ព្រៃ​ផ្សៃ​ដូច​សត្វ​ ​ធាតុ​ ​។

ក្នុង ​ឆ្នាំ​១៩៨១ លោក​បាន​ចូល​បម្រើ​ក្នុង​កង​ ​ទ័ព​យោធ​ភូមិ​ភាគ​ទី​ ​៤ ដែល​មាន​តួ​នាទី​ជា​អ្នក​ ​បញ្ចូល​សំឡេង​ភាព​យ​ន្ដ​ចល័ត​ ​បាន​ប្រមាណ​ ​៣០០រឿង​ ​។ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៧ លោក​ក៏​ត្រូវ​បាន​ ​ផ្ទេរ​មក​បំ​រើ​ការងារ​នាទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​នៅ​ក្រសួង​ ​ការពារ​ជាតិ​ ​ហើយ​លោក​ក៏​ត្រូវ​ទទួល​ការ​បណ្ដុះ​ ​បណ្ដាល​ ​នូវ​វិជ្ជា​តែង​និ​ពន្ធ​អក្សរ​សិល្ប៍​អស់​រ​យៈ​ ​ពេល​ជិត​១ឆ្នាំ​ ​។ បច្ចុប្បន្ន​លោក​ជា​នាយ​ទាហាន​ថ្នាក់​វ​រៈ​សេនីយ៍​របស់​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​ មាន​ ​ឋាន​ន្ដរ​ស​ក្ដិ​វរ​សេនីយ៍​ឯក​ជំនួយ​ការ​ផ្ទាល់​ឯក​ឧត្ដម​ ​នាយ​ឧត្ដម​សេនីយ៍​ ​នាង​ ​ផាត​ ​រដ្ឋ​លេខាធិការ​ ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​ ​។

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ ​៖ ណុ​ប​ ​សុខដុម

បញ្ជាក់​ប្រភពពី គេហទំព័រ​ នគរ​វត្ត ថ្ងៃទី 23-10-2010 ម៉ោង 09:08:36 លោកអ្នក​អាច​ចុះ​ទីនេះ «ពីអ្នកបញ្ចូលសម្លេង ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធដ៏ល្បីឈ្មោះ »